Soru 1
Örnek cevap / çözüm yolu
Marmara Gölü’nün su seviyesinin azalmasında iklim değişikliğine bağlı kuraklık, yağış miktarının azalması ve yüksek buharlaşma gibi doğal unsurlar etkilidir. Beşerî unsurlar ise tarımsal sulama için aşırı ve kontrolsüz su çekimi, gölü besleyen akarsuların üzerine baraj veya gölet yapılması ve yer altı su kaynaklarının bilinçsiz kullanımıdır. Mekânsal dağılış ve beşerî müdahaleler doğal dengenin bozulmasına yol açmıştır.
Soru 2
Örnek cevap / çözüm yolu
Gölün kuruması, bölgede geçimini balıkçılık ve sulu tarımdan sağlayan yerel halkın gelir kaynaklarını kaybetmesine neden olmuştur. Balıkçılığın bitmesi, tarımsal verimin düşmesi ve hayvancılığın olumsuz etkilenmesi sonucunda bölgede ekonomik kayıplar yaşanmış, bölgeden dışarıya göç hareketleri artmış ve sosyoekonomik yapı zayıflamıştır.
Soru 3
Örnek cevap / çözüm yolu
Kurumanın önüne geçebilmek için su kaynaklarının sürdürülebilir yönetimi sağlanmalı, bilinçsiz ve aşırı tarımsal sulama önlenerek damla sulama gibi tasarruflu tekniklere geçilmeliydi. Gölün beslenmesini sağlayan akarsu akışları korunmalı, yer altı suyu çekimi denetlenmeli ve ekolojik dengeyi gözeten bölgesel su politikaları uygulanmalıydı.
Soru 4
Örnek cevap / çözüm yolu
Gölün kurumasıyla biyolojik çeşitlilik azalmış, göçmen kuşların uğrak noktası ve yaşam alanı olan sulak alan ekosistemi yok olmuştur. Çevrede mikroiklim değişiklikleri yaşanmış, toprakta tuzlanma ile rüzgâr erozyonu artmış ve ekolojik denge bozularak doğal ortamda tahribat meydana gelmiştir.
Soru 5
Örnek cevap / çözüm yolu
Coğrafi bakış açısı; insan ve doğal ortam arasındaki etkileşimi, mekânsal sentez ve sürdürülebilirlik ilkesiyle ele almayı sağlar.
a) Doğayı koruma: Doğal kaynakların sınırsız olmadığını ve insan faaliyetlerinin ekosistem üzerindeki etkilerini bütüncül görmeyi sağlar.
b) Doğadaki tüm canlıların yaşam haklarını savunma: Sulak alanların sadece insanlara değil, bölgedeki tüm canlı türlerine ev sahipliği yaptığının farkındalığını oluşturur.
c) Bireyin kendisiyle, insanlarla ve doğayla barışık olması: Çevreyle uyumlu yaşam tarzını ve ekolojik bilinci teşvik eder.
ç) Doğal güzellikleri bilme ve koruma: Göllerin, dağların ve canlı çeşitliliğinin coğrafi mirasa ait olduğunu ve korunması gerektiğini öğretir.
d) Ülke kaynaklarını sürdürülebilir kullanma: Gelecek nesillerin ihtiyaçlarını tehlikeye atmadan doğal kaynak yönetimi yapılmasının gerekliliğini kavratır.
Soru 6
Örnek cevap / çözüm yolu
- Adım: Merak edilen bir coğrafi olay veya olgu belirlenir (örneğin “Kuraklığın Mekânsal Etkileri” veya “Şehirleşmenin Çevreye Etkisi”).
- Adım: Genel ağ, kütüphaneler, coğrafya dergileri ve akademik yayınlardan veri ile görsel materyal toplanır.
- Adım: Elde edilen veriler coğrafyanın dağılış ve ilişki kurma ilkelerine uygun biçimde sınıflandırılır ve makale taslağı oluşturulur.
Soru 7
Örnek cevap / çözüm yolu
- Adım: Öğretmen rehberliğinde belirlenen ölçütler (konum ve ilişki belirleme, etki sorgulama, dil ve anlatım kuralları) incelenir.
- Adım: Toplanan veriler coğrafi bakış açısıyla (neden-sonuç ve mekânsal etkileşim bağlamında) ele alınarak kısa bir makale metnine dönüştürülür.
- Adım: Hazırlanan makale sınıfta arkadaşlara sunulur ve öz değerlendirme formu doldurularak çalışma tamamlanır.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 21 · 
Coğrafya Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 23 →