Sayfa rehberi
Bu sayfada yerleşme yerinin seçimini ve gelişimini etkileyen doğal faktörler ile bu faktörlerin mekan üzerindeki etkileri açıklanmaktadır.
Konu Özeti ve Temel Kavramlar
1. Yerleşmeyi Etkileyen Faktörler (Şema 4.1)
- Doğal Faktörler: İklim, topoğrafya, su kaynakları, toprak yapısı, kara ve denizlerin dağılışı, bitki örtüsü.
- Beşerî Faktörler: Ekonomik faaliyetler, ulaşım olanakları, göçler, bilim ve teknolojideki gelişmeler.
Doğal Faktörlerin Mekânsal Dağılışa Etkisi
- İklim: Sıcaklık ve yağışın elverişli olduğu orta kuşak karaları nüfus ve yerleşmenin yoğun olduğu alanlardır. Kutuplar ve çöller gibi iklimin elverişsiz olduğu alanlarda yerleşme seyrektir.
- Topoğrafya (Yer Şekilleri): Yükselti, eğim ve engebenin arttığı dağlık alanlarda (Görsel 4.2 - Rize örneği) ulaşım ve ekonomik faaliyetler kısıtlandığı için yerleşme azdır. Düzlük ve engebesiz alanlarda ise yerleşme yoğunlaşır.
- Su Kaynakları: İnsanlar temel ihtiyaçlarını karşılamak ve ekonomik faaliyetlerini sürdürmek için tarih boyunca su kaynaklarının yakınını tercih etmiştir.
- Toprak Yapısı: Tarıma elverişli, verimli toprakların bulunduğu alanlar yerleşme açısından çekim merkezidir. Çorak, tuzlu ve bataklık alanlar yerleşmeyi olumsuz etkiler.
- Kara ve Denizlerin Dağılışı: Yeryüzünde karaların oranının daha fazla olduğu Kuzey Yarım Küre’de yerleşme yoğunluğu Güney Yarım Küre’ye göre çok daha yüksektir.
- Bitki Örtüsü: Aşırı gür orman örtüsüne sahip tropikal yağmur ormanları (Amazon ve Kongo havzaları) ulaşımı ve yaşamı zorlaştırdığı için seyrek yerleşmeler barındırır.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 122 · 
Coğrafya Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 124 →