10. Sınıf Felsefe Ders Kitabı Sayfa 114 Cevapları ve Çözümleri (2025-2026)

Soru 1

1. Örnek Olay: Bu yardımı alan öğrenci siz olsaydınız yardım eden arkadaşınız hakkında ne düşünürdünüz?

Örnek cevap / çözüm yolu

Yardım eden arkadaşımın duyarlı, yardımsever ve empati yeteneği yüksek bir kişi olduğunu düşünürdüm. Zorlandığım bir anda bana destek olması, aramızdaki güven duygusunu ve dostluk bağını güçlendirirdi. Onun bu davranışını dayanışma ve iyilik değerlerinin bir yansıması olarak görür, kendimi değerli hissederdim.

Çözüm-kontrol açıklaması: Soru, bireysel empati ve kişisel bakış açısına odaklanmaktadır. Yanıtta arkadaşlık, dayanışma ve yardımseverlik gibi temel ahlaki değerlerle bağ kurulmuştur.


Soru 2

1. Örnek Olay: Öğrencinin bu davranışını ahlaki bakımdan nasıl değerlendirirsiniz? Gerekçelendirerek açıklayınız.

Örnek cevap / çözüm yolu

Bu davranışı ahlaki bakımdan “iyi” ve övgüye değer bir ahlaki eylem olarak değerlendiririm. Gerekçesi ise şudur: İnsan yalnızca kendi çıkarını değil, başkalarının yararını da gözeten eylemlerde bulunduğunda ahlaki bir değer üretir. Öğrenci karşılık beklemeden, sırf arkadaşının ihtiyacı olduğu için eylemde bulunmuş ve ahlaki sorumluluk bilinciyle hareket etmiştir.

Çözüm-kontrol açıklaması: Yanıt, felsefi açıdan “iyi” kavramı, çıkar gözetmeme (ödev ahlakı/diğerkamlık) ve ahlaki sorumluluk çerçevesinde gerekçelendirilerek açıklanmıştır.


Soru 3

2. Örnek Olay: Güven’in piknik yaptığı alana ertesi gün gittiğinizde gördüğünüz manzara karşısında neler düşünür, hangi adımları atardınız?

Örnek cevap / çözüm yolu

Çevreye yayılmış çöpleri ve zarar gören hayvanları gördüğümde doğaya ve canlılara karşı büyük bir sorumsuzluk yapıldığını düşünür, üzüntü ve tepki hissederdim. İlk adım olarak çevreye ve canlılara zarar gelmesini önlemek adına çevredeki atıkları toplamak için harekete geçerdim. Ardından bu durumun tekrarlanmaması için çevremdekileri uyarır ve farkındalık oluşturacak adımlar atardım.

Çözüm-kontrol açıklaması: Soru, çevre etiği ve bireysel sorumluluk bilincini ölçmektedir. Cevapta duruma yönelik eleştirel değerlendirme ve yapıcı eylem adımları sunulmuştur.


Soru 4

2. Örnek Olay: Güven’in hatasını kabul edip sonuçlarına katlanması, ahlaki açıdan nasıl değerlendirilebilir? Gerekçelendirerek açıklayınız.

Örnek cevap / çözüm yolu

Güven’in davranışını ahlaki olgunluk ve vicdani sorumluluk örneği olarak değerlendiririm. Gerekçesi şudur: İnsanın hata yapması mümkündür; ancak hatasını fark edip özeleştiri yapması, ortaya çıkan zararı telafi etmeye çalışması ve başkalarını bilinçlendirmesi ahlaki özerkliğe ve vicdan muhasebesine sahip olduğunu gösterir. Yanlıştan dönmek ahlaki erdemin önemli bir parçasıdır.

Çözüm-kontrol açıklaması: Yanıtta vicdan, ahlaki sorumluluk, telafi ve erdem kavramları kullanılarak Güven’in değişen davranışı tutarlı bir biçimde gerekçelendirilmiştir.


Soru 5

3. Örnek Olay: Bu davranışın sonucunda kasiyer, durumu fark ettiğinde sizce nasıl davranmalıdır?

Örnek cevap / çözüm yolu

Kasiyer durumu fark ettiğinde sakinliğini koruyarak durumu market yönetimine veya güvenlik yetkililerine bildirmelidir. Hukuki ve mesleki kurallar çerçevesinde hareket etmeli, kişisel bir çatışmaya girmeden güvenlik kameraları ve yasal prosedürler üzerinden sürecin adil bir şekilde yürütülmesini sağlamalıdır.

Çözüm-kontrol açıklaması: Soru, mesleki ve toplumsal kurallar ile adalet kavramı ilişkisini sorgulamaktadır. Yanıt, adil ve kuralcı bir çözüm yolu sunmaktadır.


Soru 6

3. Örnek Olay: Bu kişinin davranışını ahlaki bakımdan nasıl nitelersiniz? Gerekçelendirerek açıklayınız.

Örnek cevap / çözüm yolu

Bu kişinin davranışını ahlaki bakımdan “kötü” ve haksız bir eylem olarak nitelendiririm. Gerekçesi şudur: Kişi, başkasına ait olan bir değeri/ürünü, başkasının dikkatsizliğinden faydalanarak dürüst olmayan bir yöntemle ele geçirmiştir. Bu durum hem adalet ve dürüstlük ilkelerine aykırıdır hem de durum fark edildiğinde kasiyeri haksız bir sorumluluk ve maddi zararla baş başa bırakacağı için ahlaken kabul edilemez.

Çözüm-kontrol açıklaması: Yanıt, felsefedeki “kötü”, dürüstlük, adalet ve başkalarının haklarına saygı ilkesi doğrultusunda tutarlı bir argümanla temellendirilmiştir.


Kitapta kolayca gezin

← Önceki sayfa: 113 · :blue_book: Felsefe Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 115 →