10. Sınıf Felsefe Ders Kitabı Sayfa 138 Cevapları ve Çözümleri (2025-2026)

Soru 1

  1. Adım: Aynı objeyi zihninizde hayal ettiğiniz hâliyle aşağıdaki alana çiziniz. Objeyi olduğu hâliyle değil zihninizde canlandırdığınız hâliyle yansıtmaya özen gösteriniz.

Örnek cevap / çözüm yolu

Bu aşamada seçilen nesne (örneğin bir ağaç veya sandalye), dış dünyadaki nesnel görüntüsüne bire bir sadık kalınmadan; kişisel duygular, hayal gücü, renk ve biçim yorumları katılarak alana çizilir.
Çözüm kontrolü: Çizim, nesnenin doğrudan kopya edilmesi yerine zihinsel bir tasarım ve özgün biçimlendirme içerdiğinde görev tamamlanmış olur.

Soru 2

  1. Adım - 1. Soru: İlk çizimle ikinci çizim arasındaki farklar nelerdir?

Örnek cevap / çözüm yolu

İlk çizim, objenin dış dünyada gözlemlenen somut biçimini ve nesnel detaylarını yansıtmayı amaçlar. İkinci çizim ise objenin zihinde bıraktığı izlenimi, hayal gücünü ve duygusal yorumları ön plana çıkararak öznel bir biçimde sunar.
Çözüm kontrolü: Dışsal gerçekliğe bağlı nesnel aktarım ile zihinsel tasarım ve öznel yorum arasındaki farkın belirtilmesi gereklidir.

Soru 3

  1. Adım - 2. Soru: Çizimleriniz “taklit olarak sanat” ve “yaratım olarak sanat” kuramlarından hangisine karşılık gelmektedir? Görüşünüzü gerekçelendirerek açıklayınız.

Örnek cevap / çözüm yolu

İlk çizim, var olan nesneyi olduğu gibi kopyalamayı hedeflediği için “taklit olarak sanat” (mimesis) kuramına karşılık gelir. İkinci çizim ise nesneye insan zihninin öznel katkısını ve duygu dünyasını kattığı için “yaratım olarak sanat” kuramına karşılık gelmektedir.
Çözüm kontrolü: İlk çizimin mimesis/doğrudan yansıtma anlayışıyla, ikinci çizimin ise öznel yaratım anlayışıyla gerekçelendirilip gerekçelendirilmediği kontrol edilmelidir.

Soru 4

  1. Adım - 3. Soru: Taklit olarak sanat ve yaratım olarak sanat kuramlarının temel düşünce ve argümanlarını nasıl değerlendirirsiniz? Görüşlerinizi gerekçeleriyle birlikte arkadaşlarınızla paylaşınız.

Örnek cevap / çözüm yolu

Taklit olarak sanat anlayışı, sanatın değerini doğaya ve dış gerçekliğe uygunluğunda görür; argümanı gerçekliğin yansıtılmasıdır. Yaratım olarak sanat anlayışı ise sanatın değerini doğada bulunmayan yeni bir biçim, duygu ve zihinsel yapı ortaya koymasında görür; argümanı hayal gücü ve özgünlüktür. Her iki kuram da sanatın farklı bir boyutunu (nesnel aktarım ve öznel ifade) temellendirir.
Çözüm kontrolü: Her iki kuramın temel argümanları kavramsal boyutta tutarlı biçimde karşılaştırılmalıdır.

Soru 5

  1. Adım: “Oyun ile sanat arasında haz ile özgürlük duyguları açısından ne tür benzerlikler kurulabilir?” sorusunu grup arkadaşlarınızla tartışınız. Tartışma sonucunda belirlediğiniz benzerliklerden ortak bir liste hazırlayınız ve bu listeyi grup sözcünüz aracılığıyla sınıf arkadaşlarınızla paylaşınız.

Örnek cevap / çözüm yolu

Oyun da sanat da dışsal bir maddi çıkar veya günlük zorunluluk gütmeyen eylemlerdir. İnsan her iki süreçte de kuralların ve pratik kaygıların dışına çıkarak özgür bir haz yaşar; zihinsel ve duygusal güçlerini serbestçe kullanma olanağı bulur.
Çözüm kontrolü: Özgürlük, çıkar gözetmeme ve içsel haz kavramları üzerinden oyun ile sanat arasındaki ortak noktaların listelenmesi gerekir.

Soru 6

  1. Adım: “İnsanın gerçek özgürlüğe sanatsal girişimde bulunarak ulaşıp ulaşamayacağı” problemiyle ilgili Sokratik tartışma yapınız ve tartışma sonucunda bir slogan oluşturunuz.

Örnek cevap / çözüm yolu

Sokratik tartışma yürütme: Sanatsal girişim, insanın kendi iç dünyasını özgürce dışa vurmasını sağladığı için ruhsal ve zihinsel bir özgürleşme alanıdır. Ancak bu durum insanın fiziksel ve toplumsal sınırlarını tamamen kaldırmadığı için mutlak değil, estetik boyutta bir özgürleşmedir.
Oluşturulan Grup Sloganı: “Sanatla Özgürleş, Hayalgücünle Var Ol!”
Çözüm kontrolü: Problemin farklı yönleriyle ele alınıp değerlendirilmesi ve sürecin sonunda anlamlı bir slogan ile tamamlanması beklenir.


Kitapta kolayca gezin

← Önceki sayfa: 137 · :blue_book: Felsefe Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 139 →