Soru 2
Örnek cevap / çözüm yolu
Dört özdeş direnç kullanıldığında devrelerde farklı seri, paralel ve birleşik (karma) bağlantı tipleri oluşturulabilir. Topolojik olarak hepsi seri, hepsi paralel, ikişerli paralel grupların seri bağlanması veya üçü paralel biri seri gibi yaklaşık 10 farklı temel bağlantı şekli elde edilebilir. Direnç değerleri farklı seçildiğinde elde edilen eşdeğer direnç varyasyonları daha da artar.
Soru 3
Örnek cevap / çözüm yolu
Dirençlerin bağlandığı temel devre şemaları şu şekildedir:
- Seri Bağlantı: Akımın tek bir hat üzerinden sırayla geçtiği R_1, R_2, R_3, R_4 dirençlerinin uç uca dizildiği şema.
- Paralel Bağlantı: Tüm dirençlerin ikişer uçlarının ortak iki düğüm noktasına bağlandığı şema.
- Birleşik (Karma) Bağlantı: Örneğin R_1 ve R_2 dirençlerinin paralel, bu gruba R_3’ün seri ve tüm bu yapıya R_4’ün paralel bağlandığı devre şeması.
Soru 4
Örnek cevap / çözüm yolu
- Seri Bağlama: Dirençlerin tek bir iletken yol üzerinde uç uca bağlanmasıdır. Tüm dirençlerden aynı elektrik akımı geçer.
- Paralel Bağlama: Dirençlerin birer uçlarının aynı potansiyel noktada birleştirilmesiyle yapılan bağlamadır. Her bir direnç üzerindeki potansiyel fark eşittir.
- Birleşik (Karma) Bağlama: Bir elektrik devresinde hem seri hem de paralel bağlı direnç elemanlarının bir arada bulunması durumudur.
Soru 5
Örnek cevap / çözüm yolu
Tahmin: Basit bir elektrik devresinde mevcut bir dirence başka bir direnç seri bağlandığında devrenin toplam (eşdeğer) direnci artar (R_{eş} = R_1 + R_2). Ohm Kanununa göre (I = \frac{V}{R_{eş}}), üreteç potansiyel farkı (V) sabit tutulduğunda eşdeğer direnç arttığı için ana koldan çekilen elektrik akımı azalır.
Soru 6
Örnek cevap / çözüm yolu
Tahmin: Basit bir elektrik devresindeki dirence başka bir direnç paralel bağlandığında devrenin eşdeğer direnci azalır (çünkü \frac{1}{R_{eş}} = \frac{1}{R_1} + \frac{1}{R_2}). Potansiyel fark (V) sabit iken eşdeğer direnç azaldığı için Ohm Kanunu gereği ana koldan geçen akım şiddeti artar.
Soru 7
Örnek cevap / çözüm yolu
Tahmin: İki seri dirençten birine paralel bir direnç eklendiğinde, paralel bağlanan kısmın eşdeğer direnci ilk durumdaki tek direnç değerinden daha küçük olur. Bu durum devrenin toplam eşdeğer direncini azaltır. Üreteç potansiyeli sabit olduğu için toplam direncin azalması ana kol akımının artmasına sebep olur.
Soru 8
Örnek cevap / çözüm yolu
Hipotez: Sabit bir potansiyel fark altındaki bir elektrik devresinde, devrenin eşdeğer direnci arttıkça ana kol akımı azalır; devrenin eşdeğer direnci azaldıkça ana kol akımı artar. Ana kol akımı ile eşdeğer direnç ters orantılıdır (I \propto \frac{1}{R_{eş}}).
Soru 9
Örnek cevap / çözüm yolu
Deney Tasarımı ve Çizim Planı:
- Seri Bağlı Devre: Üreteç, 3 adet direnç ve bir ampermetre uç uca seri bağlanır. Üreteç voltajı sabit tutulur. Her direncin uçlarına birer voltmetre paralel bağlanarak gerilim düşümleri ölçülür.
- Paralel Bağlı Devre: 3 adet direnç aynı iki düğüm arasına paralel bağlanır. Ana kola ampermetre, direnç uçlarına voltmetre yerleştirilir. Akımın kollara ayrıldığı gözlemlenir.
- Birleşik Bağlı Devre: İki direnç birbirine paralel bağlanır, üçüncü direnç bu gruba seri eklenir. Ana kola ampermetre ve devre elemanlarına voltmetreler bağlanarak gerilim ve akım dağılımları ölçülür.
(Ohmmetre ise devreye üreteç bağlı değilken eşdeğer direnci doğrudan ölçmek için kullanılır.)
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 223 · 
Fizik Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 225 →