SORU: Toplama ve çıkarma işlemlerinde verilmeyenleri bulalım (görseldeki 6 toplama ve 6 çıkarma işlemi).
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
- Toplama: \text{a}+\text{b}=\text{c} ise eksik toplanan \text{b}=\text{c}-\text{a}.
- Çıkarma: \text{a}-\text{b}=\text{c} ise eksik çıkarılan \text{b}=\text{a}-\text{c}; eksik azaltan (minuend) ise \text{a}=\text{b}+\text{c}.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Toplama 1
Ne yapıldı: Eksik toplananı bulmak için toplamdan bilinen toplananı çıkardık.
İşlem: x=41-15=26
Adım 2 — Toplama 2
Ne yapıldı: Eksik toplananı bulmak için toplamdan bilinen toplananı çıkardık.
İşlem: x=49-17=32
Adım 3 — Toplama 3
Ne yapıldı: Eksik toplananı bulmak için toplamdan bilinen toplananı çıkardık.
İşlem: x=68-47=21
Adım 4 — Toplama 4
Ne yapıldı: Eksik toplananı bulmak için toplamdan bilinen toplananı çıkardık.
İşlem: x=77-24=53
Adım 5 — Toplama 5
Ne yapıldı: Eksik toplananı bulmak için toplamdan bilinen toplananı çıkardık.
İşlem: x=92-48=44
Adım 6 — Toplama 6
Ne yapıldı: Eksik toplananı bulmak için toplamdan bilinen toplananı çıkardık.
İşlem: x=81-25=56
Adım 7 — Çıkarma 1
Ne yapıldı: Eksik çıkarılanı bulmak için minuend ile sonucu çıkardık.
İşlem: x=74-35=39
Adım 8 — Çıkarma 2
Ne yapıldı: Eksik azaltanı (minuend) bulmak için çıkarılan ile sonucu topladık.
İşlem: x=14+36=50
Adım 9 — Çıkarma 3
Ne yapıldı: Eksik çıkarılanı bulmak için minuend ile sonucu çıkardık.
İşlem: x=72-31=41
Adım 10 — Çıkarma 4
Ne yapıldı: Eksik çıkarılanı bulmak için minuend ile sonucu çıkardık.
İşlem: x=63-28=35
Adım 11 — Çıkarma 5
Ne yapıldı: Eksik azaltanı (minuend) bulmak için çıkarılan ile sonucu topladık.
İşlem: x=60+26=86
Adım 12 — Çıkarma 6
Ne yapıldı: Eksik çıkarılanı bulmak için minuend ile sonucu çıkardık.
İşlem: x=48-23=25
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Toplama
- Tanım: İki veya daha fazla sayının bir araya getirilmesi işlemi.
- Bu problemde: Eksik toplanan, toplamdan diğer toplananın çıkarılmasıyla bulunur.
2. Çıkarma
- Tanım: Bir sayıdan diğer sayının çıkarılması işlemi.
- Bu problemde: Eksik çıkarılan minuend ve sonuç ilişkisi kullanılarak bulunur; eksik minuend gerekiyorsa çıkarılan ile sonuç toplanır.
SIK YAPILAN HATALAR:
Yanlış Çıkarma Yönü
- Yanlış: Çıkarma yaparken küçük sayıdan büyük sayı çıkarmaya çalışmak (işlem yönünü karıştırmak).
- Doğru: Eksik değeri bulurken formüle uygun yönde toplama veya çıkarma yapılmalı (ör. eksik toplanan = toplam − bilinen toplanan).
- Neden yanlış: İşlem yönü karışınca sonuç negatif veya hatalı çıkar.
- Düzeltme: Önce hangi sayının eksik olduğunu belirleyip doğru formülü uygula.
Toplamdan eksik sayıyı direkt yazmak (kontrolsüz)
- Yanlış: Tahminle eksik sayıyı yazmak.
- Doğru: Her zaman verilen toplam/çıkarma eşitliğini kullanarak hesapla.
- Neden yanlış: Tahmin hataya yol açar.
- Düzeltme: Her adımı hesapla ve kontrol et (ör. 15+26=41 kontrol et).
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! 
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?
CEVAP:
Toplama eksikleri: 26, 32, 21, 53, 44, 56
Çıkarma eksikleri: 39, 50, 41, 35, 86, 25