- 0,48 sayısının en sade kesir gösterimi aşağıdakilerden hangisidir?
A) \frac{48}{1000}
B) \frac{12}{25}
C) \frac{24}{50}
D) \frac{48}{10} - -1,5 sayısının en sade kesir gösterimi aşağıdakilerden hangisidir?
A) \frac{-15}{100}
B) \frac{-1}{5}
C) \frac{-3}{2}
D) \frac{-5}{1} - Devirli ondalık gösterimler için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Görselde yer alan 8. ve 9. soruların ayrıntılı çözümleri aşağıdadır. (10. sorunun seçenekleri görselde görünmediği için genel kuralı ve açıklaması eklenmiştir.)
8. Soru: 0,48 Sayısının En Sade Kesir Gösterimi
KULLANILAN FORMÜL / KURAL:
Bir ondalık gösterimi rasyonel sayıya çevirirken virgülden sonra kaç basamak varsa paydaya 10’un o kuvveti yazılır, ardından pay ve payda ortak bölenlerine bölünerek sadeleştirilir:
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Sayıyı Kesir Olarak Yazma
0,48 sayısı “sıfır tam yüzde kırk sekiz” olarak okunur. Virgülden sonra iki basamak olduğu için payda 100 olur:
Adım 2 — En Sade Hâle Getirme (Sadeleştirme)
Kesrin en sade hâlini bulmak için pay ve paydayı her ikisinin de en büyük ortak böleni olan 4 sayısına böleriz:
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: B) \frac{12}{25}
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
- En Sade Hâl: Pay ve paydanın 1 dışında ortak pozitif böleni kalmaması durumudur (12 ve 25 aralarında asaldır).
SIK YAPILAN HATALAR:
Hatalı Yaklaşım: \frac{24}{50} sonucunu bulup bırakmak (C seçeneği).
Doğru Yaklaşım: \frac{24}{50} kesri de 2 ile sadeleşebilir, dolayısıyla “en sade” hâl \frac{12}{25}'tir.
9. Soru: -1,5 Sayısının En Sade Kesir Gösterimi
KULLANILAN FORMÜL / KURAL:
Negatif ondalık sayılarda da aynı kural geçerlidir; eksi işareti kesrin önüne veya payına yazılır:
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Sayıyı Kesir Olarak Yazma
-1,5 sayısında virgülden sonra bir basamak vardır. Bu nedenle payda 10 olur:
Adım 2 — En Sade Hâle Getirme (Sadeleştirme)
Hem 15 hem de 10 sayısı 5’e tam bölünür. Kesri 5 ile sadeleştirelim:
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: C) \frac{-3}{2}
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
- Negatif Rasyonel Sayılar: -\frac{a}{b} = \frac{-a}{b} = \frac{a}{-b} eşitlikleri geçerlidir.
10. Soru Hakkında Not (Devirli Ondalık Gösterimler):
Görselde 10. sorunun seçenekleri yer almamaktadır. Ancak devirli ondalık gösterimler için temel kural şudur:
- Tüm devirli ondalık sayılar birer rasyonel sayıdır (\mathbb{Q}).
- Kesre dönüştürme kuralı:
Ondalık gösterimleri kesre çevirme veya devirli sayılar ile ilgili başka bir örnek çözmek ister misin?
