10. Sınıf Felsefe Ders Kitabı Sayfa 123 Cevapları ve Çözümleri (2025-2026)

Soru 1

Örnek cevap / çözüm yolu

Metinde yer alan filozofların özgürlük ve sorumluluk ilişkisine dair temel argümanları ve gerekçeleri şu şekildedir:

  1. Immanuel Kant:
  • Argüman: İnsan ahlaksal eylemlerinde özgürdür ve özgür olduğu için eylemlerinin sonuçlarından sorumludur. Kişinin iradesi dışındaki durumlardan sorumluluk doğmaz.
  • Gerekçe: Sorumluluk, kişinin yapması gereken (yükümlü olduğu) bir eylemi gerçekleştirip gerçekleştirmemesine bağlıdır.
  1. Anselmus:
  • Argüman: Gerçek özgürlük günah işleme kudreti değil, kötülükten kaçınma yetisidir. İnsan günah işlerse sorumluluk tamamen kendisine aittir.
  • Gerekçe: İrade Tanrı tarafından insana verilmiştir fakat Tanrı insanı eylemlerinde zorlamaz; bu nedenle ahlaki sorumluluk insana aittir.
  1. Jean-Paul Sartre:
  • Argüman: İnsanın doğuştan belirlenmiş bir özü yoktur; insan var olduktan sonra seçimleriyle kendini yaratır ve tamamen özgürdür.
  • Gerekçe: İnsanı önceden belirleyen aşkın bir güç olmadığı için kişi ne olacağına kendisi karar verir ve tercihlerinin bütün sonuçlarından sorumlu olur.
  1. Baruch Spinoza:
  • Argüman: Evrendeki her şey Tanrı (doğa) tarafından belirlenmiştir. İnsan, kendi doğasını ve evrenin işleyişini akılla kavrayıp tutkularını kontrol ettiği ölçüde özgürleşebilir.
  • Gerekçe: Özgürlüğün temeli bilgidir. İnsan aklını kullanarak duygularını yönetebilirse kendi davranışlarını belirleme gücüne ve özgürlüğe ulaşır.

Verilen bilgi notları incelendiğinde her filozof özgürlük kavramına farklı bir temel arasa da sorumluluğun insana ait olduğu noktasında birleşmektedir.

Soru 2

Örnek cevap / çözüm yolu

Filozofların argümanlarının tutarlılık değerlendirmesi ve grup tartışması sonuçları:

  • Kant’ın argümanı tutarlıdır; çünkü ödev ve yükümlülük bilincini özgür iradeye bağlayarak niyet ve eylem arasındaki mantıksal ilişkiyi açıkça ortaya koyar.
  • Anselmus’un argümanı dini-felsefi çerçevede tutarlıdır; özgürlüğü iyiliğe yönelme olarak tanımlayıp kötülüğün sorumluluğunu insana vererek Tanrı düşüncesi ile insan sorumluluğunu çelişgisiz sunar.
  • Sartre’ın varoluşçu argümanı tutarlıdır; hiçbir hazır öz kabul etmediği için insanın sınırsız özgürlüğünü ve dolayısıyla kaçınılmaz sorumluluğunu tam bir mantıksal paralellikle açıklar.
  • Spinoza’nın determinist özgürlük anlayışı tutarlıdır; evrendeki zorunluluk ile insanın bilgiye dayalı özgürleşmesini bağdaştırarak akılcı bir çözüm getirir.

Tartışma Sonucu: Özgürlük ile sorumluluk birbirinden ayrılamaz. Birey gerek günlük yaşamda gerekse dijital ortamlarda gerçekleştirdiği her davranışın vicdani ve ahlaki sorumluluğunu taşımak durumundadır.


Kitapta kolayca gezin

← Önceki sayfa: 122 · :blue_book: Felsefe Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 124 →