0,48 sayısının en sade kesir gösterimi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. 0,48 sayısının en sade kesir gösterimi aşağıdakilerden hangisidir?
    A) \frac{48}{1000}
    B) \frac{12}{25}
    C) \frac{24}{50}
    D) \frac{48}{10}
  2. -1,5 sayısının en sade kesir gösterimi aşağıdakilerden hangisidir?
    A) \frac{-15}{100}
    B) \frac{-1}{5}
    C) \frac{-3}{2}
    D) \frac{-5}{1}
  3. Devirli ondalık gösterimler için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Görselde yer alan 8. ve 9. soruların ayrıntılı çözümleri aşağıdadır. (10. sorunun seçenekleri görselde görünmediği için genel kuralı ve açıklaması eklenmiştir.)


8. Soru: 0,48 Sayısının En Sade Kesir Gösterimi

:light_bulb: KULLANILAN FORMÜL / KURAL:
Bir ondalık gösterimi rasyonel sayıya çevirirken virgülden sonra kaç basamak varsa paydaya 10’un o kuvveti yazılır, ardından pay ve payda ortak bölenlerine bölünerek sadeleştirilir:

0,ab = \frac{ab}{100}

:brain: ÇÖZÜM ADIMLARI:

Adım 1 — Sayıyı Kesir Olarak Yazma
0,48 sayısı “sıfır tam yüzde kırk sekiz” olarak okunur. Virgülden sonra iki basamak olduğu için payda 100 olur:

0,48 = \frac{48}{100}

Adım 2 — En Sade Hâle Getirme (Sadeleştirme)
Kesrin en sade hâlini bulmak için pay ve paydayı her ikisinin de en büyük ortak böleni olan 4 sayısına böleriz:

\frac{48 \div 4}{100 \div 4} = \frac{12}{25}

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
:white_check_mark: CEVAP: B) \frac{12}{25}
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

:bullseye: TEMEL KAVRAMLAR:

  • En Sade Hâl: Pay ve paydanın 1 dışında ortak pozitif böleni kalmaması durumudur (12 ve 25 aralarında asaldır).

:warning: SIK YAPILAN HATALAR:

  • :cross_mark: Hatalı Yaklaşım: \frac{24}{50} sonucunu bulup bırakmak (C seçeneği).
  • :white_check_mark: Doğru Yaklaşım: \frac{24}{50} kesri de 2 ile sadeleşebilir, dolayısıyla “en sade” hâl \frac{12}{25}'tir.

9. Soru: -1,5 Sayısının En Sade Kesir Gösterimi

:light_bulb: KULLANILAN FORMÜL / KURAL:
Negatif ondalık sayılarda da aynı kural geçerlidir; eksi işareti kesrin önüne veya payına yazılır:

-a,b = -\frac{ab}{10}

:brain: ÇÖZÜM ADIMLARI:

Adım 1 — Sayıyı Kesir Olarak Yazma
-1,5 sayısında virgülden sonra bir basamak vardır. Bu nedenle payda 10 olur:

-1,5 = -\frac{15}{10} = \frac{-15}{10}

Adım 2 — En Sade Hâle Getirme (Sadeleştirme)
Hem 15 hem de 10 sayısı 5’e tam bölünür. Kesri 5 ile sadeleştirelim:

\frac{-15 \div 5}{10 \div 5} = \frac{-3}{2}

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
:white_check_mark: CEVAP: C) \frac{-3}{2}
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

:bullseye: TEMEL KAVRAMLAR:

  • Negatif Rasyonel Sayılar: -\frac{a}{b} = \frac{-a}{b} = \frac{a}{-b} eşitlikleri geçerlidir.

:pushpin: 10. Soru Hakkında Not (Devirli Ondalık Gösterimler):

Görselde 10. sorunun seçenekleri yer almamaktadır. Ancak devirli ondalık gösterimler için temel kural şudur:

  • Tüm devirli ondalık sayılar birer rasyonel sayıdır (\mathbb{Q}).
  • Kesre dönüştürme kuralı:
\text{Kesir} = \frac{\text{Sayının Tamamı} - \text{Devretmeyen Kısım}}{\text{Virgülden sonraki devreden kadar } 9, \text{ devretmeyen kadar } 0}

Ondalık gösterimleri kesre çevirme veya devirli sayılar ile ilgili başka bir örnek çözmek ister misin?