10. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 121 Cevapları ve Çözümleri (2025-2026)

Soru 1

Soru Metni: 2.1. Soru a) Cismin hareketini grafikten yararlanarak yorumlayınız.

Örnek cevap / çözüm yolu

Kuvvet-konum (F-x) grafiğinde yatay eksenin üstünde kalan alan pozitif işi (enerji artışını), altında kalan alan ise negatif işi (enerji azalışını) temsil eder:

  • 0 - x aralığı: Cisme pozitif yönde sabit +F kuvveti uygulanmaktadır. Cisim pozitif yönde hızlanan hareket yapar.
  • x - 2x aralığı: Pozitif yöndeki kuvvet azalarak 2x konumunda sıfır olur. Kuvvet hâlâ pozitif yönde olduğu için cisim pozitif yönde hızlanmaya devam eder ve 2x konumunda maksimum hıza (en yüksek kinetik enerjiye) ulaşır.
  • 2x - 3x aralığı: Kuvvet yön değiştirerek negatif yönde büyür (-F’ye ulaşır). Harekete zıt uygulanan bu kuvvet nedeniyle cisim yavaşlamaya başlar.
  • 3x - 4x aralığı: Negatif kuvvetin büyüklüğü azalarak 4x konumunda sıfır olur. Cisim yavaşlamaya devam eder.

Soru 2

Soru Metni: 2.1. Soru b) 4x yolun sonunda cisim üzerinde yapılan net işin kaç F \cdot x olduğunu hesaplayınız.

Kısa cevap

0,5 \text{ } F \cdot x (veya \frac{1}{2} F \cdot x)

Örnek cevap / çözüm yolu

F-x grafiğinde net iş, grafik ile yatay eksen arasında kalan net alana eşittir.

1. Üst bölgedeki (pozitif) alan (0 ile 2x arası):
Tabanları 2x ve x, yüksekliği F olan yamuğun alanı:

W_{\text{pozitif}} = \frac{2x + x}{2} \cdot F = \frac{3}{2} F \cdot x = 1,5 F \cdot x

2. Alt bölgedeki (negatif) alan (2x ile 4x arası):
Tabanı 2x, yüksekliği -F olan üçgenin alanı:

W_{\text{negatif}} = \frac{4x - 2x}{2} \cdot (-F) = \frac{2x}{2} \cdot (-F) = -1,0 F \cdot x

3. Yapılan net iş (W_{\text{net}}):

W_{\text{net}} = W_{\text{pozitif}} + W_{\text{negatif}} = 1,5 F \cdot x - 1,0 F \cdot x = 0,5 F \cdot x

4x yolunun sonunda cisim üzerinde yapılan net iş 0,5 F \cdot x olarak bulunur.


Kitapta kolayca gezin

← Önceki sayfa: 120 · :blue_book: Fizik Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 122 →