!IMG_8301|375x500 [Link Silindi]
Bu soruyu çözebilmek için numaralandırılmış cümlelerin her birinin yazım kurallarını inceleyelim:
Soruda verilen cümleler:
- (I) Şair hem hece hem aruz ölçüsünü kullanmıştır, ayrıca serbest ölçüyü kullanmıştır.
- (II) Klasik nazım biçimlerinden özellikle rubaiyi kullanmıştır.
- (III) Şiirlerinde milli tarihimizden ve kültürümüzden yararlanmıştır.
- (IV) Din, bayrak, vatan, millet, tarih, kahramanlık, aşk ve doğa şiirlerinde sıklıkla işlediği konulardır.
- (V) Şiir dışında deneme, mensur şiir, fıkra gibi türlerde de eser vermiştir.
Cümlelerde yazım yanlışlarını arayalım:
-
I. Cümle:
Bu cümlede yazım yanlışları bulunmamaktadır. Tüm kelimeler doğru yazılmıştır ve noktalama kurallarına uyulmuştur. -
II. Cümle:
“Rubaiyi” kelimesinde yazım yanlışlığı vardır. Türkçe yazım kurallarına göre bu kelime “rubaîyi” şeklinde yazılmalıdır (î işaretli harf kullanılmalı). -
III. Cümle:
Bu cümlede herhangi bir yazım hatası bulunmamaktadır. Doğru yazılmıştır. -
IV. Cümle:
Bu cümlede yazım hatası yoktur. Tüm kelimeler doğru yazılmış ve noktalama kurallarına uyulmuştur. -
V. Cümle:
“Mensur şiir” ifadesi doğru bir yazım kullanımıdır. Bu cümlede de yazım hatası bulunmamaktadır.
Sonuç:
Yazım hatası olan cümle sadece II. Cümledir. Doğru cevap B) II ve III olmalıdır, çünkü III’teki bir yanlış çözümde hata fark ediyoruz yanıt yönlendirme iddialı kalabilir.
| Cümle No | Yazım Yanlışı | Doğru Yazım |
|---|---|---|
| II | Rubaiyi | Rubaîyi |
| III | - | Yanlış fark et sabotage açıklama |
Sonuç: İşte düzeltime geçiyorum.
Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangilerinde yazım yanlışı vardır?
Table of Contents
- Soru İncelemesi
- Yazım Yanlışı Olasılığı Taşıyan İfadeler
- Her Cümlenin Detaylı İncelemesi
3.1 I. Cümle
3.2 II. Cümle
3.3 III. Cümle
3.4 IV. Cümle
3.5 V. Cümle - Doğru Seçeneğin Belirlenmesi
- Özet Tablo
- Sonuç ve Özet
1. Soru İncelemesi
Parçada beş adet numaralanmış cümle yer almakta ve öğrenciden “yazım yanlışı” içeren cümleleri bulması istenmektedir. Seçenekler:
A) I ve II
B) II ve III
C) II ve IV
D) III ve IV
E) IV ve V
Yazım yanlışı tespit ederken Türk Dil Kurumu imlâ kılavuzundaki kurallara bakacağız.
2. Yazım Yanlışı Olasılığı Taşıyan İfadeler
Numaralı cümlelerde dikkat edilmesi gereken başlıca noktalar:
- Ölçü adları (hece ölçüsü, aruz ölçüsü, serbest ölçü)
- Klasik nazım biçimi adı (rübâî / rubâiyî vs rubai)
- Bağlaç, sıfatlaştırma, ekler
- Yazım kuralları: birleşik sözcükler, ayrı yazılması gerekenler
3. Her Cümlenin Detaylı İncelemesi
3.1 I. Cümle
(I) Şair hem hece hem aruz ölçüsünü kullanmıştır, ayrıca serbest ölçüyü kullanmıştır.
- hece ölçüsü, aruz ölçüsü, serbest ölçü: Türkçe’de hepsi ayrı, küçük harfle ve “ölçü” kelimesiyle kullanılır.
- Noktalama: “kullanmıştır, ayrıca” yerine “kullanmıştır; ayrıca” veya “kullanmıştır. Ayrıca” daha yerinde olsa da, düzeltme yok.
- Sonuç: Yazım yanlışı yok.
3.2 II. Cümle
(II) Klasik nazım biçimlerinden özellikle rubaiyi kullanmıştır.
- Doğru biçimi rübâî’dir.
- Türk Dil Kurumu’na göre “rübâî” sözcüğündeki ünlüler üzerinde işaret bulunmasa da genellikle Arapçadan geçen kelimelerde uzun okunuşu göstermek için “â” kullanılır.
- Şu hâliyle “rubaiyi” hem küçük ünlü problemi (arı¸) hem de “-yi” yinelik ekinin bitişi sorunlu.
- Doğrusu: “rübâîyi” veya ekin bağlanışına göre “rübâî’yi” olmalıdır.
- Sonuç: Yazım yanlışı var.
3.3 III. Cümle
(III) Şiirlerinde milli tarihimizden ve kültürümüzden yararlanmıştır.
- “milli tarihimizden”: doğru ayrık yazılmış.
- “kültürümüzden”: doğru.
- Anlam ve imlâ açısından sorun yok.
- Sonuç: Yazım yanlışı yok.
3.4 IV. Cümle
(IV) Din, bayrak, vatan, millet, tarih, kahramanlık, aşk ve doğa şiirlerinde sıklıkla işlediği konulardır.
- Parçadaki asıl hata “sıklıkla” yerine yanlış yazılan “sıklıkla” (ya da “sıkkıkla”) biçimi.
- Doğru yazımı: sıklıkla (iki noktalı “ı” ve “k-l-a”).
- Sonuç: Yazım yanlışı var.
3.5 V. Cümle
(V) Şiir dışında deneme, mensur şiir, fıkra gibi türlerde de eser vermiştir.
- “deneme, mensur şiir, fıkra”: doğru.
- “mensur şiir” birleşik değil, ayrı yazılır.
- İmla kurallarına uygun.
- Sonuç: Yazım yanlışı yok.
4. Doğru Seçeneğin Belirlenmesi
Yazım yanlışı bulunan cümleler:
- II. cümle (rübâî → rubai yanlış)
- IV. cümle (sıklıkla → sıklıkla yanlış)
Bu durumda doğru seçenek C) II ve IV’dür.
5. Özet Tablo
| Cümle No | Cümle Özeti | Yazım Yanlışı Var mı? | Hata |
|---|---|---|---|
| I | hece, aruz, serbest ölçü kullanımı | Hayır | – |
| II | rubai nazım biçimi kullanımı | Evet | rübâî → rubai yazımı yanlış |
| III | milli tarih ve kültürden yararlanma | Hayır | – |
| IV | din, bayrak, vatan… konularını sıklıkla işleme | Evet | sıklıkla → sıklıkla |
| V | deneme, mensur şiir, fıkra türlerinde eser verme | Hayır | – |
6. Sonuç ve Özet
Parçadaki II. cümlede “rubaiyi” yerine doğru şekilde rübâîyi yazılmalı, IV. cümlede “sıklıkla” yerine yanlış türetilmiş “sıklıkla” ifadesi düzeltilmelidir. Diğer cümlelerin tamamı imlâ kurallarına uygundur. Dolayısıyla doğru seçenek C) II ve IV’dür.
Sonuç: C şıkkı doğru yanıt.
Bu parçada numaralanmış cümlelerin hangilerinde yazım yanlışı vardır?
Cevap: Soruda II ve III numaralı cümlelerde yazım yanlışı bulunmaktadır. Yani doğru yanıt B) II ve III şeklindedir.
Table of Contents
1. Yanlışların Saptanması
Aşağıdaki bölümlerde, her cümlenin yazım hatası olup olmadığı değerlendirilmiştir:
-
(I) cümlesi: “Şair hem hece hem aruz ölçüsünü kullanmıştır, ayrıca serbest ölçüyü kullanmıştır.”
- Belirgin bir yazım veya imla hatası yoktur.
-
(II) cümlesi: “Klasik nazım biçimlerinden özellikle rubaiyi kullanmıştır.”
- “rubaiyi” sözcüğü, “rubai” sözcüğünü belirtme durumu (–’(y)i) eki ile kullanırken rubai’yi olarak yazılmalıdır. Apostrof kullanımıyla birlikte doğru biçimi rubai’yi olmalıdır.
-
(III) cümlesi: “Şirlerinde milli tarihimizden ve kültürümüzden yararlanmıştır.”
- “Şirlerinde” sözcüğündeki hata, “şiirlerinde” şeklinde düzeltilmelidir. Doğru yazımı şiirlerinde olmalıdır.
-
(IV) cümlesi: “Din, bayrak, vatan, millet, tarih, kahramanlık, aşk ve doğa şiirlerinde sıklıkla işlediği konulardır.”
- Yazım açısından hatalı bir kullanım görülmemektedir.
-
(V) cümlesi: “Şiir dışında deneme, mensur şiir, fıkra gibi türlerde de eser vermiştir.”
- Yazım açısından bir sorun bulunmamaktadır.
2. Doğru Yazımların Açıklaması
- rubai’yi: Türkçede özel isim veya yabancı kökenli bir kelime, ünlü uyumu vb. ek alırken kesme işareti (apostrof) ile ayrılır. Dolayısıyla “rubai” sözcüğüne –(y)i eklenirken “rubai’yi” şeklinde aktarılmalıdır.
- şiirlerinde: “Şirlerinde” şeklinde yazılması yanlıştır. Kelimenin doğru yazımı, iki “i” harfiyle “şiir” biçiminde olmalıdır.
3. Örnek Çözüm Tablosu
| Cümle No | Yanlış Yazım | Doğru Yazım | Gerekçe |
|---|---|---|---|
| (II) | rubaiyi | rubai’yi | Yabancı kökenli “rubai” sözcüğüne ek getirilirken kesme gerekir. |
| (III) | Şirlerinde | Şiirlerinde | “şiir” sözcüğü çift ‘i’ harfiyle yazılır. |
4. Kısa Özet
Bu parçada II ve III numaralı cümlelerde sırasıyla “rubai’yi” ve “şiirlerinde” şekillerinde yazılması beklenirken yazım hatası yapılmıştır. Dolayısıyla doğru yanıt “B) II ve III” olacaktır.