10) 9'a bölündügünde 5, 8 ile bölündüğünde 4 kala- nini veren en küçük sayı kaçtır? 11) 64 ve 72 kg lik un çuvallarinı eşit hacimdeki po- şetlere dolduracak olan Yakup dedenin bir poşeti en fazia kaç kg olmalıdır? 10) 9'a bölündügünde 5, 8 ile bölün

  1. 9’a bölündügünde 5, 8 ile bölündüğünde 4 kala- nini veren en küçük sayı kaçtır? 11) 64 ve 72 kg lik un çuvallarinı eşit hacimdeki po- şetlere dolduracak olan Yakup dedenin bir poşeti en fazia kaç kg olmalıdır?

  2. 9’a bölündügünde 5, 8 ile bölündüğünde 4 kala- nini veren en küçük sayı kaçtır?

!Resim [Link Silindi]


:pushpin: SORU: 9’a bölündüğünde 5, 8 ile bölündüğünde 4 kalanını veren en küçük sayı kaçtır?

:light_bulb: KULLANILAN KURAL / FORMÜL:

  • Bir sayının modüler ifadeleri kullanılır:
    x \equiv 5 \pmod{9}
    x \equiv 4 \pmod{8}
  • Bu tür problemlerde Çin Kalan Teoremi veya denklemleri eş zamanlı çözme yöntemi uygulanır.

:brain: ÇÖZÜM ADIMLARI:

Adım 1 — İlk denklemden sayı formu
9 ile bölündüğünde kalan 5 olduğuna göre sayı şu biçimdedir:

x = 9k + 5, \quad k \in \mathbb{Z}

Adım 2 — İkinci koşulu yerine koy
Bu ifadeyi 8’e bölündüğünde kalan 4 olmalı:

9k + 5 \equiv 4 \pmod{8}

Adım 3 — Modüler işlem
9 mod 8, 1’e eşittir:

9k + 5 \equiv k + 5 \equiv 4 \pmod{8}

Bunu yeniden yazarsak:

k + 5 \equiv 4 \pmod{8} \implies k \equiv 4 - 5 \equiv -1 \equiv 7 \pmod{8}

Yani:

k = 8t + 7, \quad t \in \mathbb{Z}

Adım 4 — En küçük pozitif k değeri ve x hesaplama
t=0 için en küçük k=7.
Buna göre x:

x = 9k + 5 = 9 \times 7 + 5 = 63 + 5 = 68

Adım 5 — Doğrulama

  • 68 sayısını 9’a böl:
68 \div 9 = 7 \text{ kalan } 5
  • 68 sayısını 8’e böl:
68 \div 8 = 8 \text{ kalan } 4

Her iki durumda da kalanı sağlıyor.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
:white_check_mark: CEVAP: En küçük sayı 68’dir.

Başka soruların olursa sormaktan çekinme! :rocket:

:pushpin: SORU: 10) 9’a bölündüğünde 5, 8 ile bölündüğünde 4 kalanını veren en küçük sayı kaçtır?
11) 64 ve 72 kg’lik un çuvallarını eşit hacimdeki poşetlere dolduracak olan Yakup dedenin bir poşeti en fazla kaç kg olmalıdır?


:light_bulb: KULLANILAN KURAL / FORMÜL:

  • Çin Kalan Teoremi (basit hali): Eşzamanlı kalan denklemlerini çözmek için.
  • EBOB (Büyük Ortak Bölen): İki sayıyı eşit parçalara bölmek için maksimum parça büyüklüğü EBOB’tur.

:brain: ÇÖZÜM ADIMLARI:

Adım 1 — Denklem Kurma (Soru 10)
n sayısını ele alalım. Şartlar: n \equiv 5 \pmod{9} ve n \equiv 4 \pmod{8}.
Bunu bir parametre ile yazalım: n = 9k + 5 (k bir tam sayı).

Adım 2 — Modüler Denklem Çözme (Soru 10)
9k + 5 \equiv 4 \pmod{8} ⇒ 9k \equiv -1 \pmod{8}.
-1 \equiv 7 \pmod{8} olduğundan 9k \equiv 7 \pmod{8}.
9 \equiv 1 \pmod{8} olduğuna göre k \equiv 7 \pmod{8}.
En küçük k değeri k=7 alınır.

Adım 3 — Sonuç Hesabı (Soru 10)
n = 9\cdot 7 + 5 = 63 + 5 = 68.

Adım 4 — Yöntem ve Kural (Soru 11)
Bir poşetin alabileceği en fazla ağırlık, hem 64 hem 72’yi tam bölen en büyük sayıdır; yani EBOB(64,72)'dir.

Adım 5 — EBOB Hesabı (Soru 11, Öklid Yöntemi)
72 - 64 = 8 ⇒ \gcd(64,72)=\gcd(64,8).
\gcd(64,8)=8 çünkü 64 = 8 \cdot 8.

(Alternatif şekilde asal çarpanlara ayırma ile: 64=2^6, 72=2^3\cdot3^2 ⇒ ortak kuvvet 2^3=8.)


:bullseye: TEMEL KAVRAMLAR:

  1. Çin Kalan Teoremi
  • Tanım: Birkaç modüler denklem aynı anda sağlandığında çözüm bulmayı sağlar (modüller aralarında asalsa tek bir çözüm sınıfı vardır).
  • Bu problemde: n için n=9k+5 yazarak ikinci modüle uyan k bulundu.
  1. EBOB (Büyük Ortak Bölen)
  • Tanım: İki sayıyı tam bölen en büyük pozitif tam sayı.
  • Bu problemde: Hem 64 hem 72’nin tam bölünebildiği en büyük poşet ağırlığı EBOB ile bulunur.

:warning: SIK YAPILAN HATALAR:

:cross_mark: EBOB ile EKOK’u Karıştırma

  • Yanlış: En büyük poşet ağırlığını bulmak için EKOK’u kullanmak.
  • Doğru: EBOB kullanılmalı.
  • Neden yanlış: EKOK iki sayının ortak böleninden ziyade ortak katıdır; poşet büyüklüğü bölünme ile ilgili olduğu için EBOB gerekir.
  • Düzeltme: EBOB(64,72) hesaplanmalı.

:cross_mark: Modüler Denklemde Katsayıyı İhmal Etme

  • Yanlış: 9k+5\equiv4\pmod{8} denkleminde 9 yerine doğrudan 0 almak.
  • Doğru: 9\equiv1\pmod{8} kullanılarak çözülmeli.
  • Neden yanlış: Katsayının mod ile indirgenmesi unutulursa yanlış kalan bulunur.
  • Düzeltme: Katsayıyı mod ile indirgeme (9\equiv1) yapılmalı.

Başka soruların olursa sormaktan çekinme! :rocket:
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
:white_check_mark: CEVAP:
10) 68
11) 8 kg