Sayfa rehberi
Bu sayfada fotosentez hızını etkileyen çevresel faktörlerden ışığın dalga boyu ve karbondioksit (CO_2) yoğunluğu konuları ele alınmaktadır.
1. Işığın Dalga Boyunun Fotosentez Hızına Etkisi (Engelmann Deneyi)
1883 yılında Theodor Engelmann tarafından yapılan deney, klorofilin farklı dalga boylarındaki ışıkları soğurma oranını ve bunun fotosentez hızına etkisini açıklayan bir bilimsel süreç örneğidir.
- Deneyin Yapılışı: Prizmadan geçirilerek tayflarına ayrılan ışık, ipliksi bir alg üzerine düşürülmüştür. Alg hücrelerinin fotosentez ürünü olarak ürettiği oksijen miktarını belirlemek için ortama oksijenli solunum yapan bakteriler eklenmiştir.
- Gözlem ve Sonuç: Oksijenli solunum yapan bakteriler, klorofil pigmentinin ışığı en fazla soğurduğu mor, mavi ve kırmızı dalga boylu ışıkların düştüğü alg bölgelerinde yoğun şekilde kümeleşmiştir. Yeşil ışığın düştüğü bölgede klorofil ışığı büyük oranda yansıttığı için fotosentez hızı düşük kalmış ve bakteri birikimi en az seviyede gerçekleşmiştir.
2. Karbondioksit Miktarı (CO_2 Yoğunluğu) ve Fotosentez Hızı
Karbondioksit, bitki hücrelerinde gerçekleşen fotosentezin ışıktan bağımsız evresinde organik madde sentezi için temel girdidir.
- Yoğunluk Değişiminin Etkisi: Atmosferdeki CO_2 oranı yaklaşık %0,03’tür. Ortamdaki CO_2 miktarı arttığında fotosentez hızı belirli bir sınır değere kadar artış gösterir, ardından diğer çevresel faktörlerin sınırlayıcı etkisiyle sabit kalır (Grafik 1.3).
- CO_2 Tutucu Bileşikler: Ortamda yer alan Ca(OH)_2 (kalsiyum hidroksit), KOH (potasyum hidroksit), NaOH (sodyum hidroksit) ve Ba(OH)_2 (baryum hidroksit) gibi bileşikler CO_2 ile tepkimeye girerek tuz oluşturur. CO_2 tutucusu olarak adlandırılan bu maddeler ortamlardaki kullanılabilir karbondioksiti bağladığı için fotosentez hızının azalmasına yol açar.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 28 · 
Biyoloji Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 30 →