Sayfa rehberi
Bu sayfada, ekosistemdeki madde döngülerinin önemi, yapay bir ekosistem denemesi olan Biyosfer-2 Projesi, madde döngülerinin bozulmasıyla ortaya çıkan çevre sorunları ve küresel ölçekte alınan uluslararası önlemler açıklanmaktadır.
1. Biyosfer-2 Projesi ve Ekosistem Dengesi
- Projenin Amacı: ABD’nin Arizona Çölü’nde dış ortamdan izole edilerek inşa edilen kapalı ekosistemde, uzayda insan yaşamına uygun koloniler kurulmasına hazırlık yapmak hedeflenmiştir.
- Karşılaşılan Sorunlar: İki yıllık süreçte kapalı alanda madde döngüleri eksiksiz gerçekleşememiştir. Oksijen oranı %14’e gerilemiş, karbondioksit ve azot oksit miktarları zararlı seviyelere ulaşmıştır. Su kaynakları kirlenmiş ve birçok canlı türü yok olmuştur.
- Çıkarım: Doğal ekosistemlerdeki madde döngülerinin kesintisiz işlemesi, canlılığın devamı ve ekosistemin dengesi (homeostazi) için zorunludur.
2. Madde Döngülerindeki Bozulmaların Küresel Etkileri
- Azot Döngüsü: Azotlu bileşiklerin atmosferde artması asit yağmurlarına yol açar.
- Su Döngüsü: Döngünün bozulması kuraklık, erzyon, çölleşme, sel ve su taşkınlarına neden olur.
- Karbon Döngüsü: Atmosferde karbondioksit birikimi küresel sıcaklık artışına ve iklim değişikliklerine sebebiyet verir.
- Biyoçeşitlilik: Beslenme zincirinin aksaması, canlıların habitat kaybı yaşamasına ve tür çeşitliliğinin azalmasına yol açar.
3. Çevre Sorunlarına Karşı Uluslararası İş Birlikleri
Çevre kirliliği ve ekosistem bozulmaları küresel boyutta olduğu için uluslararası antlaşmalar yürürlüğe konmuştur:
- Viyana Sözleşmesi: Ozon tabakasının korunmasını amaçlar.
- Paris Antlaşması: İklim değişikliği ile mücadeleyi ve küresel ısınmayı sınırlandırmayı hedefler.
- CITES Sözleşmesi: Nesli tehlikede olan yaban türlerinin ticaretini denetler.
- Basel Sözleşmesi: Tehlikeli atıkların sınır ötesi taşınmasını ve bertarafını kontrol altında tutar.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 132 · 
Biyoloji Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 134 →