10. Sınıf Felsefe Ders Kitabı Sayfa 157 Cevapları ve Çözümleri (2025-2026)

Soru 1

Örnek cevap / çözüm yolu

İnsanlar; güvenlik ihtiyacı, toplumsal düzenin kurulması, kargaşanın önlenmesi ve ortak hakların korunması amacıyla bir otoriteye ihtiyaç duyarlar. Sayfa metninde de belirtildiği gibi, otoritenin ve yasaların bulunmadığı bir ortam belirsizlik ve güvensizlik yaratır. Bireyler, tek başlarına tüm haklarını ve can güvenliklerini sürekli koruyamayacakları için toplumsal bir sözleşme veya uzlaşı yoluyla yetkilerini üst bir otoriteye devrederler.

Çözüm kontrolü

Yanıtta insanların otoriteyi kabul etme gerekçeleri güvenlik, düzen ve toplumsal sözleşme kavramları çerçevesinde açıklanmış; metindeki yapay devlet anlayışı ve akıl yürütme ile tutarlılık sağlanmıştır.

Soru 2

Örnek cevap / çözüm yolu

Bir toplumda iktidarın varlığını gerekli kılan temel koşullar şunlardır:

  • Birden fazla bireyin bir arada yaşaması sonucu ortaya çıkan farklı çıkar ve isteklerin dengelenmesi ihtiyacı,
  • Adaleti sağlayacak ve ortak yaşam kurallarını koyacak bağlayıcı bir yapının zorunluluğu,
  • İç ve dış tehditlere karşı toplumsal birliğin ve güvenliğin korunması talebi.
    Bu koşullar, toplumun dağılmadan varlığını sürdürebilmesi için siyasi örgütlenmeyi ve iktidarı kaçınılmaz kılar.

Çözüm kontrolü

Cevap, iktidarın ortaya çıkış gerekçelerini toplumsal düzen ve adalet ihtiyacıyla ilişkilendirerek metindeki siyasi örgütlenme tanımıyla tam uyum göstermektedir.

Soru 3

Örnek cevap / çözüm yolu

İktidarın olmadığı veya otoritenin zayıfladığı bir toplumda şu sorunlar ortaya çıkabilir:

  • Hukuk kuralları uygulanamaz ve adalet mekanizması işlevsiz kalır.
  • Can ve mal güvenliği ortadan kalkar, güçlü olanın zayıfı ezdiği bir kaos ortamı doğar.
  • Toplumsal düzen bozulur, ortak kamu hizmetleri yürütülemez ve bireyler arası çatışmalar artar.

Çözüm kontrolü

İktidarsızlığın yol açacağı olumsuzluklar mantıksal argümanlarla açıklanmış, metinde vurgulanan “belirsiz ve güvensiz ortam” tespitiyle doğrudan desteklenmiştir.

Soru 4

Örnek cevap / çözüm yolu

Bir iktidarın meşru kabul edilebilmesi için şu koşulların sağlanması gerekir:

  • Gücünü hukuka ve kabul edilebilir bir kaynağa (örneğin halk iradesine) dayandırması,
  • Aldığı karar ve uygulamalarda toplumsal yararı, adaleti ve eşitliği gözetmesi,
  • Bireylerin temel hak ve özgürlüklerini koruma sorumluluğunu yerine getirmesi.
    Metinde belirtildiği üzere iktidar, halkın hak ve çıkarlarını gözettiği sürece meşrudur.

Çözüm kontrolü

Meşruiyet kavramı; hukuka uygunluk, halk çıkarı ve adalet değerleri üzerinden tanımlanmış, metindeki felsefi açıklamayla birebir örtüşmüştür.

Soru 5

Örnek cevap / çözüm yolu

Bir yönetici ya da hükümet şu durumlarda meşruiyetini kaybeder:

  • Hukuk kurallarının dışına çıktığında ve gücünü keyfî biçimde kullandığında,
  • Halkın temel haklarını, güvenliğini ve kamu yararını gözetmeyi bıraktığında,
  • Adaleti sağlamada yetersiz kalıp toplumsal tarafsızlığını yitirdiğinde.
    Sayfa metninde de ifade edildiği gibi, iktidar halkın çıkarını gözetmediğinde meşruiyetini yitirir ve yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalır.

Çözüm kontrolü

Yönetimin meşruiyetini kaybetme nedenleri metindeki ilkelerle tutarlı şekilde ve gerekçelendirilerek açıklanmıştır.

Soru 6

Örnek cevap / çözüm yolu

Tartışma sonucu ulaşılan çıkarım:
Toplumsal huzur, güvenlik ve adaletin sağlanabilmesi için bir siyasi otoritenin ve iktidarın varlığı zorunludur. İnsanlar belirsizlik ve güvensizlik ortamından kurtulmak amacıyla toplumsal bir uzlaşı ile iktidarı gerekli görürler. Ancak iktidarın varlığı tek başına yeterli değildir; meşru olabilmesi için gücünü hukuka dayandırması, halkın hak ve çıkarlarını koruması gerekir. Halkın yararını gözetmeyen ve hukuka aykırı davranan bir iktidar meşruiyetini yitirir.

Çözüm kontrolü

Tartışma sorularının bütünü değerlendirilerek iktidarın gerekliliği, kaynağı ve meşruiyeti hususunda tutarlı ve kapsamlı bir felsefi sonuç metni oluşturulmuştur.


Kitapta kolayca gezin

← Önceki sayfa: 156 · :blue_book: Felsefe Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 158 →