10. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 165 Cevapları ve Çözümleri (2025-2026)

Soru 1

Soru Metni: Cezeri’nin su gücüyle çalışan pompa düzeneğinin hangi bölümlerinde potansiyel ve kinetik enerjiler görülmektedir? Açıklayınız.

Örnek cevap / çözüm yolu

  • Kinetik Enerji:
    • Akmakta olan su ve suyun hareketiyle dönen çarklarda kinetik enerji (dönme kinetik enerjisi) görülür.
    • Çark miline bağlı dönen aksamlarda, hareketi aktaran krank milinde ve ileri-geri hareket eden pistonlarda kinetik enerji vardır.
    • Çıkış borusu boyunca yukarı doğru ilerleyen su hareket hâlinde olduğu için kinetik enerjiye sahiptir.
  • Potansiyel Enerji:
    • Düzeneğin çalışması sonucu yaklaşık 12 m yükseğe taşınan ve yüksekte duran suda çekim potansiyel enerjisi görülür.

Çözüm Kontrolü: Kinetik enerji sistemdeki hareketli ögelerle (akan su, çarklar, krank mili, pistonlar), potansiyel enerji ise suyun yüksekliğe taşınmasıyla (h = 12\text{ m}) ilişkilendirilmiştir. Fiziksel kavramlar doğru şekilde açıklanmıştır.

Soru 2

Soru Metni: Arabanın hızı yarıya düştüğünde kinetik enerjisi nasıl değişir?

Kısa cevap

Arabanın kinetik enerjisi ilk değerinin \frac{1}{4}'ine düşer (4 kat azalır).

Örnek cevap / çözüm yolu

Kinetik enerji denklemi:

E_k = \frac{1}{2}m v^2

Burada m arabanın kütlesini, v ise hızını temsil eder.

  1. Arabanın ilk kinetik enerjisi (v_1 = v):

    E_1 = \frac{1}{2}m v^2
  2. Arabanın hızı yarıya düşürüldüğünde (v_2 = \frac{v}{2}):

    E_2 = \frac{1}{2}m \left(\frac{v}{2}\right)^2 = \frac{1}{2}m \frac{v^2}{4} = \frac{1}{4} E_1

Sonuç olarak, kinetik enerji başlangıçtaki değerinin çeyreğine (\frac{1}{4}) iner.

Çözüm Kontrolü: Kinetik enerji hızın karesiyle (v^2) orantılıdır. Hız \frac{1}{2} oranında azaldığında, enerjisi \left(\frac{1}{2}\right)^2 = \frac{1}{4} oranında değişir.


Kitapta kolayca gezin

← Önceki sayfa: 164 · :blue_book: Fizik Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 166 →