10. Sınıf Felsefe Ders Kitabı Sayfa 155 Cevapları ve Çözümleri (2025-2026)

Soru 1

Robinson ile Cuma arasındaki ilişkide siyasetin amacı ve işlevi, gerçek dünyadaki siyasetle karşılaştırıldığında farklılık gösterir mi? Açıklayınız.

Örnek cevap / çözüm yolu

Adada iki kişi arasındaki ilişkide siyasetin temel amacı, barışçıl bir arada yaşamı ve günlük düzeni sağlamaktır. Gerçek dünyada ise toplumsal yapı çok daha karmaşık ve çok aktörlü olduğu için siyasetin işlevi toplumsal adaleti sağlama, hukuki düzen kurma, kamu hizmetlerini yürütme ve güç dengelerini yönetme boyutlarını kazanır. Dolayısıyla ölçek ve kurumlaşma açısından fark olsa da ortak bir düzen kurma amacı yönüyle özde benzerlik taşır.

Adadaki dar ölçekli düzen arayışı ile karmaşık toplumsal yapıların siyasal mekanizmaları arasındaki fark ve benzerlik gerekçelendirilmiştir.

Soru 2

Robinson ve Cuma’nın adadaki toplumsal rolleri nelerdir?

Örnek cevap / çözüm yolu

Adada Robinson genellikle karar alıcı, düzen koyucu ve rehberlik eden yönetici rolünü üstlenirken; Cuma uygulayıcı ve yardımcı rolündedir. Ancak zamanla karşılıklı bağımlılık arttıkça bu roller iş bölümü ve dayanışmaya dayalı ortak yaşam rollerine dönüşmektedir.

Bireylerin ilişkilerindeki yönetim, iş bölümü ve statü farklılıklarına dayalı toplumsal roller belirtilmiştir.

Soru 3

Adada toplumsal yaşamın düzeni için sizce hangi siyasal kurumlara ihtiyaç vardır?

Örnek cevap / çözüm yolu

İki kişilik bir adada karmaşık bürokratik kurumlara ihtiyaç duyulmasa da anlaşmazlıkları çözecek bir adalet mekanizmasına (yargı işlevi), ortak kuralları belirleyecek bir karar alma organına (yasama işlevi) ve dayanışmayı sağlayacak güvenlik ile paylaşım düzenlemelerine ihtiyaç vardır.

Adadaki sınırlı toplumsal yaşam için gerekli temel kurumsal işlevler ifade edilmiştir.

Soru 4

Gerçek yaşamda siyasetin aktör ve kurumları adadakinden farklı mıdır? Gerekçelendirerek açıklayınız.

Örnek cevap / çözüm yolu

Evet, farklıdır. Gerçek yaşamda siyasal aktörler yalnızca bireylerden oluşmaz; siyasi partiler, sivil toplum kuruluşları, medya ve uluslararası örgütler de süreçte yer alır. Kurumlar ise meclis, hükümet, mahkemeler ve anayasal organlar gibi somut ve yazılı yapılardır. Bu farklılığın gerekçesi, gerçek toplumların kalabalık nüfusu, farklı çıkar grupları ve karmaşık toplumsal yapısıdır.

Aktör ve kurum zenginliği toplumsal karmaşıklık gerekçesiyle açıklanmıştır.

Soru 5

Adada siyasal bir yaşamın belirmesi, Cuma ve Robinson’ın hayatlarının hangi alanlarını etkiler? Açıklayınız.

Örnek cevap / çözüm yolu

Siyasal bir yaşamın (ortak kuralların ve düzenin) belirmesi; özgürlük alanlarını, güvenliklerini, kaynakların paylaşımını ve günlük çalışma düzenlerini doğrudan etkiler. Bireysel keyfî kararların yerini ortak kurallara bırakmasıyla hak ve sorumluluk dengesi kurulur.

Düzen fikrinin bireysel özgürlük, güvenlik ve mülkiyet/paylaşım alanlarına etkisi incelenmiştir.

Soru 6

Siyaset gerçek yaşamda toplumsal hayatın başka hangi unsurlarıyla ilişkilidir?

Örnek cevap / çözüm yolu

Siyaset; ekonomi (kaynak dağılımı ve vergilendirme), hukuk (adalet ve kurallar), kültür ve değerler (toplumsal normlar), eğitim ve din gibi toplumsal hayatın tüm temel kurum ve unsurlarıyla doğrudan ilişkilidir.

Siyasetin diğer toplumsal kurumlarla olan disiplinler arası bağı açıklanmıştır.

Soru 7

Siyaset felsefesinin temel kavramları (adalet, özgürlük, eşitlik, hak vb.) hakkında ne öğrendiniz?

Örnek cevap / çözüm yolu

Bu kavramların toplumsal düzenin ve meşruiyetin temeli olduğunu anlayabiliriz. Özgürlük bireyin kendi kararlarını verebilmesini, eşitlik haklardan adil yararlanmayı, adalet herkese hakkı olanın verilmesini, hak ise hukuken tanınan yetkileri ifade eder. Bu kavramlar tutarlı bir toplumsal düzen oluşturmada birbirini tamamlayan değerlerdir.

Temel kavramların tanımları ve birbiriyle tutarlı ilişkileri ifade edilmiştir.

Soru 8

Siyaset felsefesinin tanımı ve konusu hakkındaki çıkarımınız nedir?

Örnek cevap / çözüm yolu

Siyaset felsefesi; iktidarın kaynağını, devletin meşruiyetini, toplumsal düzenin ideal formunu ve hak-özgürlük ilişkilerini sorgulayan felsefi disiplindir. Konusu mevcut siyasal durumları betimlemekle kalmayıp ideal yönetim biçimlerini ve değerleri sorgulamaktır.

Siyaset felsefesinin neliği, konusu ve sorgulayıcı yapısı üzerine çıkarım yapılmıştır.


Kitapta kolayca gezin

← Önceki sayfa: 154 · :blue_book: Felsefe Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 156 →