10. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 105 Cevapları ve Çözümleri (2025-2026)

Soru 1

Kısa cevap

v-t grafiği, t = 0\text{ s} anında v = +30\text{ m/s} değerinden başlayıp t = 3\text{ s} anında 0\text{ m/s}'ye inen ve t = 6\text{ s} anında -30\text{ m/s} değerine ulaşan azalan doğrusal bir çizgidir.

Örnek cevap / çözüm yolu

  1. Grafik Çizimi ve Değerler:

    • t = 0\text{ s} anında v = +30\text{ m/s}
    • t = 3\text{ s} anında v = 0\text{ m/s} (Zaman eksenini keser)
    • t = 6\text{ s} anında v = -30\text{ m/s}
  2. Bölgelerin ve En Üst Noktanın Belirtilmesi:

    • Yukarı Yönlü Hareket Bölgesi (v > 0): t = 0 ile t = 3\text{ s} aralığı (zaman ekseninin üstünde kalan pozitif hız bölgesi). Taş yukarı doğru yavaşlar.
    • Hareketin En Üst Noktası (Tepe Noktası): t = 3\text{ s} anıdır. Bu anda taşın anlık hızı sıfırdır (v = 0\text{ m/s}).
    • Aşağı Yönlü Hareket Bölgesi (v < 0): t = 3 ile t = 6\text{ s} aralığı (zaman ekseninin altında kalan negatif hız bölgesi). Taş serbest düşme yaparak aşağı doğru hızlanır.

Soru 2

Kısa cevap

Çizilen v-t grafiğinin eğimi ivme (yer çekimi ivmesi, g) kavramını ifade eder.

Örnek cevap / çözüm yolu

Hız-zaman (v-t) grafiğinde doğrunun eğimi birim zamandaki hız değişimini verir:

\text{Eğim} = \frac{\Delta v}{\Delta t} = a = g

Grafikteki eğim hesabı:

\text{Eğim} = \frac{-30 - 30}{6 - 0} = -10\text{ m/s}^2

Bu sabit değer, cisme hareket boyunca etki eden ve yönü aşağı doğru olan yer çekimi ivmesini temsil eder.

Soru 3

Kısa cevap

Uçurumun yüksekliği h = 45\text{ m}'dir. Cismin kütlesi süreyi değiştirmez; ancak ilk hızının değişmesi hareket süresini değiştirir.

Örnek cevap / çözüm yolu

  1. Yükseklik Hesabı (h):

    • Taşın t = 3\text{ s} ile t = 6\text{ s} arasındaki serbest düşme hareketi boyunca aldığı yol veya v-t grafiğindeki ilgili bölgenin alanı yüksekliği verir:
      h = \frac{1}{2} \cdot g \cdot t^2 = \frac{1}{2} \cdot 10 \cdot (3)^2 = 45\text{ m}
    • Grafikten üçgen alanı hesabı: \text{Alan} = \frac{30 \cdot 3}{2} = 45\text{ m}.
  2. Kütle ve Hızın Süreye Etkisi:

    • Kütlenin Etkisi: Hava sürtünmesinin ihmal edildiği ortamlarda yer çekimi ivmesi (g) tüm cisimler için sabittir. Cismin kütlesinin farklı olması uçurumun yüksekliğini alma süresini değiştirmez.
    • İlk Hızın Etkisi: Cismin yukarı doğru atılma hızı (v_0) artırılırsa tepe noktasına çıkış süresi (t_{\text{çıkış}} = \frac{v_0}{g}) ve toplam hareket süresi artar; hız azaltılırsa süre azalır. Bu nedenle ilk hızın değişmesi süreyi değiştirir.

Kitapta kolayca gezin

← Önceki sayfa: 104 · :blue_book: Fizik Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 106 →