Soru 9
Örnek cevap / çözüm yolu
Topraktaki organik madde miktarının azalması, toprağın biyolojik yapısının ve depolama kapasitesinin zayıfladığını gösterir. Karbon salınımının artması ise organik yapıda tutulması gereken karbonun atmosfere salındığını işaret eder. Topraktaki organik madde azaldıkça karbon tutma kapasitesi düşer ve buna bağlı olarak karbon salınımı artar.
Çözüm kontrolü: Grafikte 10 yıl süresince organik madde miktarı %100’den %50 seviyesine gerilerken karbon salınımı %20’den %80 seviyesine yükselmiştir. Bu durum topraktaki organik maddenin azalması ile karbon salınımının artması arasındaki ters orantılı ilişkiyi doğrular.
Soru 10
Örnek cevap / çözüm yolu
Madde döngülerinin bozulması çevre açısından biyoçeşitliliğin azalmasına, erozyona ve sera gazı artışına neden olur. Tarım açısından ise toprağın besin maddesi (azot ve organik madde) bakımından fakirleşmesine, ürün veriminin ve kalitesinin düşmesine yol açar.
Çözüm kontrolü: Metindeki verilerde buğday üretimindeki verim düşüklüğünün temel nedeni olarak azot ve organik madde döngüsündeki bozulmalar gösterilmiştir. Bu da döngülerin aksamasının hem ekosistem dengesini hem de tarımsal verimliliği olumsuz etkilediğini gösterir.
Soru 11
Örnek cevap / çözüm yolu
Seçilen uygulama: Azot bağlayıcı bitkilerin yetiştirilmesi.
Açıklama: Baklagiller gibi azot bağlayıcı bitkiler, köklerinde bulunan bakteriler vasıtasıyla havadaki serbest azotu toprağa bağlar. Bu uygulama, grafikte yıllar içinde azaldığı görülen azot miktarını doğal yollarla artırarak azot döngüsünü iyileştirir ve toprağı verimli hâle getirir.
Çözüm kontrolü: Metinde önerilen uygulamalardan biri seçilmiş ve grafikte düşüş gösteren azot miktarını (yeşil çizgi) nasıl olumlu etkileyeceği bilimsel süreç ilkesine uygun şekilde açıklanmıştır.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 177 · 
Biyoloji Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 179 →