10.Sınıf Edebiyat Konuşma Sınavı Dede Korkut Hikayeleri Tiyatro
Seçilen Hikaye; Kanlı Koca Oğlu Kan Turalı Boyu
Rollerimiz; Kan Turalı, Kan Turalının Annesi, Kan Turalının Ablası (Babası yerine Ablası ve Annesi olarak ayırdık), Selcen Hatun, Selcen Hatun’un Babası, Anlatıcı, Dede Korkut (Yan Karakterleri çıkarttık, kişi sayımıza göre yaptık.)
Bize Diyalog oluşturabilir misin, kronolojik Sıraya göre ve sadece önemli ana konuları koyarak, karakterlere göre
Kanlı Koca Oğlu Kan Turalı Boyu, Dede Korkut Hikayeleri içerisinde yiğitlik, aşk ve sadakat konularını işleyen en etkileyici destanlardan biridir. Sınavınız için karakter sayınıza uygun, olay örgüsünü bozmadan hazırlanmış kronolojik diyalog taslağı aşağıdadır.
| Karakter | Rolü ve Karakter Özelliği |
|---|---|
| Anlatıcı | Olayları birbirine bağlar, zaman ve mekan geçişlerini sağlar. |
| Kan Turalı | Gözü pek, evlenmek için dengi bir kahraman arayan yiğit. |
| Kan Turalı’nın Annesi | Oğluna düşkün, onun evlenmesini isteyen şefkatli ana. |
| Kan Turalı’nın Ablası | Kardeşine destek olan, ailenin sağduyulu sesi. |
| Selcen Hatun | Trabzon Tekuru’nun kızı; savaşçı, güzel ve sadık bir kadın. |
| Selcen Hatun’un Babası | Kızını sadece üç canavarı öldürebilen yiğide verecek olan sert hükümdar. |
| Dede Korkut | Hikayenin sonunda ortaya çıkan, dua eden ve ders veren bilge kişi. |
(Mekan: Oğuz yurdu, Kan Turalı’nın çadırı)
Anlatıcı: Bir gün Kanlı Koca oğlu Kan Turalı, yerinden doğrulup anasıyla ablasının huzuruna çıktı. Artık vakti gelmişti, evlenmek istiyordu.
Kan Turalı: Anam, bacım! Bilin ki gönlüm evlenmek diler. Ama öyle bir kız isterim ki, ben yerimden kalkmadan o kalkmalı; ben atıma binmeden o binmeli; ben kanlı kâfire varmadan o varmış olmalı!
Kan Turalı’nın Annesi: Oğul, sen kız değil, kendine bir alp (yiğit) ararsın. Öyle bir kız ancak Trabzon Tekuru’nun kızı Selcen Hatun’dur. Ama onun için üç canavarı (aslan, boğa ve deve) öldürmek gerek.
Kan Turalı’nın Ablası: Kardeşim, gidişin olur ama gelişin belli olmaz. O canavarlar nice yiğitlerin canını yaktı. Yine de gönlün ferahsa, yolun açık olsun.
(Mekan: Trabzon, Tekur’un sarayı önü)
Anlatıcı: Kan Turalı yola düştü, Trabzon’a vardı. Tekur’un karşısına dikilip Selcen Hatun’u istedi. Tekur ise şartlarını sundu.
Selcen Hatun’un Babası: Ey yiğit! Kızımı istersen; kükremiş aslanı, azgın boğayı ve kara deveyi alt etmelisin. Eğer yenilirsen başın burçlara dikilir!
Kan Turalı: Allah’ın izniyle, bileğimin gücüyle geldim. Salın canavarları meydanda görelim!
(Kan Turalı temsili olarak canavarları yener, Selcen Hatun onu kuleden izlemektedir.)
Selcen Hatun: (Kendi kendine) Bu yiğit diğerlerine benzemez. Gönlüm ona düştü, duam onunladır.
(Mekan: Dönüş yolu, bir konaklama yeri)
Anlatıcı: Kan Turalı üç canavarı da yendi ve Selcen Hatun’u alıp yola çıktı. Ancak Tekur sözünde durmadı, arkalarından ordu gönderdi. Kan Turalı uyurken Selcen Hatun düşmanı fark etti.
Selcen Hatun: Uyan yiğidim! Gafil olma, babamın ordusu arkamızdan yetişti. Sen uyu, ben düşmanı karşılarım!
Kan Turalı: (Uyanarak) Dur hatun! Benim olduğum yerde kadın savaşmaz. Sen kenarda bekle, yiğitlik nasıldır gör!
(Savaş canlandırılır, Kan Turalı zor duruma düşer, Selcen Hatun okıyla yardıma gelir ve düşmanı dağıtırlar.)
Kan Turalı: (Gururla) Selcen Hatun, sen sadece bir eş değil, can yoldaşıymışsın. Bileğine kuvvet, yüreğine sağlık!
(Mekan: Oğuz yurdu, toy meclisi)
Anlatıcı: Kan Turalı ve Selcen Hatun sağ salim Oğuz yurduna döndüler. Büyük bir toy (ziyafet) kuruldu. Dede Korkut gelip boy boyladı, soy soyladı.
Dede Korkut: (Ellerini açarak) Yerli kara dağların yıkılmasın. Gölgeli büyük ağacın kesilmesin. Allah’ın verdiği umudun kesilmesin. Adı güzel Muhammed’e salavat getirenlerin duası kabul olsun. Bu düğün kutlu olsun, sevginiz daim olsun!
Hep Beraber: Amin!
Bu metni grubunuzla prova etmek ister misiniz? Eksik bulduğunuz veya karakterlere özel eklemek istediğiniz bir replik var mı?
5 Kişiyiz, 5 Kişiye göre herkese eşit ve uygun, puanlanabileceği kadar replik olacak kadar diyalogları ve karakterleri ayarlar mısın?
Bu tiyatro metni, grubunuzdaki 5 kişinin (Kan Turalı, Anne/Abla birleştirilmiş rol, Selcen Hatun, Selcen’in Babası ve Dede Korkut/Anlatıcı birleştirilmiş rol) hem eşit sürede sahnede kalmasını sağlayacak hem de öğretmeninizin puanlaması için gerekli edebi derinliği sunacak şekilde yeniden düzenlenmiştir.
| Karakter | Canlandıracak Kişi | Rolün Amacı |
|---|---|---|
| Kan Turalı | 1. Öğrenci | Kahramanlık ve özgüveni temsil eder. |
| Anne (Abla Rolü Dahil) | 2. Öğrenci | Aile bağlarını ve yol göstericiliği temsil eder. |
| Selcen Hatun | 3. Öğrenci | Hem aşkı hem de kadın alp (savaşçı) tipini temsil eder. |
| Selcen’in Babası (Tekur) | 4. Öğrenci | Otoriteyi ve zorlu engelleri temsil eder. |
| Dede Korkut (Anlatıcı Dahil) | 5. Öğrenci | Hikayeyi bağlar, ders verir ve kapanışı yapar. |
(Mekan: Çadır önü. Kan Turalı kılıcını kuşanmaktadır, Annesi yanındadır.)
Dede Korkut: Meğer bir gün Kanlı Koca oğlu Kan Turalı, vaktin geldiğini anlayıp anasının huzuruna vardı. Gönlünde bir sevda, bileğinde bir güç vardı.
Kan Turalı: Anam! Duyasın ki gönlüm bir eş ister. Ama öyle bir kız olmalı ki; ben kalkmadan o kalkmalı, ben binmeden o ata binmeli, ben kâfirlere varmadan o varmış olmalı!
Anne: Ah oğul! Sen bir kız değil, kendine deng bir alp istersin. O istediğin hatun Trabzon Tekuru’nun kızı Selcen Hatun’dur. Lakin Tekur, kızını ancak üç canavarı; boğayı, aslanı ve deveyi öldüren yiğide verir.
Kan Turalı: Korkum yoktur anam! Ya o canavarları yener Selcen’i alırım ya da bu uğurda başımı veririm. Yolum Trabzon’dur!
Anne: (Elini omzuna koyar) Yolun açık, kılıcın keskin olsun oğul. Güzelliklerle dön, bizi yaslı bırakma.
(Mekan: Tekur’un sarayı. Selcen Hatun yukarıdan bakar, Tekur merkezdedir.)
Dede Korkut: Kan Turalı yedi gün yedi gece yol gitti, sonunda Trabzon’a vardı. Tekur’un karşısına dikildi.
Selcen’in Babası: Bre yiğit! Selcen’i istemeye gelenlerin kellesi şu burçları doldurdu. Canından bezmiş misin ki karşıma geldin?
Kan Turalı: Tekur! Ben buraya kelle vermeye değil, gönlümün sultanını almaya geldim. Sal canavarlarını, meydan görsün alp nasıl olurmuş!
Selcen’in Babası: Öyleyse hazır ol! Önce kükremiş boğayı, sonra aslanı, en son da kara deveyi yeneceksin. Yenilirsen ölümün elimden olur!
Selcen Hatun: (Seyirciye doğru) Hey gidi yiğit! Diğerlerine benzemez duruşu. Tanrım yardımcısı olsun, gönlüm şimdiden onunkine mühürlendi.
(Müzik yükselir, Kan Turalı temsili bir savaş verir ve canavarları alt eder.)
(Mekan: Dönüş yolu, açık alan. Kan Turalı yorgun uzanmıştır, Selcen hatun tetiktedir.)
Selcen’in Babası: (Sahne kenarından bağırarak) Askerlerim! Yakalayın şunları! Kızımı öylece alıp gitmesine izin vermem!
Selcen Hatun: Uyan Kan Turalı! Gafil olma! Babamın ordusu arkamızdan yetti. Sen yorgunsun, sen bekle; bu kez düşmanı ben karşılayacağım!
Kan Turalı: (Hızla doğrulur) Dur Selcen! Benim olduğum yerde hatun kişi kılıç sallamaz. Benim namusumdur bu savaş, kenara çekil!
Selcen Hatun: Olmaz yiğidim! Biz biriz, beraberiz. Sen zora düşersen ben nasıl dururum? Bileğimiz bir, yüreğimiz birdir!
(İkili sırt sırta vererek düşmanı (temsili) püskürtürler.)
(Mekan: Tüm karakterler sahnede toplanır.)
Dede Korkut: Kan Turalı ve Selcen Hatun muratlarına erdiler. Oğuz yurdunda büyük bir toy kuruldu. Biz de geldik bu boyu soyladık.
Anne: Şükürler olsun ki sağ salim döndünüz. Bu toy sizin yiğitliğinizin nişanesidir.
Selcen’in Babası: (Hüznünü yenerek) Yiğitliğini ispatladın Kan Turalı. Kızım sana helaldir, birliğiniz daim olsun.
Dede Korkut: (Ellerini göğe açar) Yerli kara dağlarınız yıkılmasın. Gölgeli koca ağacınız kesilmesin. Ak sakallı babanın yeri cennet olsun. Ak pürçekli ananın yeri uçmağ olsun. Bu destan burada bitmez, dilden dile anlatılsın!
Hep Beraber: Amin!
Bu metinde karakterlerinize özel değiştirmek istediğiniz veya eklemek istediğiniz bir şaka ya da yerel ağız var mı?
5 Kişiyiz, 5 Kişiye göre herkese eşit ve uygun, puanlanabileceği kadar replik olacak kadar diyalogları ve karakterleri ayarlar mısın?
Bu tiyatro metni, grubunuzdaki 5 kişinin (Kan Turalı, Anne/Abla birleştirilmiş rol, Selcen Hatun, Selcen’in Babası ve Dede Korkut/Anlatıcı birleştirilmiş rol) hem eşit sürede sahnede kalmasını sağlayacak hem de öğretmeninizin puanlaması için gerekli edebi derinliği sunacak şekilde yeniden düzenlenmiştir.
| Karakter | Canlandıracak Kişi | Rolün Amacı |
|---|---|---|
| Kan Turalı | 1. Öğrenci | Kahramanlık ve özgüveni temsil eder. |
| Anne (Abla Rolü Dahil) | 2. Öğrenci | Aile bağlarını ve yol göstericiliği temsil eder. |
| Selcen Hatun | 3. Öğrenci | Hem aşkı hem de kadın alp (savaşçı) tipini temsil eder. |
| Selcen’in Babası (Tekur) | 4. Öğrenci | Otoriteyi ve zorlu engelleri temsil eder. |
| Dede Korkut (Anlatıcı Dahil) | 5. Öğrenci | Hikayeyi bağlar, ders verir ve kapanışı yapar. |
(Mekan: Çadır önü. Kan Turalı kılıcını kuşanmaktadır, Annesi yanındadır.)
Dede Korkut: Meğer bir gün Kanlı Koca oğlu Kan Turalı, vaktin geldiğini anlayıp anasının huzuruna vardı. Gönlünde bir sevda, bileğinde bir güç vardı.
Kan Turalı: Anam! Duyasın ki gönlüm bir eş ister. Ama öyle bir kız olmalı ki; ben kalkmadan o kalkmalı, ben binmeden o ata binmeli, ben kâfirlere varmadan o varmış olmalı!
Anne: Ah oğul! Sen bir kız değil, kendine deng bir alp istersin. O istediğin hatun Trabzon Tekuru’nun kızı Selcen Hatun’dur. Lakin Tekur, kızını ancak üç canavarı; boğayı, aslanı ve deveyi öldüren yiğide verir.
Kan Turalı: Korkum yoktur anam! Ya o canavarları yener Selcen’i alırım ya da bu uğurda başımı veririm. Yolum Trabzon’dur!
Anne: (Elini omzuna koyar) Yolun açık, kılıcın keskin olsun oğul. Güzelliklerle dön, bizi yaslı bırakma.
(Mekan: Tekur’un sarayı. Selcen Hatun yukarıdan bakar, Tekur merkezdedir.)
Dede Korkut: Kan Turalı yedi gün yedi gece yol gitti, sonunda Trabzon’a vardı. Tekur’un karşısına dikildi.
Selcen’in Babası: Bre yiğit! Selcen’i istemeye gelenlerin kellesi şu burçları doldurdu. Canından bezmiş misin ki karşıma geldin?
Kan Turalı: Tekur! Ben buraya kelle vermeye değil, gönlümün sultanını almaya geldim. Sal canavarlarını, meydan görsün alp nasıl olurmuş!
Selcen’in Babası: Öyleyse hazır ol! Önce kükremiş boğayı, sonra aslanı, en son da kara deveyi yeneceksin. Yenilirsen ölümün elimden olur!
Selcen Hatun: (Seyirciye doğru) Hey gidi yiğit! Diğerlerine benzemez duruşu. Tanrım yardımcısı olsun, gönlüm şimdiden onunkine mühürlendi.
(Müzik yükselir, Kan Turalı temsili bir savaş verir ve canavarları alt eder.)
(Mekan: Dönüş yolu, açık alan. Kan Turalı yorgun uzanmıştır, Selcen hatun tetiktedir.)
Selcen’in Babası: (Sahne kenarından bağırarak) Askerlerim! Yakalayın şunları! Kızımı öylece alıp gitmesine izin vermem!
Selcen Hatun: Uyan Kan Turalı! Gafil olma! Babamın ordusu arkamızdan yetti. Sen yorgunsun, sen bekle; bu kez düşmanı ben karşılayacağım!
Kan Turalı: (Hızla doğrulur) Dur Selcen! Benim olduğum yerde hatun kişi kılıç sallamaz. Benim namusumdur bu savaş, kenara çekil!
Selcen Hatun: Olmaz yiğidim! Biz biriz, beraberiz. Sen zora düşersen ben nasıl dururum? Bileğimiz bir, yüreğimiz birdir!
(İkili sırt sırta vererek düşmanı (temsili) püskürtürler.)
(Mekan: Tüm karakterler sahnede toplanır.)
Dede Korkut: Kan Turalı ve Selcen Hatun muratlarına erdiler. Oğuz yurdunda büyük bir toy kuruldu. Biz de geldik bu boyu soyladık.
Anne: Şükürler olsun ki sağ salim döndünüz. Bu toy sizin yiğitliğinizin nişanesidir.
Selcen’in Babası: (Hüznünü yenerek) Yiğitliğini ispatladın Kan Turalı. Kızım sana helaldir, birliğiniz daim olsun.
Dede Korkut: (Ellerini göğe açar) Yerli kara dağlarınız yıkılmasın. Gölgeli koca ağacınız kesilmesin. Ak sakallı babanın yeri cennet olsun. Ak pürçekli ananın yeri uçmağ olsun. Bu destan burada bitmez, dilden dile anlatılsın!
Hep Beraber: Amin!
Bu metinde karakterlerinize özel değiştirmek istediğiniz veya eklemek istediğiniz bir şaka ya da yerel ağız var mı?