10. Sınıf Felsefe Ders Kitabı Sayfa 141 Cevapları ve Çözümleri (2025-2026)

Soru 1

Örnek cevap / çözüm yolu

Resimler arasından hangilerinin güzel olduğu kişisel beğeniye ve eserin uyandırdığı duyguya bağlıdır. Bir resim; renk dengesi, form uyumu ya da yansıttığı derin anlam sayesinde güzel bulunabilir. Temel gerekçe, eserin izleyicide öznel bir estetik haz ve hayranlık duygusu oluşturmasıdır.

Çözüm kontrolü: Yanıt, estetik beğeni ve kişisel gerekçelendirme ilkelerine uygun şekilde yapılandırılmıştır.

Soru 2

Örnek cevap / çözüm yolu

Hayır, tüm arkadaşların aynı resimleri güzel bulması mümkün değildir. Estetik yargılar öznel nitelik taşır; her bireyin kültürel birikimi, geçmiş deneyimleri, algı düzeyi ve duygu dünyası farklıdır. Bu çeşitlilik nedeniyle aynı eser farklı kişilerde farklı estetik tepkiler uyandırır.

Çözüm kontrolü: Sorunun yanıtı, beğeni yargılarının kişiden kişiye farklılaşacağı gerekçesiyle açıklanmıştır.

Soru 3

Örnek cevap / çözüm yolu

Evet, güzellik algısı kişiye göre değişir. Estetik tartışmalarda nesnelci yaklaşım güzelliği nesnenin simetri ve ölçü gibi dış özelliklerine bağlarken, öznelci yaklaşım güzelliğin alımlayan öznede (insanda) gerçekleştiğini savunur. Kişilerin beklentileri ve duygu durumları farklı olduğu için güzellik algısı görecelidir.

Çözüm kontrolü: Güzellik kavramı öznel ve nesnel boyutları gözetilerek açıklanmıştır.

Soru 4

Örnek cevap / çözüm yolu

Bir varlığı güzel kılan nitelikler biçimsel (dışsal) ve anlamsal (içsel) olarak şu şekilde gruplandırılabilir:

  • İçsel özellikler:

    • Anlam
    • Duygu değeri ve ifade gücü
    • Derinlik
    • Özgünlük
  • Dışsal özellikler:

    • Simetri
    • Oran ve orantı
    • Uyum (harmoni)
    • Denge

Çözüm kontrolü: İstenen özellikler kavramsal tutarlılıkla içsel ve dışsal kategorilere ayrılmıştır.

Soru 5

Örnek cevap / çözüm yolu

Güzel ile yüce arasındaki temel fark şu şekildedir: Güzel; düzen, denge, ölçü ve uyum barındıran ve rahatlatıcı bir estetik haz veren durumdur. Yüce ise insanın kavrayış ve güç sınırlarını aşan devasalık, ihtişam ve sonsuzluk duygusuyla birlikte hayranlık ve korku uyandıran estetik deneyimdir.

  • Doğadan örnek: Bahçedeki bir renk dengesine sahip çiçek “güzel” iken; fırtınalı bir okyanus veya uçsuz bucaksız bir dağ silsilesi "yüce"dir.
  • Sanattan örnek: Küçük ve zarif bir minyatür çalışması “güzel” olarak adlandırılırken; devasa boyutlardaki bir gotik katedral yapısı insanda saygı ve çekinme uyandırdığı için "yüce"dir.

Çözüm kontrolü: Verilen metne uygun olarak güzel ve yüce kavramları karşılaştırılmış, doğadan ve sanattan örneklerle açıklanmıştır.


Kitapta kolayca gezin

← Önceki sayfa: 140 · :blue_book: Felsefe Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 142 →