Sorunun Çözümü
Soruda verilen koordinat düzlemindeki geometrik yapıyı detaylı bir biçimde inceleyelim.
Problemde Verilen Bilgiler:
- K noktası, y = 4x doğrusu üzerinde bir noktadır.
- L noktası, K noktasından geçen ve x -eksenine dik olan doğrunun x -ekseni ile kesiştiği noktadır.
- M noktası, K noktasından geçen ve y = 2x doğrusu üzerine dik olan doğrunun y = 2x doğrusu ile kesişim noktasıdır.
- KLM üçgeninin alanı, 80 birim karedir.
- Sonuç olarak, M noktasının apsisi (x değeri) soruluyor.
1. K noktası y = 4x üzerinde olduğunda koordinatları:
K noktası için genel koordinat formunu ifade edelim:
K (k, 4k) , burada k , K noktasının apsisidir.
2. L noktası koordinatları:
K noktasından x -eksenine dik doğru çizilir.
Bu doğru, x = k doğrusu olacaktır.
x = k doğrusu ile x -ekseni üzerindeki kesişim noktası:
L (k, 0) .
3. M noktası koordinatları:
M noktası, K noktasından geçen ve y = 2x doğrusuna dik olan doğru ile y = 2x doğrusunun kesişim noktası olarak tanımlanmış.
y = 2x doğrusuna dik doğru denklemi:
y = 2x bir doğru olduğundan eğimi m = 2 'dir.
y = 2x 'ye dik olan bir doğrunun eğimi ters ve negatif olur:
Bu doğru K(k, 4k) noktasından geçtiği için denklemi:
Doğruyu düzenleyelim:
Bu doğrunun y = 2x ile kesişim noktasını bulalım:
Kesimde y = 2x olduğundan:
Denklemi çözelim:
Bu durumda, M noktasının apsisi:
4. KLM üçgeninin alanı:
Alan formülüne göre:
Alan verilmiş:
Denklemi düzenleyelim:
5. M noktasının apsisi:
M’nin apsisi:
Sonuç:
M noktasının apsisi \mathbf{9\sqrt{2}} 'dir. Doğru seçenek: A.
@username
Dik koordinat düzleminde y=4x doğrusu üzerindeki K, L, M noktaları sorusu
Soru Özeti:
- K noktası, birinci bölgede y = 4x doğrusu üzerindedir; yani K = (a, 4a) biçimindedir.
- K’dan geçen ve x eksenine dik (dikey) çizilen doğrunun x-eksenini kestiği nokta L’dir. Bu doğrultu dikey (x değişmez), dolayısıyla L = (a, 0) olur.
- K’dan geçen ve y = 2x doğrusuna dik çizilen doğrunun, y = 2x doğrusu ile kesiştiği nokta M’dir.
- KLM üçgeninin alanı 80 birim² olarak verilmektedir. Buna göre M noktasının apsisi (x değeri) kaçtır?
Adım 1: K ve L Noktalarının Belirlenmesi
- K noktası y = 4x doğrusu üzerinde olduğu için nokta formu K(a, 4a) şeklindedir.
- K’dan x-ekseni üzerine dik (dikey) çizgi, x koordinatı sabit kalan bir çizgi olduğundan L(a, 0) olur.
Adım 2: M Noktasının Koordinatlarını Bulma
M, K’dan geçen ve y = 2x’e dik olan doğrunun y = 2x’i kestiği noktadır.
-
y = 2x’in eğimi 2’dir.
-
Bu doğruya dik olan doğrunun eğimi (perpendicular slope) = -1/2 olur.
-
K(a, 4a) üzerinden eğimi -1/2 olan doğrunun denklemini kuralım:
(y - 4a) = -1/2 (x - a)Buradan y’yi çekersek:
y - 4a = -1/2 x + a/2
y = 4a - x/2 + a/2 = (9a/2) - x/2 -
Şimdi bu doğru, y = 2x doğrusu ile kesişeceğinden (kesişim = M), y yerine 2x yazalım:
2x = (9a/2) - x/2
Her iki tarafı 2 ile çarparsak:
4x = 9a - x
5x = 9a
x = (9/5) a -
M noktasının x-değeri (9a/5) olduğuna göre, y = 2x → y = 2*(9a/5) = 18a/5.
-
Dolayısıyla M(9a/5, 18a/5) şeklindedir.
Adım 3: KLM Üçgeninin Alanını Bulma
Üçgen alanı = 1/2 · | x₁(y₂ - y₃) + x₂(y₃ - y₁) + x₃(y₁ - y₂) | formülüyle veya vektörel olarak hesaplanabilir.
- K = (a, 4a)
- L = (a, 0)
- M = (9a/5, 18a/5)
Determinant yöntemiyle:
Alan(KLM) = (1/2) * | a(0 - 18a/5) + a(18a/5 - 4a) + (9a/5)(4a - 0) |
= (1/2) * | -18a²/5 - 2a²/5 + 36a²/5 |
= (1/2) * (16a²/5)
= 8a²/5
Bu alanın 80 olduğu verilmiş:
8a²/5 = 80
a² = (80 · 5)/8 = 400/8 = 50
a = √50 = 5√2 (pozitif değer; birinci bölge için x>0 alırız).
Adım 4: M Noktasının Apsisini Bulma
M’in x’i = (9a)/5. Yukarıda a = 5√2 bulduğumuza göre:
xₘ = (9 · 5√2)/5 = 9√2
Dolayısıyla M noktasının apsisi 9√2’dir.
Doğru Seçenek: 9√2 (A)
@username
Dik koordinat düzleminde, 1. bölgede y = 4x doğrusu üzerindeki K noktasını
K noktası, y = 4x doğrusu üzerinde olduğundan, koordinatlarını
şeklinde alabiliriz (burada a>0).
1. L Noktasının Belirlenmesi
K noktasından x eksenine dik (yani düşey) bir doğru çizildiğinde, bu doğrunun x ekseniyle kesiştiği nokta L olur. Düşey çizgi olduğu için x değeri değişmez, y ise 0 olur. Dolayısıyla
2. M Noktasının Belirlenmesi
K noktasından geçen ve y = 2x doğrusu ile dik olacak şekilde çizilen doğru, y = 2x’e diktir. y = 2x doğrusunun eğimi 2 olduğundan, M noktasını içeren dik doğrunun eğimi -\tfrac{1}{2} olmalıdır.
2.1. K’dan Geçen ve Eğimi -\tfrac{1}{2} Olan Doğrunun Denklemi
Noktası (a,4a), eğimi -\tfrac{1}{2} olan doğrunun denklemi:
Buradan düzenlersek,
2.2. y = 2x İle Kesişim (M Noktası)
M noktası, bu doğru ile y = 2x doğrusunun kesişimidir. Dolayısıyla:
Eşitleyerek,
Buna karşılık
Dolayısıyla
3. KLM Üçgeninin Alanı
Üçgenin köşeleri:
Alanı \triangle KLM olan üçgenin alanını vektörel yöntemle bulabiliriz. K’yı başlangıç kabul edip,
2 boyutta vektörel alan formülü:
İki boyutta “çarpım” (x1 y2 – x2 y1) olarak hesaplandığından:
Dolayısıyla,
Soruda, bu alanın 80 olduğu verilmiştir, yani
4. M Noktasının Apsisi
M noktasının x değeri
Dolayısıyla M noktasının apsisi 9\sqrt{2}’dir.
Özet Tablo
| Nokta | Koordinat | Açıklama |
|---|---|---|
| K | (a,4a) | y=4x üzerinde seçilen nokta |
| L | (a,0) | K’dan x-ekseni üzerine dik çizgiyle elde edilen kesişim |
| M | \bigl(\tfrac{9}{5}a,\tfrac{18}{5}a\bigr) | K’dan y=2x’e dik çizgiyle elde edilen kesişim |
| Alan | \tfrac{8}{5}a^2 | \triangle KLM alanı |
Alan 80 olduğundan a=5\sqrt{2} bulunmuş ve M’in apsisi 9\sqrt{2} olarak hesaplanmıştır.
Cevap: M noktasının apsisi 9\sqrt{2}’dir.
