Soru 1
Soru: Aşağıda verilen sorunun cevabını arkadaşlarınızla tartışınız: “Bir bitki fotosentez esnasında hangi maddeleri kullanır ve üretir?”
Örnek cevap / çözüm yolu
Bitkiler fotosentez sürecinde dış ortamdan karbondioksit (CO_2) ve su (H_2O) alarak kullanır. Güneş ışığı enerjisi ve klorofil pigmenti yardımıyla bu maddeleri dönüştürerek besin (glikoz, C_6H_{12}O_6) ve oksijen (O_2) üretir.
Fotosentezin genel özeti:
- Kullanılan maddeler: Karbondioksit (CO_2), Su (H_2O)
- Üretilen maddeler: Glikoz / Organik besin (C_6H_{12}O_6), Oksijen (O_2)
Fotosentez tepkimesinde inorganik maddeler organik maddeye dönüştürülür ve yan ürün olarak ortama oksijen verilir.
Soru 2
Soru: Bilim tarihinde fotosentez ile ilgili yapılan önemli bilimsel çalışmalara ilişkin aşağıdaki tabloyu inceleyiniz veya karekod ile verilen videoyu izleyiniz.
Kısa cevap
Tablodaki iki temel bilimsel çalışma şu şekilde özetlenmiştir:
-
Jan Baptist van Helmont’ın Çalışması (17. Yüzyıl):
- Deney: 2,5 kg söğüt fidanını 80 kg kuru toprağa dikmiş ve 5 yıl boyunca sadece yağmur suyu ile sulamıştır.
- Sonuç: 5 yıl sonunda fidan 75 kg olmuş (kütlesi 72,5 kg artmış), toprak ise 79,9 kg gelmiştir (toprak kütlesi neredeyse değişmemiştir).
- Çıkarım: Bitkilerdeki kütle artışının topraktan değil, verilen sudan kaynaklandığı sonucuna varılmıştır.
-
Joseph Priestley’in Çalışması (1771):
- Deney: Kapalı bir cam fanusa yanan mum ve canlı fare koymuş, mumun söndüğünü ve farenin öldüğünü gözlemlemiştir. Daha sonra fanusa canlı bir bitki eklediğinde mumun yanmaya devam ettiğini ve farenin hayatta kaldığını görmüştür.
- Çıkarım: Bitkilerin solunum ve yanma ile kirlenen havayı (karbondioksiti) temizleyerek ortama oksijen sağladığı anlaşılmıştır.
Bilimsel süreç içerisinde yapılan bu kontrollü deneyler, fotosentezde su kullanımı ve oksijen üretimi kavramlarının anlaşılmasına tarihsel altyapı oluşturmuştur.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 32 · 
Biyoloji Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 34 →