0 < x < \frac{\pi}{2} olmak üzere, ot x = 0,4 olduğuna göre, os^2 x + \tan x toplamı kaçtır?
Trigonometrik Oranlar ve Değer Hesabı
KULLANILAN FORMÜL / KURAL:
- \cot x = \frac{\text{Komşu Dik Kenar}}{\text{Karşı Dik Kenar}}
- \tan x = \frac{1}{\cot x} = \frac{\text{Karşı Dik Kenar}}{\text{Komşu Dik Kenar}}
- \cos x = \frac{\text{Komşu Dik Kenar}}{\text{Hipotenüs}}
- Pisagor Bağıntısı: a^2 + b^2 = c^2
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Verilen Kotanjant Değerini Sadeleştirme
Verilen ondalık ifade rasyonel sayıya çevrilip en sade hâline getirilir:
\cot x = 0,4 = \frac{4}{10} = \frac{2}{5}
Adım 2 — Dik Üçgen Yardımıyla Hipotenüsü Bulma
0 < x < \frac{\pi}{2} olduğu için x dar açıdır (1. bölge) ve tüm trigonometrik oranlar pozitiftir. Bir dik üçgende:
- Komşu dik kenar = 2
- Karşı dik kenar = 5
Pisagor bağıntısı ile hipotenüs (h) bulunur:
h^2 = 2^2 + 5^2 = 4 + 25 = 29 \implies h = \sqrt{29}
Adım 3 — \cos^2 x ve \tan x Değerlerini Hesaplama
- \tan x değeri kotanjantın çarpmaya göre tersidir:
\tan x = \frac{1}{\cot x} = \frac{5}{2}
- \cos x komşu kenarın hipotenüse oranıdır:
\cos x = \frac{2}{\sqrt{29}} \implies \cos^2 x = \left(\frac{2}{\sqrt{29}}\right)^2 = \frac{4}{29}
Adım 4 — İfadeleri Toplama
Paydalar 58’de eşitlenerek toplama işlemi yapılır:
\cos^2 x + \tan x = \frac{4}{29} + \frac{5}{2} = \frac{4 \cdot 2 + 5 \cdot 29}{58} = \frac{8 + 145}{58} = \frac{153}{58}
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: \dfrac{153}{58} (veya 2\dfrac{37}{58})
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
- Bölge İşareti (1. Bölge): 0 < x < \frac{\pi}{2} aralığında sinüs, kosinüs, tanjant ve kotanjant değerlerinin tamamı pozitiftir.
- Tanjant-Kotanjant İlişkisi: \tan x \cdot \cot x = 1 olduğu için \tan x = \frac{1}{\cot x} pratikliğiyle doğrudan hesaplanabilir.
SIK YAPILAN HATALAR:
Hatalı Yaklaşım: 0,4 değerini doğrudan işleme sokup karekök veya payda eşitlemede işlem hatası yapmak.
Doğru Yaklaşım: Ondalık sayıyı hemen rasyonel kesre (\frac{2}{5}) dönüştürüp dik üçgen kenarları olarak kullanmak.
Bu konuyu iyice pekiştirmek için benzer bir pekiştirme sorusu çözmek ister misin?
