!IMG_9169|690x344 [Link Silindi]
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu vardır?
Cevap:
Soruda verilen cümleler şunlardır:
A) Türkçe’de Arapça ve Farsça dillerinden gelmiş kelimeler vardır.
B) Etimoloji incelemeleri bir çok kelimenin yansımadan doğduğunu gösterir.
C) Dillerin kavramca zenginleşmesinde anlam genişlemesinin payı büyüktür.
D) İnsanlar çok eski çağlarda bile dillerine önem vermiş, onu bilimsel araştırmalara konu yapmışlardır.
E) İnsanoğlu konuşmayı uygarlık yolunda bir hayli ilerledikten sonra öğrenmiştir.
Cümlelerin Anlatım Bozukluğu Analizi
A şıkkı:
- “Türkçe’de Arapça ve Farsça dillerinden gelmiş kelimeler vardır.”
- Burada anlatım düzgün, anlam açık ve doğru.
- Anlatım bozukluğu yoktur.
B şıkkı:
- “Etimoloji incelemeleri bir çok kelimenin yansımadan doğduğunu gösterir.”
- Buradaki sorun “yansımadan doğduğunu” ifadesinde.
- “Yansıma” kelimesi burada anlam açısından uygun değil. Muhtemelen “yansıma” değil, “yansıma” kelimesi yanlış kullanılmış.
- Ayrıca “bir çok” yazımı ayrı değil, birleşik “birçok” olmalı.
- Ancak asıl anlatım bozukluğu “yansımadan doğduğunu” ifadesinde. Etimoloji kelimelerin kökenini araştırır, fakat “yansımadan doğduğunu” ifadesi anlam açısından yanlış.
- Burada anlatım bozukluğu vardır.
C şıkkı:
- “Dillerin kavramca zenginleşmesinde anlam genişlemesinin payı büyüktür.”
- Cümle anlamlı ve akıcı.
- Anlatım bozukluğu yoktur.
D şıkkı:
- “İnsanlar çok eski çağlarda bile dillerine önem vermiş, onu bilimsel araştırmalara konu yapmışlardır.”
- Anlam açık ve doğru.
- Anlatım bozukluğu yoktur.
E şıkkı:
- “İnsanoğlu konuşmayı uygarlık yolunda bir hayli ilerledikten sonra öğrenmiştir.”
- Burada “uygarlık yolunda bir hayli ilerledikten sonra” ifadesi özne olan "insanoğlu"na bağlanmış ama mantıksal olarak uygarlık yolunda ilerlemek insanoğlunun değil, uygarlığın ilerlemesi anlamına gelir.
- Yani “insanoğlunun uygarlık yolunda ilerlemesi” değil, “insanoğlunun konuşmayı öğrenmesi” söz konusu.
- Bu nedenle cümlede mantık ve anlatım bozukluğu vardır.
Sonuç:
| Şık | Anlatım Bozukluğu Var mı? | Açıklama |
|---|---|---|
| A | Hayır | Anlam açık ve doğru. |
| B | Evet | “Yansımadan doğduğunu” ifadesi anlam bozukluğu yaratıyor. |
| C | Hayır | Anlam açık ve doğru. |
| D | Hayır | Anlam açık ve doğru. |
| E | Evet | Mantık ve anlatım bozukluğu var. |
En doğru cevap: B ve E şıkları anlatım bozukluğu içeriyor.
Ancak soruda “hangisinde bir anlatım bozukluğu vardır?” diye tek şık istenmiş. Bu durumda en belirgin ve yaygın anlatım bozukluğu E şıkkında vardır.
E şıkkı anlatım bozukluğu daha nettir çünkü cümlenin öznesi ile yüklemin anlamı arasında mantık hatası vardır.
Özet
- E şıkkında anlatım bozukluğu vardır.
- Çünkü “İnsanoğlu konuşmayı uygarlık yolunda bir hayli ilerledikten sonra öğrenmiştir.” cümlesinde “uygarlık yolunda ilerlemek” ifadesi özneye (insanoğlu) uygun bağlanmamış, mantık hatası oluşmuştur.