Soru 1
Örnek cevap / çözüm yolu
Tablo 1’deki ölçümler, yatay masada 1\text{ m} mesafe boyunca 0{,}5\text{ kg} ve 1\text{ kg} kütleli cisimlerin çekilmesiyle elde edilen dinamometre (kuvvet F) ve kronometre (süre t) verileridir.
Örnek deney veri tablosu:
- 0{,}5\text{ kg} kütle için:
-
- Ölçüm: Dinamometre = 1{,}5\text{ N}, Süre = 2{,}0\text{ s}
-
- Ölçüm: Dinamometre = 1{,}5\text{ N}, Süre = 1{,}0\text{ s}
-
- Ölçüm: Dinamometre = 1{,}5\text{ N}, Süre = 3{,}0\text{ s}
-
- 1\text{ kg} kütle için:
-
- Ölçüm: Dinamometre = 3{,}0\text{ N}, Süre = 2{,}0\text{ s}
-
- Ölçüm: Dinamometre = 3{,}0\text{ N}, Süre = 1{,}0\text{ s}
-
- Ölçüm: Dinamometre = 3{,}0\text{ N}, Süre = 3{,}0\text{ s}
-
Çözüm-kontrol açıklaması
Yatay düzlemde sabit hızla çekilen cisme uygulanan kuvvet, sürtünme kuvvetine eşittir. Yapılan iş W = F \cdot \Delta x formülü ile bulunur. Kütle arttıkça dik kuvvet ve buna bağlı sürtünme kuvveti artacağından dinamometrede okunan değer büyür. Aynı işin farklı sürelerde yapılması ise birim zamandaki enerji harcamasını, yani gücü (P = \frac{W}{t}) değiştirir.
Soru 2
Kısa cevap
Masanın yerden yüksekliği: 80\text{ cm} (0{,}8\text{ m})
Çözüm-kontrol açıklaması
Deney düzeneğinde yerçekimine karşı yapılacak işi ve cismin kazanacağı kütle çekim potansiyel enerjisini (E_p = m \cdot g \cdot h) hesaplayabilmek için masanın zeminden yüksekliği (h) cetvel ile metre/santimetre cinsinden ölçülür.
Soru 3
Örnek cevap / çözüm yolu
- Dinamometrede okunan değer: F \approx 5\text{ N} (Cismin ağırlığı: G = m \cdot g = 0{,}5\text{ kg} \cdot 10\text{ m/s}^2 = 5\text{ N})
- Geçen süre (örnek): t = 2\text{ s}
Çözüm-kontrol açıklaması
Sabit makara sistemleri kuvvetin yönünü değiştirir fakat kuvvetten kazanç sağlamaz. Bu nedenle 0{,}5\text{ kg}'lık kütleyi yukarı kaldırmak için uygulanması gereken minimum kuvvet cismin ağırlığı kadardır (F = G = 5\text{ N}). Yerçekimine karşı yapılan iş W = F \cdot h = m \cdot g \cdot h bağıntısına eşittir.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 130 · 
Fizik Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 132 →