10. Sınıf Felsefe Ders Kitabı Sayfa 119 Cevapları ve Çözümleri (2025-2026)

Sayfa rehberi

Bu sayfada 10. sınıf Ahlak Felsefesi ünitesinin “Uygulama-5.5: Filozoflar Evrensel Ahlak Yasası İçin Ne Diyor?” başlıklı etkinliğinin bilgi kaynağı bölümü yer almaktadır. Sayfa görselinde, evrensel ahlak yasasının varlığını kabul eden dört filozofun (Sokrates, Farâbî, John Stuart Mill ve Immanuel Kant) temel düşünceleri ve argümanları sunulmuştur. Bu sayfada doğrudan yanıtlanacak bir soru veya doldurulacak bir alan yer almamakta; sonraki sayfada bulunacak anlam çözümleme tablosuna temel oluşturan metinler verilmektedir.

Görseldeki Filozofların Temel Görüşleri ve Argümanları

1. Sokrates (Erdem ve Bilgi Ahlakı)

  • Temel İlke: Ahlakın temelinde bilgi yer alır. İnsan yaşamının temel amacı mutluluktur.
  • Argüman: İnsan bilerek kötülük yapmaz; kötülüğün tek nedeni iyinin ne olduğunun bilinmemesidir (bilgisizlik). İyinin bilgisine ulaşan insan iyi olanı yapar.

2. Farâbî (Akıl ve Vahiy Temelli Ahlak)

  • Temel İlke: İnsanın temel amacı mutluluktur ve insanı mutlu kılan bilgidir.
  • Argüman: Hakikatin ve ahlaki doğruların bilgisi peygamberler aracılığıyla insanlara aktarılır. İnsanlar bu bilgiyi öğrenip buna uygun yaşadıklarında iyi eylemde bulunmuş ve mutluluğa erişmiş olurlar.

3. John Stuart Mill (Toplumsal Faydacılık / Utilitarizm)

  • Temel İlke: En yüksek iyi mutlulukdur. Eylemin değerini getirdiği fayda belirler.
  • Argüman: Ahlakilik bireysel çıkara değil, toplumsal faydaya dayanır. Bir eylem ne kadar çok sayıda insana fayda sağlarsa o derece iyidir.

4. Immanuel Kant (Ödev Ahlakı / Deontoloji)

  • Temel İlke: Ahlaki iyilik eylemin sonucuna değil, iyi niyete ve ödev bilincine bağlıdır.
  • Argüman: Ahlak yasası akıldan çıkarılır, koşulsuz ve evrenseldir. Bir eylem hiçbir çıkar beklentisi olmadan, sırf ödev olduğu için yapılıyorsa ahlakidir.

İnceleme ve Karşılaştırma Notları

  • Evrensellik Vurgusu: Görseldeki dört filozof da tüm insanlar için geçerli ortak ahlaki ilkelerin (evrensel ahlak yasası) varlığını savunur.
  • Amaç Farklılığı: Sokrates, Farâbî ve Mill eylemin nihai amacını mutluluk olarak tanımlarken; Kant mutluluğu veya eylemin sonucunu değil, ödeve uygun niyeti esas alır.
  • Bilgi ve Akıl İlişkisi: Sokrates ve Farâbî erdemi bilgiyle özdeşleştirirken, Kant ahlak yasasının kaynağını insan aklına ve vicdanına bağlar; Mill ise eylemin toplumsal sonuçlarına odaklanır.

Kitapta kolayca gezin

← Önceki sayfa: 118 · :blue_book: Felsefe Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 120 →