10. Sınıf Felsefe Ders Kitabı Sayfa 160 Cevapları ve Çözümleri (2025-2026)

Soru 1

Örnek cevap / çözüm yolu

Çıkarımlar incelendiğinde; doğal, yapay, tanrı ve insan temelli yaklaşımların ortak noktasının toplumsal düzeni sağlama ve karmaşayı önleme amacı olduğu görülür.

  • Düzen ve Güvenlik İhtiyacı: Tüm görüşler, insanların toplu halde yaşayabilmesi için bir otorite ve kural sisteminin gerekliliği fikrinde birleşir.
  • Meşruiyet Arayışı: Her yaklaşım, iktidar ve devletin varlığını mantıksal bir argümana (doğa, toplumsal sözleşme, ilahi irade veya insan hakları) dayandırarak meşrulaştırmaya çalışır.

Çözüm kontrolü: Çıkarımların ortak paydasını düzen, güvenlik ve meşruiyet kavramları üzerinden açıklayarak tam tutarlılık sağlar.

Soru 2

Örnek cevap / çözüm yolu

1. Doğal Devlet Yaklaşımı

  • Güçlü Yönleri: Devleti insanın doğasından kaynaklanan doğal bir kurum olarak görür (Platon, Aristoteles). İnsanın toplumsal bir canlı olduğu gerçeğiyle uyumludur ve devlete köklü bir meşruiyet sağlar.
  • Zayıf Yönleri: Devleti organik bir bütün kabul edip bireysel özgürlükleri ve değişen toplumsal talepleri devlete tabi kılma (bireyi ikincil plana atma) riski taşır.

2. Yapay Devlet Yaklaşımı

  • Güçlü Yönleri: Devletin insanların ortak iradesi ve “Toplumsal Sözleşme” (Hobbes, Locke, Rousseau) ile kurulduğunu savunur. Meşruiyeti halkın rızasına ve birey haklarına bağlar.
  • Zayıf Yönleri: Devlet öncesi varsayılan “doğa durumu” kuramsaldır ve tarihsel belgesi yoktur. Sözleşmeye sonradan dâhil olan nesillerin katılımı hususu tartışmalıdır.

3. Tanrı Temelli Yaklaşım

  • Güçlü Yönleri: İktidarın kaynağını ilahi emirlere dayandırarak toplumsal itaati, ahlaki sorumluluğu ve güçlü bir vicdani bağlılığı kolaylaştırır.
  • Zayıf Yönleri: Eleştiriye kapalı dogmatik bir yönetim anlayışına yol açabilir; farklı inançtaki veya inançsız bireylerin hak ve özgürlüklerini korumada yetersiz kalabilir.

4. İnsan Temelli Yaklaşım

  • Güçlü Yönleri: İktidarın ve hukuk düzeninin merkezine doğrudan insan haklarını, aklı, eşitliği ve adalet değerlerini yerleştirir. Demokratik katılımı destekler.
  • Zayıf Yönleri: İnsan ihtiyaçlarının ve genel irade tanımının zamana veya topluma göre değişebilmesi sebebiyle değer ölçütlerinde görecelik tartışmalarına sebep olabilir.

Çözüm kontrolü: Tabloda yer alan dört yaklaşımı felsefi argümanlar çerçevesinde tarafsız, gerekçeli ve karşılaştırmalı olarak değerlendirir.

Soru 3

Örnek cevap / çözüm yolu

İstenilen Ütopyalar (Pozitif / İdeal Düzen):

  • Platon — Devlet: Filozof kralların yönettiği, adalet merkezli ideal toplum modeli.
  • Thomas More — Ütopya: Özel mülkiyetin bulunmadığı, eşitlikçi ada devleti kurgusu.
  • Farabi — El-Medinetü’l-Fazıla: Erdemli yöneticiler ve toplumsal yardımlaşma üzerine kurulu ideal şehir.

İstenilmeyen Ütopyalar (Distopyalar / Korku Toplumları):

  • George Orwell — 1984: Bireysel özgürlüklerin tamamen denetim altına alındığı baskıcı devlet modeli.
  • Aldous Huxley — Cesur Yeni Dünya: Teknoloji ve biyolojik sınıflandırmayla insanın nesneleştirildiği toplum kurgusu.

Araştırma Yöntemi: Bu eserlerin siyaset felsefesiyle bağı incelenirken üniversitelerin akademik yayınlarından (edu) ve resmi kütüphane/kültür kurumlarının veri tabanlarından (gov) yararlanılarak münazara için kanıta dayalı argümanlar hazırlanmalıdır.

Çözüm kontrolü: Münazara hazırlığı için istenilen ve istenilmeyen ütopya örneklerini belirleyip güvenilir ağ adresleri stratejisiyle eşleştirir.


Kitapta kolayca gezin

← Önceki sayfa: 159 · :blue_book: Felsefe Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 161 →