.
2 coln
0 °C de 2,24 litrelik kapla 16 gram SO,(g) ile başlatılan;
2
280,(9) =2S0,0) +O,(a)
tepkimesi dengeye ulaştiğıinda kapta 8 gram S0,9) o,t
bulunuyor.
Buna göre sabit sIcaklikta tepkimenin kismi basınçlara
bağlı denge sabiti (K) nin değeri kaçtır? (S: 32, O: 16)
A) 4
B) 2
C) 1,25
D) 0.5
E) 0,25
2so, 2s0, +O,
Kimyasal Denge ve Kısmi Basınçlar Cinsinden Denge Sabiti (K_p)
KULLANILAN FORMÜL / KURAL:
- Mol Sayısı Formülü: n = \frac{m}{M_A}
- İdeal Gaz Denklemi: P \cdot V = n \cdot R \cdot T \implies P = \frac{n \cdot R \cdot T}{V}
- Kısmi Basınçlar Cinsinden Denge Sabiti:K_p = \frac{(P_{\text{SO}_2})^2 \cdot P_{\text{O}_2}}{(P_{\text{SO}_3})^2}
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Maddelerin Mol Sayılarını Hesaplama
\text{SO}_3 gazının mol kütlesi hesaplanır:
Başlangıçtaki ve dengedeki \text{SO}_3 mol sayıları bulunur:
Adım 2 — Tepkime Dengesi (RICE Tablosu)
Katsayılara göre harcanan ve oluşan maddelerin denge anındaki mol sayıları belirlenir:
$\begin{array}{lcccc}
& 2\text{SO}_3(g) & \rightleftharpoons & 2\text{SO}_2(g) & + & \text{O}_2(g) \
\hline
\text{Başlangıç:} & 0{,}2\text{ mol} & & 0 & & 0 \
\text{Değişim:} & -0{,}1\text{ mol} & & +0{,}1\text{ mol} & & +0{,}05\text{ mol} \
\text{Denge:} & 0{,}1\text{ mol} & & 0{,}1\text{ mol} & & 0{,}05\text{ mol}
\end{array}$
Adım 3 — Gazların Kısmi Basınçlarını Bulma
Sıcaklık mutlak sıcaklığa çevrilir: T = 0\ ^\circ\text{C} = 273\text{ K}.
R = \frac{22{,}4}{273}\ \frac{\text{atm}\cdot\text{L}}{\text{mol}\cdot\text{K}} ve V = 2{,}24\text{ L} değerleri ideal gaz denkleminde yerine konularak her 1\text{ mol} gazın yapacağı basınç bulunur:
Buradan denge anındaki kısmi basınçlar:
- P_{\text{SO}_3} = 0{,}1 \times 10 = 1\text{ atm}
- P_{\text{SO}_2} = 0{,}1 \times 10 = 1\text{ atm}
- P_{\text{O}_2} = 0{,}05 \times 10 = 0{,}5\text{ atm}
Adım 4 — Denge Sabitini (K_p) Hesaplama
Kısmi basınçlar denge bağıntısında yerine yazılır:
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: D seçeneğidir (0,5)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
- Kısmi Basınç: Bir gaz karışımındaki herhangi bir gazın tek başına kaba uyguladığı basınçtır ve mol sayısı ile doğru orantılıdır.
- K_p Bağıntısı: Yalnızca gaz fazındaki maddelerin kısmi basınçları, tepkime denklemindeki katsayılar üs olarak alınarak yazılır.
SIK YAPILAN HATALAR:
Hatalı Yaklaşım: Sıcaklığı Celsius (^\circ\text{C}) cinsinden formüle yazıp T = 0 alarak basıncı sıfır bulmak.
Doğru Yaklaşım: Gaz yasalarında sıcaklık her zaman Kelvin (\text{K} = ^\circ\text{C} + 273) birimine dönüştürülmelidir.
Benzer bir denge sorusunu K_p = K_c(RT)^{\Delta n} bağıntısını kullanarak pekiştirmek ister misin?
