Soru 4
Örnek cevap / çözüm yolu
Metindeki Örnek Olaylarda Etkileşim ve Değişim Tanımlamaları:
- Kızıl Tilki Olayı: Parazit-konak ilişkisi (sarkoptik uyuz paraziti ile tilki) ve av-avcı ilişkisi (tilki ile yaban tavşanı/orman tavuğu) görülmektedir. Parazit salgını nedeniyle tilki popülasyonu azalmış, tilkilerin azalmasıyla avladıkları yaban tavşanı ve orman tavuğu popülasyonlarında geçici bir artış yaşanmıştır.
- Akdeniz Foku Olayı: İnsan etkisi ve habitat kayıpları tanımlanmaktadır. Kıyılardaki yapılaşma ve liman kurulması fokların yaşam alanlarını tahrip etmiş; koruma önlemleriyle artan popülasyon (2005’te 33 birey), habitat kaybı ve korunaksız mağaralardaki yavru ölümleri nedeniyle 2015’te 15 bireye gerilemiştir.
Etkileşim ve Değişimlerin Karşılaştırılması:
- Kızıl Tilki: Değişim doğal ve biyotik bir faktörden (parazit hastalığı) kaynaklanmıştır. Avcı sayısının azalması av popülasyonunu geçici olarak artırarak ekosistem dengesinde dalgalanmaya yol açmıştır.
- Akdeniz Foku: Değişim insan kaynaklı (antropojenik) habitat tahribatından kaynaklanmıştır. Doğrudan üreme alanlarının bozulması yavru ölümlerine ve popülasyonun tükenme tehlikesiyle karşı karşıya kalmasına neden olmaktadır.
Soru 5
Örnek cevap / çözüm yolu
- Bir popülasyonda görülen parazit salgını, komünitedeki diğer canlıların populasyon büyüklüklerini ve besin ağını nasıl etkiler?
- İnsan faaliyetlerine bağlı habitat kaybı, canlı türlerinin üreme potansiyelini ve homeostazi dengesini nasıl bozar?
- Komünitedeki kilit türlerin veya baskın avcıların sayısının azalması ekosistemde ne tür uzun vadeli değişimler yaratır?
Soru 6
Örnek cevap / çözüm yolu
Oluşturulan sorular doğrultusunda biyoloji ve ekoloji alanındaki bilimsel süreç adımları izlenerek araştırma yapılır. Parazit-konak ilişkileri, habitat parçalanması, av-avcı dengesi ve popülasyon ekolojisine dair temel kavram ve veriler toplanır.
Soru 7
Örnek cevap / çözüm yolu
Toplanan verilerin doğruluğunu kesinleştirmek amacıyla resmi eğitim ve kamu kurumlarının veri tabanlarından, üniversite ağlarından ve hakemli biyoloji dergilerinden yararlanılır. Bilgilerin kaynağı, yöntemi ve güncelliği çapraz kontrol edilerek doğrulanır.
Soru 8
Örnek cevap / çözüm yolu
Komüniteyi oluşturan popülasyonların birbirleriyle ve çevreleriyle sıkı bir etkileşim içinde olduğu, bir türdeki değişimin kelebek etkisi yaratarak bütün ekosistem dengesini etkileyebildiği fark edilmiştir. Arkadaşlar ile yapılan karşılaştırmalarda, doğal felaketler ile insan kaynaklı tahribatların popülasyon büyüklüğü üzerindeki farklı etkileri tartışılmıştır.
Soru 9
Örnek cevap / çözüm yolu
Popülasyon ekolojisinde öğrenilen taşıma kapasitesi, alan sınırlılığı ve habitat dengesi ilkeleri insan topluluklarındaki kontrolsüz nüfus artışı ve göç gibi sorunlara uygulanabilir. Şehir planlamalarında yeşil alanların korunması, kaynakların sürdürülebilir kullanımı ve doğal alanların tahrip edilmemesi gerektiği çıkarımı yapılabilir.
Soru 10
Örnek cevap / çözüm yolu
Araştırma sonuçları sınıf ortamında sunulur. Sunum ve tartışma sürecinde arkadaşlarının sözü kesilmeden dinlenir, sözsüz iletişim (göz teması, beden dili) kurallarına ve karşılıklı saygı ilkesine dikkat edilerek görüşler paylaşılır.
Soru 11
Örnek cevap / çözüm yolu
Zihin haritasının merkezine “Ekosistem Etkileşimleri” yerleştirilir. Ana dallar olarak “Biyotik Etkileşimler (Parazitlik, Av-Avcı)”, “Abiyotik Faktörler”, “Popülasyon Dinamikleri” ve “İnsan Etkisi (Habitat Tahribatı)” eklenir. Şema uygun dijital web araçları kullanılarak görselleştirilir.
Kitapta kolayca gezin
← Önceki sayfa: 109 · 
Biyoloji Ders Kitabı cevapları · Sonraki sayfa: 111 →