10. Sınıf Felsefe Ders Kitabı Sayfa 187 Cevapları ve Çözümleri (2025-2026)

Soru 10

Kısa cevap

Öğrenci Ontolojik Kanıt Kozmolojik Kanıt Teleolojik Kanıt
Doğa ✓
Defne ✓
Bartu ✓
Ege ✓
Deniz ✓

Açıklama ve kontrol

  • Doğa (Ontolojik Kanıt): Tanrı’yı zihnen tasarlanabilecek en yüce ve mükemmel varlık olarak tanımlayıp varlığını doğrudan bu kavramın tanımından çıkardığı için akıl yürütmesi ontolojik kanıta dayanır.
  • Defne (Kozmolojik Kanıt): Evrendeki sebep-sonuç zincirinin sonsuza kadar geriye gidemeyeceğini, mantıksal bir zorunluluk olarak bir “ilk neden” bulunması gerektiğini savunduğu için kozmolojik kanıtı temsil eder.
  • Bartu (Teleolojik Kanıt): İnsan yapımı nesnelerdeki düzen ve tasarımdan yola çıkarak doğadaki ve organizmalardaki amaçlı yapıyı zeki bir yaratıcıya bağladığı için teleolojik (düzen ve gaye) kanıtı kullanmıştır.
  • Ege (Ontolojik Kanıt): Mükemmel varlık düşüncesinin ve zihnimizdeki açık ve seçik kavramların kaynağını Tanrı’nın varlığına dayandırdığı (Descartesçı ontolojik yaklaşım) için ontolojik kanıt kapsamındadır.
  • Deniz (Teleolojik Kanıt): Evrendeki karmaşık sistemlerin, gezegen hareketlerinin ve canlılardaki uyumun tesadüfle açıklanamayacağını, bunun bir düzenleyici güç gerektirdiğini belirterek teleolojik kanıtı savunmuştur.

Soru 11

Örnek cevap / çözüm yolu

Bu kanıtı Bartu savunmuştur.

Açıklama: William Paley’in “Saatçi Analojisi” (Teleolojik Kanıt), insan yapımı karmaşık ve bir amaca hizmet eden nesnelerin (saat gibi) kendiliğinden oluşamayacağı, bilinçli bir tasarımcının eseri olması gerektiği ilkesine dayanır. Bartu da kartındaki görüşünde insan yapımı ev ve otomobil örneklerinden yola çıkarak organizmalardaki ve insan vücudundaki mükemmel düzen ile amaçlı yapının zeki ve bilinçli bir tasarımcıyı (Tanrı) zorunlu kıldığını ifade etmiştir. İki argüman da tasarım ve amaçlılık kavramları üzerinden aynı akıl yürütmeyi kullanmaktadır.

Soru 12

Örnek cevap / çözüm yolu

Bu anlayış Defne’nin Tanrı kanıtı görüşüne uygundur.

Açıklama: Aristoteles’in “ilk hareket ettirici” ve “ilk neden” anlayışı, evrendeki değişim ve nedensellik zincirinin sonsuza kadar geriye gidemeyeceği kabulüne dayanır. Bu görüş kozmolojik kanıtın temelini oluşturur. Defne de görüşünde “Evrendeki her olayın bir nedeni vardır… Bu zincir sonsuza kadar geri gidemez; bir noktada kendiliğinden var olan bir ilk neden bulunmalıdır.” diyerek Aristoteles’in nedensellik ilkesine dayalı akıl yürütmesiyle tam bir tutarlılık sergilemektedir.


Kitapta kolayca gezin

← Önceki sayfa: 186 · :blue_book: Felsefe Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 188 →