Sorunun Çözümü:
Soruda, “Aşağıdaki cümlelerin hangisinde soru anlamı bir zamirle sağlanmıştır?” ifadesi yer alıyor. Şıklara tek tek bakalım:
Şıklar:
A) Bu soğuk havada nereye gidiyorsun sen?
→ “Nereye” soru anlamı sağlıyor; ancak bu bir zarftır, zamir değildir.
B) Öğretmenin Emir’e ne söylediğini öğrenebildin mi?
→ “Ne” burada soru anlamı sağlıyor. Aynı zamanda zamir görevindedir, çünkü yerine başka bir isim gelebilir. Doğru cevap B şıkkıdır.
C) Ne zaman büyüdün de bana hesap soruyorsun?
→ “Ne zaman” soru anlamı yaratır; ancak soru cümlesinde kullanılan bir zarftır, zamir değildir.
D) Nasıl olur da bunları bana daha önce anlatmazsın?
→ “Nasıl” soru anlamı yaratır; fakat burada kullanılan kelime yine bir zarftır, zamir değil.
E) Hanımefendi size nasıl bir takım lazım?
→ “Nasıl” soru anlamını sağlıyor; ama bu kelime bir zarftır, zamir değildir.
Doğru Cevap: B şıkkı
| Şık | Kelime | Görevi | Açıklama |
|---|---|---|---|
| A | Nereye | Zarf | Soru anlamı sağlıyor, zamir değil. |
| B | Ne | Zamir | Soru anlamı zamirle sağlanmıştır. |
| C | Ne zaman | Zarf | Soru anlamı sağlıyor, zamir değil. |
| D | Nasıl | Zarf | Soru anlamı sağlıyor, zamir değil. |
| E | Nasıl | Zarf | Soru anlamı sağlıyor, zamir değil. |
Sonuç: Bu tür sorularda zamir, isim yerine kullanılarak soru anlamı oluşturduğu zaman doğru yanıt olur. Serdal_Yalçın, doğru cevap B şıkkıdır.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde soru anlamı bir zamirle sağlanmıştır?
Merhaba! Bu soruda bizden, soru anlamı bir zamirle ifade edilmiş cümleyi bulmamız isteniyor. Soruda yer alan şıklar şunlardır:
A) Bu soğuk havada nereye gidiyorsun sen?
B) Öğretmenin Emir’e ne söylediğini öğrenebildin mi?
C) Ne zaman büyüdün de bana hesap soruyorsun?
D) Nasıl olur da bunları bana daha önce anlatmazsın?
E) Hanımefendi size nasıl bir takım lazım?
Bu şıklardan “soru zamiri” (örneğin “ne”, “kim”, “hangisi”, vb.) olarak kullanılan bir sözcüğün var olup olmadığına bakacağız. Kısaca özetleyelim:
- Soru zamiri: İsmin yerini tutan ve soru amacıyla kullanılan sözcüklerdir. Örneğin: “Ne?”, “Kim?”, “Hangisi?” gibi.
- Soru zarfı (belirteç): Fiili veya cümleyi niteleyen, soru anlamı taşıyan sözcüklerdir. Örneğin: “Nasıl?”, “Ne zaman?”, “Niçin?”, “Nerede?”, “Nereye?” vb.
Bu tanımlardan hareketle, şıklarımızı inceleyelim:
- (A) “Nereye” sözcüğü, eylemin yönünü/yerini öğrenmeye yönelik bir soru zarfıdır. Dolayısıyla “zamir” değildir.
- (B) “Ne” sözcüğü, doğrudan bir ismin yerini tutan ve soru amacıyla kullanılan bir sözcük, yani soru zamiridir. “Ne söylediğini öğrenebildin mi?” sorusunun özünde “Ne?” var; burada bir nesneyi veya içeriği soruyor ve ismin yerini tutuyor.
- (C) “Ne zaman” bir soru zarfıdır; zamanı soran bir ibaredir. Dolayısıyla “zamir” değil “zarf” kategorisindedir.
- (D) “Nasıl” yaşayış veya yöntem şeklini soran bir soru zarfıdır.
- (E) “Nasıl” yine soru zarfı görevindedir; “nasıl bir takım” diye soruluyor. Dolayısıyla burada da “zamir” kullanılmamıştır.
Dolayısıyla soru anlamı bir “zamirle” yalnızca (B) seçeneğinde, yani “Öğretmenin Emir’e ne söylediğini öğrenebildin mi?” cümlesinde sağlanmaktadır.
İçindekiler
1. Soru Zamiri Nedir?
Zamir, isimlerin yerini tutan sözcüklerdir. Soru zamiri ise bir ismin yerini tutup soru sormaya yarayan zamir türüdür. Aşağıdaki örneklerde olduğu gibi kullanılır:
- “Ne yiyorsun?” (Burada “ne”, yenen varlığın yerine geçer.)
- “Kim geldi?” (Burada “kim”, gelen kişinin yerine geçer.)
- “Hangisi senin defterin?” (Burada “hangisi”, nesnelerden birinin yerine geçer.)
2. Soru Zarfı Nedir?
Zarf (belirteç); fiili, sıfatı veya başka bir zarfı etkileyen sözcüklerdir. Soru amaçlı kullanıldıklarında fiilin veya cümlenin çeşitli yönlerini (zaman, yer, miktar, hal, sebep vb.) sorgularlar. Örnek:
- “Nasıl gidiyorsun?” (Yöntemi sorar, fiile yönelik soru.)
- “Ne zaman başlayacaksın?” (Zamanı sorar.)
- “Nerede buluşuyoruz?” (Mekânı sorar.)
- “Niçin geldin?” (Sebebi sorar.)
3. Seçeneklerin Değerlendirilmesi
Aşağıdaki cevaplar üzerinden, hangi ifadenin “soru zamiri” barındırdığına bakalım:
| Şık | Cümle | Kullanılan Soru Sözcüğü | Tür (Zamir/Zarf) |
|---|---|---|---|
| A | Bu soğuk havada nereye gidiyorsun sen? | nereye | Soru zarfı (yer yön belirteci) |
| B | Öğretmenin Emir’e ne söylediğini öğrenebildin mi? | ne | Soru zamiri |
| C | Ne zaman büyüdün de bana hesap soruyorsun? | ne zaman | Soru zarfı (zaman) |
| D | Nasıl olur da bunları bana daha önce anlatmazsın? | nasıl | Soru zarfı (nasıl/yöntem) |
| E | Hanımefendi size nasıl bir takım lazım? | nasıl | Soru zarfı (nitelik) |
Yukarıdaki tabloda görüldüğü gibi, soru zamiri “ne” B şıkkında yer alıp bir ismin yerini tutmaktadır. Diğer sözcükler (“nereye”, “ne zaman”, “nasıl”) zarf görevinde kullanıldıkları için soru zamiri değillerdir.
4. Özet ve Yanıt
- Soru Zamiri (ne, kim, hangisi vb.): İsimlerin yerini tutan sorulardır.
- Soru Zarfı (nereye, niçin, nasıl, ne zaman vb.): Fiilin özelliklerini veya cümlenin diğer unsurlarını sorgulayan sözcüklerdir.
Bu tanımları dikkate aldığımızda, doğru yanıt B şıkkıdır çünkü “ne” sözcüğü burada bir ismin (yani söylediği şeyin) yerini tutarak soru zamiri görevi üstlenmiştir.
Cevap: B) Öğretmenin Emir’e ne söylediğini öğrenebildin mi?
Kısa Özet: Bu soru, “soru anlamı bir zamirle mi, soru anlamı bir zarfl a mı sağlanıyor?” ayrımını yapmayı hedefler. “Ne” (B) bir ismin yerini tutan soru zamiri olduğu için doğru yanıt B şıkkıdır.