10. Sınıf Felsefe Ders Kitabı Sayfa 75 Cevapları ve Çözümleri (2025-2026)

Sayfa rehberi

Bu sayfada varlık felsefesi (ontoloji) kapsamında varlığın yapısı, niteliği ve kaynağına dair temel felsefi yaklaşımlar ile filozofların geliştirdiği argümanlar açıklanmaktadır.

1. İbni Sina: Zorunlu ve Mümkün Varlık

İbni Sina varlık kavramını mantıksal bir akıl yürütmeyle iki temel kategoriye ayırır:

  • Zorunlu Varlık: Varlığı kendinden olan, yokluğu imkânsız, ezeli ve ebedi olan mükemmel varlıktır (Tanrı).
  • Mümkün Varlık: Varlığı bir başka sebebe bağlı olan, değişen, var olan ve yok olabilen tüm maddi varlıklardır.

2. G. W. F. Hegel: Diyalektik İdealizm

Hegel’e göre varlığın temeli zihinsel ve ruhsal bir ilke olan tindir. Evrendeki değişim diyalektik süreçle açıklanır:

  • Tez (Sav): Varlığın başlangıç durumu.
  • Antitez (Karşıt Sav): Durumun kendi içinde barındırdığı karşıtlık.
  • Sentez (Bileşim): Çatışma sonucunda ortaya çıkan yeni durum.

3. Materyalizm (Maddecilik)

Materyalizm, yalnızca maddi varlıkların gerçek olduğunu, madde dışındaki unsurların gerçek olmadığını savunur:

  • Demokritos (Atomcu Materyalizm): Tüm varlıkların bölünemez ve değişmez nitelikteki atomların boşlukta hareket ederek bir araya gelmesiyle oluştuğunu ileri sürer.
  • Thomas Hobbes (Cisimci Materyalizm): Var olan her şeyin en, boy ve derinliğe sahip cisimlerden ibaret olduğunu; algıların ve zihinsel süreçlerin cisimsel hareketle açıklandığını savunur.
  • De La Mettrie (Makine İnsan): İnsanı karmaşık bir makineye benzetir; ruh ve akıl gibi nitelikleri bedenin fizyolojik işlevleri olarak değerlendirir.
  • Karl Marx (Diyalektik ve Tarihsel Materyalizm): Maddenin diyalektik değişim içinde olduğunu, toplumsal ve tarihsel gelişimin temelinde maddi/ekonomik unsurların yer aldığını açıklar.

4. Düalizm (İkicilik) ve René Descartes

Düalizm, varlığın birbirine indirgenemeyen iki ayrı tözden meydana geldiğini savunur:

  • René Descartes: İnsanı ruh ve beden olmak üzere iki töz üzerinden açıklar. Ruh düşünen fakat yer kaplamayan; beden ise yer kaplayan fakat düşünmeyen tözdür.

Kavramsal Değerlendirme

  • İdealizm - Materyalizm Çatışması: İdealizm varlığın temelini zihin/düşünce (tin) ile açıklarken, materyalizm madde ile açıklar.
  • Düalizm Bağlantısı: Descartes ise bu iki temel unsuru birleştirerek varlığı hem madde hem düşünce olarak ikili yapıda ele alır.

Kitapta kolayca gezin

← Önceki sayfa: 74 · :blue_book: Felsefe Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 76 →