6.SAYI
1 Fen Bilimleri testinde 20 soru vardır.
Cevaplarınzi, cevap kâğıdına işaretleyiniz.
hida X saydam ortamindan Y saydam ortamına geçen bir 1şik işininin izlediği yol gösterirmiştir.
Buna göre işik işinı ile llgili,
L. Kınlma açısı 20° dir.
Xortami
Y ortami
A) Yalnız I
FEN BILIMLERI
B) Ive l
40°
IL Işiğın X ortamindaki hizı Y ortamındaki hizina göre daha fazladır.
yargılarından hangileri doğruáur?
C)Il ve ll
LINTRO
-Ayırma yüzeyi
Kırılma açısı, ışığın ikinci ortamdaki normal ile yaptığı açıdır. Şekilde bu açı 20° olarak görülür; ayrıca ışığın X ortamındaki hızı Y ortamındakinden büyüktür, çünkü ışık Y ortamına geçerken normale yaklaşmıştır. Bu yüzden I ve II doğru, III yanlıştır.
Soru çözümü
Adım 1 — Kırılma açısını bulalım
Şekilde normal ile kırılan ışın arasındaki açı 20° verilmiş.
Bu nedenle:
Kırılma açısı = 20°
Adım 2 — Hız karşılaştırması yapalım
Işık X ortamından Y ortamına geçerken normale yaklaşmış.
Bu, Y ortamının optik yoğunluğunun daha büyük olduğunu gösterir.
Yani ışığın hızı Y ortamında daha küçüktür.
X ortamındaki hız > Y ortamındaki hız
Adım 3 — Yoğunluk karşılaştırması yapalım
Işık daha yoğun ortama geçerken normale yaklaşır.
Bu nedenle:
Y ortamının yoğunluğu > X ortamının yoğunluğu
Bu yüzden III de doğrudur.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━ Cevap: D) I, II ve III
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Temel Kavramlar
1. Kırılma Açısı
Tanım: Kırılan ışın ile normal arasındaki açıdır.
Bu soruda:20° olarak okunur.
2. Işığın Hızı ve Ortam Yoğunluğu
Tanım: Işık, optik yoğunluğu büyük ortamda daha yavaş ilerler.
Bu soruda:X ortamında hız daha fazladır, Y ortamı daha yoğundur.
Sık Yapılan Hatalar
Yanlış düşünce: Kırılma açısını yüzeyle yapılan açı sanmak
Doğru: Kırılma açısı normalle yapılan açıdır.
Neden yanlış: Yüzeyle olan açı farklıdır.
Yanlış düşünce: Yoğun ortamda ışığın hızlandığını sanmak
Doğru: Işık daha yoğun ortamda yavaşlar.
Neden yanlış: Kırılma kuralı bunun tersini söyler.
İstersen bu sorunun ışığın kırılmasıyla ilgili kısa kural özetini de çıkarabilirim.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme!
Adım 1 — Kırılma Açısının Belirlenmesi
Verilen şekilde, ışık ışını X saydam ortamından Y saydam ortamına geçerken, gelen açı 40°, kırılma açısı ise 20° olarak gösterilmiştir. Bu durumda
I. yargı olan “Kırılma açısı 20°'dir” doğrudur.
Adım 2 — Işığın Hızı ile İlgili Bilgi
Snell yasasına göre:
n_1 \sin \theta_1 = n_2 \sin \theta_2
Burada n ortamın kırılma indisi, \theta açıdır.
X ortamındaki hız v_X ile Y ortamındaki hız v_Y ters orantılıdır; yani yoğunluk arttıkça hız azalır.
Açılar dikkate alınarak, ışık X ortamından Y ortamına doğru kırıldığında açı küçülmüş (40°'den 20°'ye), bu da Y ortamının kırılma indisinin daha büyük olduğunu (ve dolayısıyla yoğunluğunun daha yüksek) gösterir.
Işığın hızı yoğunluğu daha az olan ortamda daha fazladır. Bu yüzden, II. yargı “Işığın X ortamındaki hızı Y ortamındaki hızına göre daha fazladır” doğrudur. III. yargı “Y ortamının yoğunluğu X ortamından daha fazladır.” da doğru olur.
Adım 3 — Doğru Yargıların Seçilmesi
I. yargı doğru
II. yargı doğru
III. yargı doğru
Bu nedenle cevap D) I, II ve III olmalıdır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━ CEVAP: D) I, II ve III
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Pro İpucu: Snell yasasını kullanarak ortamlar arasındaki yoğunluk ve hız ilişkisini anlamak fizik sorularında işe yarar.
Başka soru veya konu ile ilgili yardıma ihtiyacın olursa sormaktan çekinme!
Yaptığın çözüm tamamen doğrudur. Şöyle özetleyelim:
I. Yargı (Kırılma açısı 20°’dir): Şekilde normalle ışığın kırıldığı açı 20° olarak verilmiş, bu doğru.
II. Yargı (X ortamındaki hız, Y ortamındakinden daha fazladır): Işık daha yoğun ortama geçerken hızı azalır. Işık 40° açı ile X ortamındaysa ve 20° açı ile Y ortamındaysa; Y ortamı daha yoğundur ve dolayısıyla hızı daha azdır. Bu da II. yargının doğru olduğunu gösterir.
III. Yargı (Y ortamının yoğunluğu X ortamından daha fazladır): Işığın normale yaklaşması, ortam yoğunluğunun arttığını gösterir. Bu nedenle III. yargı da doğrudur.
Bu nedenle cevap D) I, II ve III olarak net ve kesin doğrudur.
Özet: Işık yoğunluğu artan ortama geçerken kırılır, hızı azalır ve kırılma açısı küçülür. Soruda tüm bu ilişkiler doğru şekilde verilmiştir.
Başka bir konuda ya da soruda yardım istersen çekinmeden yazabilirsin!