Soru 1
Verilen ekonomik faaliyetlerin üretim özelliklerine göre sektör sınıflandırması:
Kısa cevap
- Birincil Sektör: Tarım, ormancılık, hayvancılık, madencilik, balıkçılık
- İkincil Sektör: Sanayi, inşaat, enerji üretimi
- Üçüncül Sektör: Sigortacılık, eğitim, sağlık, ticaret, basın-yayın, ulaşım, iletişim, turizm, finans, güvenlik
- Dördüncül Sektör: Grafik-tasarım, ağ işletmeciliği, Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS), reklam yayımcılığı, yazılım hizmetleri
- Beşincil Sektör: Yönetim kurulu başkanı
Çözüm kontrolü: Doğal ortamdan doğrudan hammadde elde etmeye dayalı faaliyetler birincil; maddelerin işlenerek yeni ürünlere dönüştürülmesi ikincil; insanlara sunulan doğrudan hizmetler üçüncül; bilgi teknolojileri, yazılım ve veri işleme faaliyetleri dördüncül; üst düzey karar alma ve yönetim faaliyetleri ise beşincil sektöre girmektedir.
Soru 2
Ekonomik faaliyetlerden elde edilen gelir, bu faaliyetlerin sektörlere göre sınıflandırılmasında belirleyici bir faktör olabilir mi? Açıklayınız.
Örnek cevap / çözüm yolu
Hayır, belirleyici bir faktör olamaz. Sektörel sınıflandırmada faaliyetin kazandırdığı gelir miktarı değil; üretim yapısı, yapılan işin niteliği ve doğrudan doğadan mı yoksa bilgi/hizmet üretimine mi dayandığı gibi üretim özellikleri ölçüt alınır. Örneğin birincil sektörde çalışan bir çiftçi ya da maden işletmecisi çok yüksek gelir elde edebilirken, üçüncül sektördeki bir çalışan daha düşük gelir elde edebilir. Bu durum onların bağlı olduğu sektörü değiştirmez.
Çözüm kontrolü: Sektör sınıflandırması ekonomik kazanca göre değil, faaliyetin üretim yöntemi ve işleyiş karakterine göre yapılır.
Soru 3
Ekonomik faaliyetleri, sektörlerine göre sınıflandırırken hangi ölçütleri dikkate aldınız?
Örnek cevap / çözüm yolu
Sınıflandırma yapılırken şu üretim özellikleri dikkate alınmıştır:
- Ürünün doğrudan doğadan elde edilip edilmediği (Birincil)
- Hammaddenin imalat ve sanayi süreçleriyle işlenip işlenmediği (İkincil)
- Doğrudan somut bir mal üretilmeyip insanlara hizmet sunulup sunulmadığı (Üçüncül)
- Bilgi toplama, işleme, yazılım ve veri yönetimine dayanıp dayanmadığı (Dördüncül)
- Üst düzey karar verme, yönetim ve strateji belirleme rolü taşıyıp taşımadığı (Beşincil)
Çözüm kontrolü: Üretim sürecinin niteliği ve faaliyetin hammadde-bilgi hiyerarşisindeki yeri temel ölçüttür.
Soru 4
Türkiye’nin ekonomik açıdan daha da ilerleyebilmesi için hangi ekonomik sektörlerde yer alan faaliyetlerin daha fazla ilerlemesi gereklidir?
Örnek cevap / çözüm yolu
Türkiye’nin ekonomik olarak gelişmesi ve küresel ölçekte rekabet gücünü artırması için özellikle ikincil sektördeki yüksek teknolojili imalat sanayisi ile dördüncül ve beşincil sektörlerdeki bilgi teknolojileri, yazılım, AR-GE ve stratejik yönetim faaliyetlerinin ilerlemesi gereklidir. Hammaddeyi işleyip yüksek katma değerli ürünlere dönüştürmek ve teknoloji geliştirmek ekonomik büyümenin anahtarıdır.
Çözüm kontrolü: Katma değeri yüksek sanayi ürünleri ve bilgi-yazılım üretimi gelişmiş ülke ekonomilerinin temel dayanağıdır.
Soru 5
Hangi ekonomik faaliyet kolunda çalışmak isterdiniz? Ülke ekonomisine katkı sunabilmek için seçmiş olduğunuz faaliyet kolunda ne gibi yenilikler ortaya koymak isterdiniz?
Örnek cevap / çözüm yolu
Dördüncül sektör kapsamındaki yazılım hizmetleri ve Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) alanında çalışmak isterdim. Ülke ekonomisine katkı sağlamak amacıyla yapay zekâ destekli mekânsal analiz yazılımları, akıllı tarım uygulamaları ve şehir planlama sistemleri geliştirmeyi hedefleyebilirdim. Bu sayede verimliliği artıracak çözümler üreterek yerli teknolojinin gelişmesine destek olunabilir.
Çözüm kontrolü: Öğrencinin ilgi duyduğu sektörü seçip bu alanda katma değer oluşturacak yenilikçi fikirler sunması beklenmektedir.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 150 · 
Coğrafya Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 152 →