Soru 1
Örneklerde bahsedilen deneyler, neden bilimsel birer etkinlik olarak kabul edilmektedir?
Örnek cevap / çözüm yolu
Bu deneyler; varsayımlara dayalı hipotezleri ampirik yöntemlerle sınamak, sistemli gözlem yapmak ve elde edilen verileri mantıksal tutarlılık çerçevesinde değerlendirmek amacıyla gerçekleştirildiği için bilimsel birer etkinlik kabul edilir. Metindeki Michelson-Morley Deneyi’nde de gözlemlenemeyen “eter” varsayımı, denenebilir ve ölçülebilir bir düzenekle teste tabi tutulmuştur.
Çözüm kontrolü: Yanıt, bilimsel yöntemin temel ögeleri olan hipotez sınama, ampirik gözlem ve mantıksal tutarlılık ölçütlerine dayandırılmıştır.
Soru 2
Örneklerdeki bilim insanları, hangi konuları ele almışlardır?
Örnek cevap / çözüm yolu
Bilim insanları ışığın doğasını, ışığın yayılması için gerekli olduğu düşünülen eter kavramını, evrende mutlak bir referans çerçevesinin bulunup bulunmadığını ve Dünya’nın hareketi ile ışık hızı arasındaki ilişkiyi ele almışlardır.
Çözüm kontrolü: Metinde geçen temel problem olan ışığın yayılma ortamı ve ışık hızı kavramları yanıta yansıtılmıştır.
Soru 3
Bilim insanları, sonuca ulaşmak için ne tür yöntemler kullanmışlardır?
Örnek cevap / çözüm yolu
Bilim insanları hipotez kurma, deneysel düzenek tasarlama, ölçüm yapma, karşılaştırmalı gözlem ve deneysel akıl yürütme yöntemlerini kullanmışlardır. Işık demetini ikiye bölerek birini Dünya’nın hareket yönünde, diğerini buna dik yönde gönderip girişim desenlerini inceleme yoluna gitmişlerdir.
Çözüm kontrolü: Metinde açıkça anlatılan deneysel tasarım ve girişim deseni karşılaştırması yöntemsel olarak açıklanmıştır.
Soru 4
Bilim insanlarını araştırma yapmaya yönelten sebepler neler olabilir?
Örnek cevap / çözüm yolu
Bilim insanlarını araştırma yapmaya yönelten temel sebepler; merak duygusu, doğadaki olayları anlaşılır kılma arzusu, mevcut bilimsel varsayımların (eter hipotezi gibi) geçerliliğini sınama isteği ve doğru bilgiye ulaşma çabasıdır.
Çözüm kontrolü: Bilgi edinme ihtiyacı, merak ve var olan kuramsal varsayımları doğrulama/yanlışlama amacı öne çıkarılmıştır.
Soru 5
Sizce bir filozof, örneklerdeki deney ve çalışmaların hangi yönlerini sorgular?
Örnek cevap / çözüm yolu
Bir filozof, bu çalışmaların mantıksal ve kavramsal temellerini sorgular. Örneğin: “Gözlemlenemeyen bir kavram (eter) bilimsel açıklamalarda temel dayanak yapılabilir mi?”, “Bilimsel bilginin ve gözlemin sınırları nelerdir?”, “Bir hipotezin yanlışlanması bilimsel ilerlemeyi nasıl etkiler?” ve “Uzay ile zaman mutlak mıdır?” sorularını yöneltir. Deneyin sonuçlarından hareketle oluşturulan argümanların tutarlılığını ve bilimin varlık ile bilgiye yaklaşımını eleştirel akıl yürütmeyle değerlendirir.
Çözüm kontrolü: Filozofun görevi kavram, bilgi, varlık ve argüman tutarlılığı bağlamında 10. sınıf felsefe müfredatına uygun biçimde ele alınmıştır.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 191 ·
Felsefe Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 193 →