Sayfa rehberi
Bu sayfada Türk-İslam kültürünün ortaya çıkışı, mekânsal yayılışı ve beşerî ortama kazandırdığı mimari ile bilimsel ögeler anlatılmaktadır. Konuyla ilgili temel özet ve mekânsal ilişkiler aşağıda açıklanmıştır:
1. Mekânsal Yayılış ve Doğal Ortam İlişkisi
- Göç ve Yerleşme: Türkler 9. yüzyıldan itibaren bozkır alanlarından iklim koşulları daha ılıman olan, tarıma imkân tanıyan Turfan Havzası, Maveraünnehir, Afganistan ve Horasan gibi bölgelere yerleşmeye başlamıştır.
- Kültür Bölgesinin Genişlemesi: 11 ve 12. yüzyıllarda temelleri atılan Türk-İslam kültürü; 14. yüzyıldan itibaren Anadolu ve Balkan Yarımadası’na yayılarak geniş bir coğrafyada hâkim kültür konumuna gelmiştir.
2. Bilim, Düşünce ve Kültür Öncüleri
- Kültürel Etkileşim: Hoca Ahmet Yesevi ve öğrencilerinin öğretileri Türk-İslam kültürünün Türkistan’dan Anadolu’ya taşınmasında önemli rol oynamıştır (Görsel 7.6).
- Bilim Medeniyeti: Karahanlılar ve Selçuklular döneminde İbni Sina, Biruni, Farabi, Ömer Hayyam ve Cezeri gibi bilim insanları medeniyetin gelişmesine öncülük etmiştir.
3. Beşerî Ortam ve Mimari Eserler
- Külliye Yapısı: Yerleşik hayata geçişle birlikte cami, medrese, tekke ve yoksullara yardım sunan imaretlerin bir arada bulunduğu çok amaçlı külliye yapıları inşa edilmiştir.
- Mimaride Coğrafi İzler: Şehirleşme ile kapalı çarşılar, kervansaraylar, hanlar, hamamlar ve köprüler inşa edilmiştir. İsfahan’daki Cuma Camisi (Görsel 7.7) ve Bosna Hersek’teki Mostar örneği (Görsel 7.8) Türk-İslam mimarisinin farklı coğrafyalardaki somut kanıtlarıdır.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 209 · 
Coğrafya Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 211 →