10. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı Sayfa 89 Cevapları ve Çözümleri (2025-2026)

Soru 43

Örnek cevap / çözüm yolu

Besin moleküllerinin (karbonhidrat, yağ ve protein yapı taşları) kimyasal yapılarındaki karbon sayıları ve moleküler özellikleri birbirinden farklıdır. Hücresel solunum tepkimelerine katılabilmeleri için moleküllerin kendi karbon sayılarına uygun olan basamaklara (glikoliz, Asetil-CoA oluşumu veya Krebs döngüsü) dahil olmaları gerekir.

Çözüm kontrolü / Açıklama

Görsel incelendiğinde 6 karbonlu glikozun glikolizle başladığı, 2 karbonlu yağ asitlerinin doğrudan Asetil-CoA basamağından katıldığı, amino asitlerin ise karbon sayılarına göre üç ayrı noktadan tepkimelere girebildiği görülmektedir.

Soru 44

Örnek cevap / çözüm yolu

  1. Katılım Basamakları: Karbonhidratlar (glikoz) glikoliz evresinden, yağ asitleri Asetil-CoA basamağından, amino asitler ise Pirüvat, Asetil-CoA veya Krebs döngüsünden solunuma katılır.
  2. Yan Ürün Farklılığı: Proteinlerin yapı taşı olan amino asitlerin solunuma katılması öncesinde amino grupları ayrılır ve azotlu atık olarak amonyak (NH_3) açığa çıkar. Karbonhidrat ve yağların katabolizmasında amonyak oluşmaz.
  3. Evre Atlama: Yağ asitleri doğrudan Asetil-CoA’ya dönüşerek glikoliz evresini atlar.

Çözüm kontrolü / Açıklama

Görseldeki akış şemasında besin türlerinin farklı giriş noktaları ve amino asit çıkışında yer alan NH_3 molekülü bu farklılıkları açıkça kanıtlamaktadır.

Soru 45

Örnek cevap / çözüm yolu

  • Glikoliz Yolu: Karbonhidratlar (glikoz) ile yağların yapısındaki gliserol benzer şekilde glikoliz basamağında işlenir.
  • Asetil-CoA Yolu: Yağ asitleri, bazı amino asitler ve glikozdan türeyen pirüvat Asetil-CoA evresinde birleşir.
  • Krebs Döngüsü ve ETS: Tüm besin gruplarının yıkım ürünleri en nihayetinde Krebs döngüsü ve ETS (Elektron Taşıma Sistemi) ortak yollarında kullanılarak CO_2, H_2O ve ATP üretilmesini sağlar.

Çözüm kontrolü / Açıklama

Tüm besin gruplarının metabolik yolları Krebs döngüsü ve ETS evresinde kesişerek hücresel solunumun ortak son ürünlerini oluşturur.

Soru 46

Kısa cevap

Metinde boş bırakılan yerlere sırasıyla gelmesi gereken kelimeler:

  1. Glikoliz
  2. Asetil-CoA
  3. Pirüvat
  4. ATP
  5. H₂O
  6. NH₃

Tamamlanmış Metin

Karbohidratların sindirim ürünü olan glikoz, Glikoliz evresinden itibaren hücresel solunuma katılır. Yağların sindirim ürünü olan yağ asitleri Asetil-CoA dönüşerek Krebs döngüsüne girer, gliserol ise glikolizin ara basamaklarından hücresel solunuma katılır. Proteinlerin sindirim ürünü olan amino asitlerin hücresel solunuma girebilmesi için önce yapılarında bulunan amino grupları ayrılır. Daha sonra amino asitler, karbon sayısına göre Asetil-CoA, Pirüvat veya Krebs döngüsünden solunuma girer. Bu katabolik reaksiyonlar sonucunda ATP elde edilir ve ısı açığa çıkar. Ayrıca CO_2 ve H₂O oluşur. Proteinlerin katabolizması sonucu farklı olarak NH₃ oluşur.

Çözüm kontrolü / Açıklama

Şemadaki reaksiyon basamakları ve yan ürünler izlendiğinde; glikozun başlangıç evresi glikoliz, yağ asitlerinin giriş formu Asetil-CoA, amino asitlerin ek katılım noktası pirüvat, temel enerji ürünü ATP, solunum yan ürünü H_2O ve amino asit deaminasyonu sonucu açığa çıkan azotlu atık NH_3 olarak eksiksiz eşleşmektedir.


Kitapta kolayca gezin

← Önceki sayfa: 88 · :blue_book: Biyoloji Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 90 →