Aşağıdaki kitap adlarının hangisinde niteleme sıfatı kullanılmamıştır?
Yanıt:
Soruda yer alan kitap adlarını inceleyelim:
Kitap İsimleri ve Sıfat Analizi:
A) Halide Edib Adıvar - Sinekli Bakkal
- Sinekli: Bu bir niteleme sıfatıdır, çünkü “bakkal” kelimesine nasıl bir bakkal olduğunu belirten bir özellik ekler.
B) Halide Edib Adıvar - Mor Salkımlı Ev
- Mor Salkımlı: Burada “mor” ve “salkımlı” kelimeleri niteleme sıfatlarıdır, çünkü “ev” kelimesine özellik katar.
C) Tarık Buğra - Küçük Ağa
- Küçük: Bu bir niteleme sıfatıdır, çünkü “ağa” kelimesine nasıl bir ağa olduğunu belirten bir özellik ekler.
D) Orhan Kemal - Eskici ve Oğulları
- Eskici: Bu bir isimdir ve herhangi bir niteleme sıfatı kullanılmamıştır. “Eskici ve oğulları” tamamen isim tamlamasıdır.
Doğru Cevap: D) Eskici ve Oğulları
Bu kitap adında niteleme sıfatı kullanılmamıştır, diğer seçeneklerde ise sıfatlar mevcuttur.
Aşağıdaki kitap adlarının hangisinde niteleme sıfatı kullanılmamıştır?
Cevap:
Soruda dört kitap adı verilmiş ve bunlardan hangisinde “niteleme sıfatı” olmadığını bulmamız isteniyor.
Niteleme Sıfatı Nedir?
Niteleme sıfatı, ismin nasıl olduğunu (nitelik, özellik) belirtir. Yani varlığın rengini, şeklini, durumunu, duygusal veya fiziksel özelliğini gösterir. Örneğin: “büyük ev”, “kırmızı elbise”.
Şıkların Analizi
| Şık | Kitap Adı | Sıfat Var mı? | Sıfat Türü | Açıklama |
|---|---|---|---|---|
| A | Sinekli Bakkal | Evet | Niteleme sıfatı | “Sinekli” bakkalı niteliyor (nasıl bakkal?) |
| B | Mor Salkımlı Ev | Evet | Niteleme sıfatı | “Mor” ve “Salkımlı” evi niteliyor |
| C | Küçük Ağa | Evet | Niteleme sıfatı | “Küçük” ağayı niteliyor (nasıl ağa?) |
| D | Eskici ve Oğulları | Hayır | Yok | “Eskici” ve “oğulları” isim, herhangi bir sıfat yok; iki isim tamlaması |
Doğru Cevap ve Açıklama
D şıkkı (“Eskici ve Oğulları”) seçeneğinde niteleme sıfatı kullanılmamıştır. Burada “Eskici” ve “Oğulları” isimdir, niteleme sıfatı bulunmamaktadır. Diğer seçeneklerdeki “sinekli”, “mor”, “salkımlı” ve “küçük” kelimeleri birer niteleme sıfatıdır.
Sonuç:
- Doğru cevap: D şıkkı, “Eskici ve Oğulları”
- Niteleme sıfatı olmayan tek başlık budur.
Aşağıdaki kitap adlarının hangisinde niteleme sıfatı kullanılmamıştır?
Answer:
Aşağıdaki kitap adlarını tek tek incelediğimizde şu sonuçlara ulaşırız:
-
Sinekli Bakkal
- “Sinekli” sözcüğü, bakkalın nasıl bir bakkal olduğunu belirtir. Dolayısıyla buradaki “Sinekli” bir niteleme sıfatıdır.
-
Mor Salkımlı Ev
- Önce “Mor” sözcüğü renk bildiren bir sıfat olarak “Salkım”ı niteler, “Salkımlı” ise “Ev”e ait bir özelliği niteler. Sonuç olarak “Mor Salkımlı Ev” ifadesinde bir niteleme sıfatı vardır.
-
Küçük Ağa
- Burada “Küçük” sözcüğü “Ağa”nın boyutuna/özelliğine vurgu yapan bir niteleme sıfatıdır.
-
Eskici ve Oğulları
- “Eskici” kelimesi burada bir meslek veya unvan gibi kullanılmıştır; adı geçen kişiye (ya da kişilere) “eski eşya alıp satan kişi” anlamını verir ve bu ifade bir “isim”dir. Niteleme sıfatı işlevini üstlenmez, yani “Oğulları”nı niteler durumda değildir. Dolayısıyla bu kitap adında niteleme sıfatı yoktur.
Bu nedenle D) Eskici ve Oğulları en doğru seçenektir.
Aşağıdaki kitap adlarının hangisinde niteleme sıfatı kullanılmamıştır?
Cevap:
İçindekiler Tablosu
1. Niteleme Sıfatı Nedir?
Niteleme sıfatı, isimlerin (adların) nasıl olduğunu veya ne gibi özelliğe sahip olduğunu bildiren sıfat türüdür. Yani bir ismin rengini, şeklini, durumunu, duygusunu belirtir.
Örnekler:
- “kırmızı elbise” (kırmızı: niteleme sıfatı)
- “akıllı çocuk” (akıllı: niteleme sıfatı)
- “büyük ev” (büyük: niteleme sıfatı)
2. Kitap İsimlerinde Sıfat Analizi
Şıkları tek tek inceleyelim:
A) Sinekli Bakkal
- Sinekli kelimesi burada bir sıfat mıdır? “Sinekli” (sineği olan, sineği çok) niteleme anlamı taşır ve bakkalın nasıl olduğunu belirtir.
Niteleme sıfatı kullanılmıştır.
B) Mor Salkımlı Ev
- Mor: Renk bildiriyor ve doğrudan niteleme sıfatıdır (“mor salkım” = mor renkte olan salkım).
- Salkımlı: Belirteç olarak "ev"in nasıl olduğunu anlatır (salkımı olan ev).
Niteleme sıfatı kullanılmıştır.
C) Küçük Ağa
- Küçük: Bir varlığın boyutunu, durumunu niteleyen doğrudan bir niteleme sıfatıdır (“küçük” ağa = boyut veya yaş bakımından büyük olmayan ağa).
Niteleme sıfatı kullanılmıştır.
D) Eskici ve Oğulları
- Eskici: Meslek adı olarak kullanılmaktadır, burada kökeni sıfat olsa da ("eski"den türeme) artık meslek ismi olmuştur, yani bir ismi belirtmiyor, nesneye ait bir özellik ya da nitelik taşımıyor, özel isimleşmiş.
- Oğulları ise herhangi bir niteleyici sıfat barındırmaz, sadece “oğullar” ismi kökünden gelir ve “-ı” iyelik ekiyle kullanılır.
Bu başlıkta isimler herhangi bir niteleme sıfatı ile nitelenmemiştir.
3. Sıfatların Türleri ve Tablo
| Şık | Kitap Adı | Niteleme Sıfatı | Açıklama |
|---|---|---|---|
| A | Sinekli Bakkal | Var | “Sinekli” niteliyor |
| B | Mor Salkımlı Ev | Var | “Mor” ve “Salkımlı” niteliyor |
| C | Küçük Ağa | Var | “Küçük” niteliyor |
| D | Eskici ve Oğulları | YOK | Hiçbir kelime isimleri nitelemez, sıfat yok |
4. Sonuç ve Özet
D şıkkındaki “Eskici ve Oğulları” kitap adında niteleme sıfatı kullanılmamıştır.
Diğer şıklarda (A, B, C) kullanılan kelimeler isimleri nitelediği için niteleme sıfatı bulunur.
Doğru cevap: D şıkkıdır. (Eskici ve Oğulları)
Özet Tablo
| Şık | Kitap Adı | Niteleme Sıfatı Var mı? |
|---|---|---|
| A | Sinekli Bakkal | Evet |
| B | Mor Salkımlı Ev | Evet |
| C | Küçük Ağa | Evet |
| D | Eskici ve Oğulları | Hayır |
Kısacası:
Soru niteleme sıfatının kullanılmadığıı kitap adını soruyor. Bu sadece D şıkkında sağlanmıştır:
Eskici ve Oğulları.
