10. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı Sayfa 80 Cevapları ve Çözümleri (2025-2026)

Soru 12

Örnek cevap / çözüm yolu

Işığa bağlı evrede suyun fotolizi gerçekleşir; bu tepkimeler sonucunda oksijen (O_2), ATP ve NADPH molekülleri oluşur.

Çözüm kontrolü

Kloroplastın tilakoit zarlarında gerçekleşen ışığa bağlı evrede ışık enerjisi ve su kullanılır. Suyun iyonlaşmasıyla oksijen serbest kalırken, ışıktan bağımsız evrede kullanılmak üzere ATP ve NADPH sentezlenir.

Soru 13

Örnek cevap / çözüm yolu

Işığa bağlı evrede üretilen ATP ve NADPH molekülleri, ışıktan bağımsız evrede karbondioksitin (CO_2) organik besin maddelerine (glikoz vb.) dönüştürülmesi için gerekli enerji ve hidrojen kaynağını sağlar.

Çözüm kontrolü

Işıktan bağımsız evre (Calvin döngüsü) doğrudan ışık almasa da tepkimelerin yürütülebilmesi için ışığa bağlı evrenin ürünleri olan ATP (enerji) ve NADPH’a (indirgeme gücü) doğrudan bağımlıdır.

Soru 14

Örnek cevap / çözüm yolu

Yanlış olan grafikler (II) ve (III) numaralı grafiklerdir.

Açıklama:

  • Grafiğe göre klorofil mor ışığı en yüksek, sarı ışığı orta, yeşil ışığı ise en düşük düzeyde soğurur. Bu nedenle fotosentez hızlarının sıralaması B (Mor) > C (Sarı) > A (Yeşil) şeklinde olmalıdır.
  • Grafik (I) doğrudur; çünkü B > C > A sıralamasını tam olarak yansıtmaktadır.
  • Grafik (II) yanlıştır; çünkü sarı ışık altındaki C bitkisinin fotosentez hızını yeşil ışık altındaki A bitkisi ile eşit seviyede göstermiştir. Oysa sarı ışıkta fotosentez hızı yeşil ışığa göre daha yüksek olmalıdır.
  • Grafik (III) yanlıştır; çünkü yeşil ışık altındaki A bitkisinin fotosentez hızını sarı ışık altındaki C bitkisinden daha yüksek göstermiştir. Oysa yeşil ışıkta fotosentez hızı en düşük seviyede olmalıdır.

Çözüm kontrolü

Işığın dalga boyu grafiği incelendiğinde 380-450 nm (mor) aralığında emilim ve fotosentez hızı tavan yaparken, 495-570 nm (yeşil) aralığında en alt seviyeye inmektedir. Bu deneysel veriyle çelişen II ve III numaralı grafikler hatalıdır.

Soru 15

Örnek cevap / çözüm yolu

Yeşil ışık klorofil molekülü tarafından büyük oranda yansıtıldığı ve çok az soğurulduğu için fotosentez hızını en düşük seviyeye indirir.

Çözüm kontrolü

Fotosentez hızı soğurulan (emilen) ışık miktarı ile doğru orantılıdır. Bitkiler yeşil renkte göründüklerinden yeşil ışığı soğurmayıp yansıtırlar; bu da fotosentez hızının minimumda kalmasına neden olur.


Kitapta kolayca gezin

← Önceki sayfa: 79 · :blue_book: Biyoloji Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 81 →