10. Sınıf Felsefe Ders Kitabı Sayfa 131 Cevapları ve Çözümleri (2025-2026)

Soru 1

İfade: “Sanat, insanlara güzel olanı verme amacındadır.”

Örnek cevap / çözüm yolu

  • Karar: D (Doğru)
  • Gerekçe: Sanatın temel işlevlerinden biri, alımlayıcıda estetik bir yaşantı ve güzellik duygusu uyandırmaktır. Sanat eseri genel olarak estetik bir kaygı ve haz üretme amacıyla ortaya koyulur.

Çözüm kontrolü

Sanatın en yaygın tanımı olan estetik haz ve güzellik sunma amacı esas alınarak tutarlı bir gerekçe sunulmuştur.

Soru 2

İfade: “Güzel olan bir eser, aynı zamanda insana yarar da sağlar.”

Örnek cevap / çözüm yolu

  • Karar: Y (Yanlış)
  • Gerekçe: Estetik kuramlarda güzellik ile pratik yarar (fayda) birbirinden ayrılır. Bir yapıtın güzel sayılması veya estetik bir değer taşıması için insana günlük yaşamda maddi veya somut bir yarar sağlaması gerekmez.

Çözüm kontrolü

Estetik değer ile kullanışlılık/yarar kavramları arasındaki fark gözetilerek değerlendirme yapılmıştır.

Soru 3

İfade: “Sanat toplumun eğitilmesi için kullanılan bir araçtır.”

Örnek cevap / çözüm yolu

  • Karar: Y (Yanlış)
  • Gerekçe: Sanatın toplumsal eğitme işlevi bazı görüşlerce (toplumcu sanat anlayışı) savunulsa da felsefi açıdan sanat bir araç değil, kendinde bir amaç ve değerdir. Sanatı yalnızca öğretici bir araca indirgemek sanatın özerkliğine uymaz.

Çözüm kontrolü

Sanatın kendinde bir değer olduğu ilkesi doğrultusunda araç-amaç ilişkisi değerlendirilmiştir.

Soru 4

İfade: “Sanatçının görevi, toplumsal sorunlara eğilmektir.”

Örnek cevap / çözüm yolu

  • Karar: Y (Yanlış)
  • Gerekçe: Sanatçının yaratım sürecinde zorunlu bir toplumsal görevi yoktur. Sanatçı toplumsal konuları işleyebileceği gibi, bireysel duyguları, soyut biçimleri veya sırf estetik arayışları da konu edinebilir.

Çözüm kontrolü

Sanatçının özgürlüğü ve öznel yaratım alanı kısıtlanamayacağı gerekçesiyle ifade yanlış kabul edilmiştir.

Soru 5

İfade: “Yapay zekâyla üretilen eserler birer sanat eseridir.”

Örnek cevap / çözüm yolu

  • Karar: Y (Yanlış)
  • Gerekçe: Sanat felsefesinde bir nesnenin sanat eseri niteliği kazanması için bilinçli bir insan öznesinin varlığı, estetik kaygısı, öznel duyguları ve kastı gerekir. Yapay zekâ çıktıları yazılımsal veriye dayandığı için doğrudan bir insani duygu ve bilinç barındırmaz.

Çözüm kontrolü

Sanat eserinin oluşumunda bilinç ve estetik özne şartı aranarak argüman kurulmuştur.

Soru 6

İfade: “Bir eserin sanat olarak kabul edilmesi kişisel bir değerlendirmedir.”

Örnek cevap / çözüm yolu

  • Karar: D (Doğru)
  • Gerekçe: Öznelci estetik anlayışına göre sanat ve güzellik değerlendirmeleri alımlayıcının beğenisine, deneyimlerine ve kişisel algısına göre değişir.

Çözüm kontrolü

Estetik yargıların öznelliği ilkesine dayanılarak doğru karar verilmiştir.

Soru 7

İfade: “Güzellik nesneye ait bir özelliktir.”

Örnek cevap / çözüm yolu

  • Karar: Y (Yanlış)
  • Gerekçe: Güzellik yalnızca nesnenin kendi yapısında tek başına var olan sabit bir nitelik değildir. Güzellik; nesne ile onu algılayan, estetik bakışla yaklaşan insan (estetik süje) arasındaki etkileşim sonucu ortaya çıkar.

Çözüm kontrolü

Estetik süje ve obje arasındaki ilişki göz önüne alınarak nesnelci yaklaşımın sınırlılığı açıklanmıştır.

Soru 8

İfade: “Güzellik, tüm insanlar için aynı ölçütlere göre değerlendirilir.”

Örnek cevap / çözüm yolu

  • Karar: Y (Yanlış)
  • Gerekçe: Güzellik ölçütleri zamana, kültüre ve bireylerin kişisel beğenilerine göre değişkenlik gösterir; bu nedenle tüm insanlar için geçerli evrensel ve değişmez tek bir güzellik ölçütü yoktur.

Çözüm kontrolü

Beğenilerin ve estetik yargıların göreceliği ilkesiyle tutarlı bir gerekçe yazılmıştır.


Kitapta kolayca gezin

← Önceki sayfa: 130 · :blue_book: Felsefe Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 132 →