1 atm basınçta 0,5 molal X sulu çözeltisinin kaynamaya başlama sıcaklığı 101,04 ^\circ C ise donmaya başlama sıcaklığı kaç ^\circ C dir? (Su için K_{k} = 0,52 ^\circ C/m , K_{d} = 1,86 ^\circ C/m)
A) -1,86
B) -3,72
C) -5,58
D) -7,44
E) -11,16
Koligatif Özellikler: Kaynama Noktası Yükselmesi ve Donma Noktası Alçalması
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Çözeltilerde kaynama noktası yükselmesi \Delta T_k = K_k \cdot m \cdot i ve donma noktası alçalması \Delta T_d = K_d \cdot m \cdot i bağıntıları ile hesaplanır. İki formülde yer alan toplam tanecik derişimi (m \cdot i) ortak olduğundan oranlama yapılarak doğrudan sonuca ulaşılabilir.
ÇÖZÜM ADIMLARI
Adım 1 — Kaynama Noktası Yükselmesini (\Delta T_k) ve Tanecik Çarpanını Bulma
1 atm basınçta saf suyun kaynama noktası 100\ ^\circ\text{C}'dir. Çözelti 101,04\ ^\circ\text{C}'de kaynadığına göre kaynama noktası yükselmesi:
\Delta T_k = K_k \cdot (m \cdot i) eşitliğinde verilenler yerine yazılırsa:
Adım 2 — Donma Noktası Alçalmasını (\Delta T_d) ve Donmaya Başlama Sıcaklığını Hesaplama
Saf suyun donma noktası 0\ ^\circ\text{C} olup donma noktası alçalması:
Çözeltinin donmaya başlama sıcaklığı:
CEVAP: B) -3,72 (T_d = -3,72\ ^\circ\text{C})
SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: Bu tür sorularda bileşiğin iyonlaşma sayısını (i) ve formülünü tek tek bulmak yerine doğrudan oran-orantı kurabilirsiniz: \frac{\Delta T_d}{\Delta T_k} = \frac{K_d}{K_k} \implies \Delta T_d = 1,04 \cdot \frac{1,86}{0,52} = 2 \cdot 1,86 = 3,72\ ^\circ\text{C}. Donma noktası düşüşü olduğu için değerin önüne negatif işaret koymayı unutmayınız.
