Soru 48
Örnek cevap / çözüm yolu
- deney düzeneğinde substrat miktarının (glikoz miktarının) 2. deney düzeneğine göre daha fazla olmasıdır (10 g glikoz > 1 g glikoz). Fermantasyon yapan maya hücreleri için ortamda daha fazla glikoz bulunması, birim zamanda gerçekleşen enzimatik tepkime sayısını ve buna bağlı olarak açığa çıkan CO₂ gazı miktarını artırmıştır.
Çözüm kontrolü
Deney düzenekleri incelendiğinde sıcaklık (37 °C), pH (4.5) ve maya miktarı (5 g) sabit tutulmuş; yalnızca glikoz miktarları farklı seçilmiştir. Substrat miktarı arttıkça doygunluğa ulaşılana kadar tepkime hızı ve ürün miktarı artar.
Soru 49
Örnek cevap / çözüm yolu
Sıcaklık 37 °C’den daha düşük tutulsaydı moleküllerin kinetik enerjisi ve enzim hızı azalacağı için CO₂ üretimi yavaşlardı. Sıcaklık aşırı yüksek tutulsaydı (örneğin 55-60 °C ve üzeri), fermantasyonu gerçekleştiren enzimlerin protein yapısı (denatürasyon) bozulacağı için tepkime tamamen durur ve CO₂ üretimi gerçekleşmezdi.
Çözüm kontrolü
Enzimler protein yapılı canlı katalizörlerdir. 37 °C maya enzimleri için optimum sıcaklıktır. Düşük sıcaklık enzim aktivitesini yavaşlatır, yüksek sıcaklık ise yapıyı kalıcı olarak bozarak reaksiyonu durdurur.
Soru 50
Örnek cevap / çözüm yolu
Etil alkol fermantasyonu, glikozun oksijensiz ortamda maya hücreleri veya bazı bakteriler tarafından yıkılarak etil alkol, karbondioksit (CO₂) ve ATP üretilmesi olayıdır.
Günlük hayattaki kullanım alanlarına örnekler:
- Ekmek yapımı: Hamurun maya ile kabartılması sırasında açığa çıkan CO₂ gazı hamurda gözenekler oluşturur ve kabarmayı sağlar.
- Maya ve fermantasyon gıdalarının üretimi: Boza ve geleneksel mayalı içeceklerin/yiyeceklerin hazırlanmasında kullanılır.
Çözüm kontrolü
Etil alkol fermantasyonu denklemi: Glikoz → 2 Etil Alkol + 2 CO₂ + ATP şeklindedir. Açığa çıkan karbondioksit gazı fırıncılık sektöründe hamurun kabarmasını sağlayan temel etkendir.
Soru 51
Örnek cevap / çözüm yolu
- Bağımsız değişken: Glikoz (substrat) miktarı (0 g, 1 g, 10 g).
- Bağımlı değişken: Üretilen CO₂ miktarı (fermantasyon / tepkime hızı).
- Kontrol (sabit tutulan) değişkenleri: Ortam sıcaklığı (37 °C), pH değeri (4.5), maya miktarı (5 g) ve deney süresi.
Çözüm kontrolü
Deneyde araştırmacının doğrudan değiştirdiği faktör bağımsız değişken (glikoz miktarı), bu değişime bağlı olarak ölçülen sonuç bağımlı değişken (CO₂ üretimi), sabit tutulan tüm diğer çevre koşulları ise kontrol değişkenleridir.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 90 · 
Biyoloji Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 92 →