Soru 1
Günlük hayatta iş olarak nitelendirilen her eylem, fizik bilimi açısından da iş olarak tanımlanabilir mi?
Kısa cevap
Hayır, tanımlanamaz.
Örnek cevap / çözüm yolu
Fiziksel anlamda iş (W) yapılabilmesi için bir cisme kuvvet (F) uygulanmalı ve cisim uygulanan kuvvet doğrultusunda yer değiştirmelidir (\Delta x). Günlük hayatta zihinsel çaba harcamak (ders çalışmak, düşünmek) veya kuvvet uygulanmasına rağmen yer değiştirme gerçekleşmeyen eylemler günlük dilde iş olarak adlandırılsa da fizik bilimi açısından iş sayılmaz.
Soru 2
Bir öğrencinin çantasını sırtında taşıyarak düz yolda gitmesi fizik bilimi açısından iş olarak nitelendirilebilir mi?
Kısa cevap
Hayır, nitelendirilemez.
Örnek cevap / çözüm yolu
Öğrenci çantayı taşırken yukarı yönlü bir kuvvet uygular, ancak hareket yatay doğrultudadır. Uygulanan kuvvet ile yer değiştirme doğrultusu birbirine dik olduğu için (aradaki açı 90^\circ), kuvvet doğrultusunda bir yer değiştirme gerçekleşmez ve çanta üzerinde fiziksel anlamda iş yapılmaz (W = 0).
Soru 3
Duvara kuvvet uygulayan bir öğrenci iş yapmış olur mu?
Kısa cevap
Hayır, iş yapmış olmaz.
Örnek cevap / çözüm yolu
Öğrenci duvara kuvvet uygulasa da duvar hareket etmediği için yer değiştirme sıfırdır (\Delta x = 0). Fiziksel iş bağıntısı olan W = F \cdot \Delta x gereğince yer değiştirme gerçekleşmediğinden yapılan iş sıfırdır.
Soru 4
Resmî bir törende bayrak tutan öğrenci enerji harcamış ve fizik bilimi açısından iş yapmış olur mu?
Kısa cevap
Öğrenci biyolojik olarak enerji harcar fakat fizik bilimi açısından iş yapmış olmaz.
Örnek cevap / çözüm yolu
Öğrenci sabit dururken kaslarının kasılı kalması nedeniyle biyolojik olarak metabolik enerji harcar ve yorulur. Ancak bayrak hareket ettirilmediği ve yer değiştirme gerçekleşmediği için (\Delta x = 0) fizik bilimi açısından yapılan iş sıfırdır.
Soru 5
Enerji biçimleri nelerdir? Günlük hayatta en fazla kullanılan enerji biçimi hangisidir?
Kısa cevap
Mekanik (kinetik ve potansiyel), ısı, elektrik, kimyasal, nükleer, ışık ve ses enerjisi başlıca enerji biçimleridir. Günlük hayatta en fazla kullanılanı elektrik enerjisidir.
Örnek cevap / çözüm yolu
Enerji; mekanik, termal (ısı), elektrik, kimyasal, nükleer ve ışıma gibi farklı biçimlerde bulunur. Elektrik enerjisi; kolay iletilebilmesi, diğer enerji biçimlerine (ışık, ısı, mekanik enerji) rahatlıkla dönüştürülebilmesi ve ev ile sanayideki cihazların çoğunda kullanılması nedeniyle günlük hayatta en fazla tercih edilen enerji biçimidir.
Soru 6
Bir kişi merdiveni ve yürüyen merdiveni kullanarak aynı yüksekliğe çıktığında her iki durum için kişinin yaptığı iş ve harcadığı enerji aynı olur mu?
Kısa cevap
Kişinin yer çekimine karşı kazandığı potansiyel enerji ve yapılan fiziksel iş eşittir; ancak kişinin kendi vücudundan harcadığı biyolojik enerji aynı değildir.
Örnek cevap / çözüm yolu
Her iki durumda da aynı h yüksekliğine çıkıldığı için yer çekimine karşı yapılan iş ve sistemin kazandığı potansiyel enerji değişimi aynıdır (\Delta E_p = m \cdot g \cdot h). Ancak normal merdiveni çıkarken kişi kendi kas kuvvetiyle basamakları tırmandığı için biyolojik enerji harcar. Yürüyen merdivende ise kişiyi yukarı taşıyan mekanik işi yürüyen merdivenin elektrik motoru üstlendiği için kişinin kendisi kas enerjisi harcamaz.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 108 · 
Fizik Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 110 →