10. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 144 Cevapları ve Çözümleri (2025-2026)

Soru 1

Örnek cevap / çözüm yolu

Seçilen Enerji Biçimi: Elektrik Enerjisi

Benzerlikler:

  • Diğer enerji biçimleri gibi iş yapabilme kapasitesine sahiptir.
  • Enerjinin korunumu yasasına uygun olarak başka enerji biçimlerine (ısı, ışık, mekanik enerji) dönüştürülebilir.

Farklılıklar:

  • Serbest elektronların hareketinden (yük akışından) kaynaklanır.
  • İletken hatlar vasıtasıyla çok uzak mesafelere son derece hızlı biçimde taşınabilir; doğrudan depolanması zor olup genellikle kimyasal enerjiye dönüştürülerek depolanır.

Soru 2

Örnek cevap / çözüm yolu

Tablonun tamamlanmış hâli aşağıdaki gibidir:

  • Mekanik Enerji:

    • Özelliği: Cismin konum (potansiyel) ve hareket (kinetik) enerjileri ile ilgilidir.
    • Benzer Olduğu Enerji Biçimi: Ses
    • Farklı Olduğu Enerji Biçimi: Işık
  • Kimyasal Enerji:

    • Özelliği: Maddelerin atom ve moleküler bağlarında depolanan enerjidir.
    • Benzer Olduğu Enerji Biçimi: Nükleer Enerji
    • Farklı Olduğu Enerji Biçimi: Mekanik Enerji
  • Nükleer Enerji:

    • Özelliği: Atom çekirdeğindeki parçacıkları tutan güçlü çekirdek kuvvetinden kaynaklanan depolanmış enerjidir.
    • Benzer Olduğu Enerji Biçimi: Kimyasal Enerji
    • Farklı Olduğu Enerji Biçimi: Ses
  • Isı:

    • Özelliği: Maddenin taneciklerinin rastgele hareketinden ve toplam kinetik enerjisinden kaynaklanan enerjidir.
    • Benzer Olduğu Enerji Biçimi: Mekanik Enerji
    • Farklı Olduğu Enerji Biçimi: Elektrik Enerjisi
  • Işık:

    • Özelliği: Elektromanyetik dalgalar şeklinde yayılan ve boşlukta yol alabilen ışıma enerjisidir.
    • Benzer Olduğu Enerji Biçimi: Ses
    • Farklı Olduğu Enerji Biçimi: Ses
  • Ses:

    • Özelliği: Maddesel ortamdaki taneciklerin titreşimiyle oluşan ve dalgalar hâlinde yayılan mekanik enerjidir.
    • Benzer Olduğu Enerji Biçimi: Mekanik Enerji
    • Farklı Olduğu Enerji Biçimi: Işık
  • Elektrik Enerjisi:

    • Özelliği: Elektrik yüklerinin (elektronların) hareketi veya birikimi sonucu oluşan enerjidir.
    • Benzer Olduğu Enerji Biçimi: Isı
    • Farklı Olduğu Enerji Biçimi: Nükleer Enerji

Soru 3

Kısa cevap

Işık enerjisi, ses enerjisi, elektrik enerjisi ve ısı enerjisi.

Örnek cevap / çözüm yolu

Olayda adı geçen enerji biçimleri şunlardır:

  • Işık Enerjisi: Yıldırım çakması sırasında oluşan parlak ışık.
  • Ses Enerjisi: Yıldırım oluşumu esnasında çıkan gök gürültüsü.
  • Elektrik Enerjisi: Yıldırımın kendisi (doğal elektrik deşarjı) ve haberleşmede kullanılan telefon cihazlarının çalışmasını sağlayan enerji.
  • Isı Enerjisi: Yıldırımın geçtiği hava ortamını aniden yüksek sıcaklıklara ulaştırması.

Soru 4

Örnek cevap / çözüm yolu

Bu durum iki temel fiziki sebepten kaynaklanır:

  1. Işık ve Ses Hızlarının Farkı: Işığın havadaki yayılma hızı (yaklaşık 300.000 \text{ km/s}), sesin havadaki yayılma hızından (yaklaşık 340 \text{ m/s}) katbekat fazladır. Bu nedenle yıldırım çaktığı anda çıkan ışık her iki gözlemciye de neredeyse anında ulaşır ve yıldırım aynı anda görülür.
  2. Uzaklık Farkı: Yıldırımın düştüğü nokta Melih’e daha yakın, Ahmet’e ise daha uzaktır. Ses daha yavaş yayıldığı için katetmesi gereken mesafe artıkça Ahmet’e ulaşma süresi artmıştır (t = \frac{x}{v}). Bu yüzden Ahmet sesi Melih’ten daha sonra duymuştur.

Kitapta kolayca gezin

← Önceki sayfa: 143 · :blue_book: Fizik Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 145 →