Sayfa rehberi
Bu sayfada 10. sınıf Fizik dersi 3. ünite kapsamında yer alan Ohm Yasası, temel elektriksel büyüklükler ve birimleri, potansiyel fark - akım (V-I) grafiği ile temel devre elemanlarının şematik sembolleri sunulmaktadır. Sayfada öğrencilerin çözmesi gereken herhangi bir soru veya etkinlik yer almamaktadır.
Ohm Yasası ve Temel Büyüklükler
Ohm Yasası’na göre bir iletkenin uçları arasındaki potansiyel fark arttıkça devreden geçen elektrik akımı da potansiyel farkla doğru orantılı olarak artar.
- Direnç (R): İletkenin elektrik akımına karşı gösterdiği zorluktur. Birimi ohm (\Omega) olarak ifade edilir.
- Potansiyel Fark (V): Elektrik devresinde yüklerin hareket etmesini sağlayan iki nokta arasındaki enerji farkıdır. Birimi volt (V) olarak ifade edilir.
- Elektrik Akımı (I): İletkenin dik kesitinden birim zamanda geçen net yük miktarıdır. Birimi amper (A) olarak ifade edilir.
Ohm Yasası matematiksel olarak şu formülle ifade edilir:
Potansiyel Fark - Akım (V-I) Grafiği
Potansiyel fark ile akım şiddeti doğru orantılı olduğu için V-I grafiği orijinden başlayan doğrusal bir çizgi şeklindedir. Grafiğin eğimi (dikey eksendeki potansiyel fark değerinin yatay eksendeki akım değerine oranı) sabittir ve devre elemanının direncini (R) verir.
Devre Elemanları ve Şematik Sembolleri
Şematik devre çizimlerinde kullanılan devre elemanları ve sembolik gösterimleri şu şekildedir:
- Üreteç: Devreye elektrik enerjisi sağlayan potansiyel fark kaynağıdır. Uzun çizgi artı (+), kısa ve kalın çizgi eksi (-) kutbu temsil eder.
- İletken Tel: Devre elemanları arasında elektrik akımının iletilmesini sağlayan bağlantı yoludur. Düz çizgi ile gösterilir.
- Anahtar: Devreden geçen akımı kontrol etmeye, devreyi açıp kapatmaya yarar. Açık ve kapalı konum sembolleri bulunur.
- Direnç: Akıma karşı zorluk gösteren devre elemanıdır. Tırtıklı çizgi veya dikdörtgen sembolü ile gösterilir.
- Lamba: Elektrik enerjisini ışık enerjisine dönüştüren elemandır. Daire içinde çarpı işareti veya kıvrımlı tel sembolü ile gösterilir.
- Reosta: Devredeki direnç değerini değiştirmeye ve böylece akımı ayarlamaya yarayan değişken dirençtir. Üzerinde ok bulunan direnç sembolü ile gösterilir.
- Ampermetre: Devreden geçen elektrik akımını ölçen alettir. İçinde “A” harfi bulunan daire sembolü ile gösterilir ve devreye seri bağlanır.
- Voltmetre: Devrede iki nokta arasındaki potansiyel farkı ölçen alettir. İçinde “V” harfi bulunan daire sembolü ile gösterilir ve devreye paralel bağlanır.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 221 · 
Fizik Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 223 →