Soru 1
Örnek cevap / çözüm yolu
Türkiye arazisinin genç tektonik yapısı nedeniyle diri fay hatları, yüksek deprem riski gösteren alanlar, volkanik araziler ve jeotermal (sıcak su) kaynaklarının dağılışı birbiriyle doğrudan paralellik göstermektedir. Yer kabuğunun kırıklı ve zayıf olduğu fay hatları boyunca magmatik faaliyetler ve yer altı sularının ısınarak yüzeye çıkması kolaylaşır. Bu durum, Kuzey Anadolu, Doğu Anadolu ve Batı Anadolu fay kuşakları üzerinde deprem riski ile jeotermal kaynakların ve volkanik arazilerin neden çakıştığını açıklamaktadır.
Çözüm kontrolü
Görseldeki iki harita karşılaştırıldığında, deprem tehlikesinin en yüksek olduğu kırmızı tonlu alanların diri fay çizgileriyle örtüştüğü; sıcak su kaynakları ve volkanik şekillerin de bu fay hatları boyunca sıralandığı belirgindir.
Soru 2
Örnek cevap / çözüm yolu
Türkiye’nin aktif levha sınırları arasında yer alması ve tektonik açıdan genç bir arazi yapısına sahip olması nedeniyle gelecekte de afete yol açabilecek orta ve büyük ölçekli depremlerin yaşanma olasılığı çok yüksektir. Diri fay hatlarında levha hareketlerine bağlı olarak sürekli enerji birikimi gerçekleşmekte, bu durum tektonik depremlerin kaçınılmaz olarak tekrarlanacağını göstermektedir.
Çözüm kontrolü
Topografya üzerindeki diri fay haritasında yer alan kırık hatlarının yaygınlığı ve deprem riski haritasındaki yüksek tehlike değerleri (en büyük yer ivmesi değerlerinin yüksekliği), deprem riskinin sürekliliğini doğrular.
Soru 3
Örnek cevap / çözüm yolu
Ekonomik ve sosyal alanlarla ilgili yatırımlarda (sanayi bölgeleri, yoğun yerleşim alanları, barajlar ve ulaşım hatları) deprem tehlikesinin ve fay hatlarının yoğunluğunun az olduğu sağlam jeolojik alanlara öncelik verilmelidir. Haritalara göre İç Anadolu’nun güney kısımları (Konya, Karaman çevresi), Taşeli Platosu kesimi ve Doğu Karadeniz kıyı kuşağı gibi birinci derece fay hatlarından uzak ve düşük tehlike sınıfındaki alanlar yer seçiminde daha güvenli seçeneklerdir.
Çözüm kontrolü
İki harita birlikte incelendiğinde, diri faylardan ve kırmızı renkli yüksek tehlike bölgelerinden uzak kalan sarı ve açık renkli alanlar, afet riski açısından yerleşime ve yatırıma daha uygun bölgeler olarak öne çıkmaktadır.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 66 · 
Coğrafya Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 68 →