Temel Hukuk Bilgisi Soruları ve Cevapları
Aşağıda, görseldeki temel hukuk bilgisi sorularının detaylı cevaplarını bulabilirsiniz. Sorular YKS TYT düzeyindedir ve temel hukuk kavramlarını kapsamaktadır.
SORU 37: Yalnızca ilgili kişilere karşı ileri sürülebilen haklara ne ad verilir?
Cevap: Mutlak haklar denir. Mutlak haklar, herkesin hukuka saygı göstermesi gereken ve yalnızca hak sahibine karşı ileri sürülebilen haklardır. Örneğin, mülkiyet hakkı.
SORU 38: Kullanılmasıyla var olan hukuki durumda hiçbir değişikliğe neden olmayan haklar hangileridir?
Cevap: Tasarruf hakkı doğurmayan haklardır. Örneğin, şahsi haklar (alacak hakkı gibi) kullanıldığında hukuki durum doğrudan değişmez, sadece talep hakkı doğar.
SORU 39: Yenilik doğuran hakların türleri nelerdir?
Cevap: Yenilik doğuran haklar, hukuki durumu değiştiren haklardır. Türleri:
- Tasarruf hakları
- İptal hakları
- Dava hakları
SORU 40: Hakkın kişinin kendi eliyle kullanılabildiği istisnai durumlar hangileridir?
Cevap: Hakkın kendi eliyle kullanılması ancak acil durumlarda ve kanunen izin verilen hallerde mümkündür. Örneğin, meşru müdafaa hakkı.
SORU 41: Gerçek kişilik ne zaman başlar?
Cevap: Gerçek kişilik, canlı doğumla başlar.
SORU 42: Hak ehliyetinin başlangıcı ne zamandır?
Cevap: Hak ehliyeti, gerçek kişilikle yani canlı doğumla başlar.
SORU 43: Gerçek kişiliği sona erdiren nedenler nelerdir?
Cevap: Gerçek kişiliğin sona ermesi ölüm ile olur.
SORU 44: Gaipliğe karar veren merci hangisidir?
Cevap: Sulh hukuk mahkemesi gaipliğe karar verir.
SORU 45: Fiil ehliyetinin türleri nelerdir?
Cevap: Fiil ehliyeti türleri:
- Tam fiil ehliyeti
- Sınırlı fiil ehliyeti
- Fiil ehliyeti yokluğu
SORU 46: Medeni kanuna göre olağan evlenme yaşı kaçtır?
Cevap: 18 yaş olağan evlenme yaşıdır.
SORU 47: Kişinin rızası ile kısıtlanma sebepleri nelerdir?
Cevap: Kişi, sağlık sebepleriyle veya akıl hastalığı nedeniyle kendi rızasıyla kısıtlanabilir.
SORU 48: Kısıtlanmış kişiye sulh hukuk mahkemesince onu yönetmesi diye atanan kişiye ne ad verilir?
Cevap: Vasi denir.
SORU 49: Fiil ehliyetinin şartları nelerdir?
Cevap: Fiil ehliyetinin şartları:
- Ergin olmak
- Akıl sağlığının yerinde olması
SORU 50: Gerçek kişiler arasında kan bağından veya sözleşmeden doğan yakınlık ilişkisine ne ad verilir?
Cevap: Akrabalık denir.
Özet Tablosu
| Soru No | Soru Özeti | Cevap |
|---|---|---|
| 37 | Yalnızca ilgili kişilere karşı ileri sürülebilen haklar | Mutlak haklar |
| 38 | Kullanılmasıyla hukuki durumda değişiklik olmayan haklar | Tasarruf hakkı doğurmayan haklar |
| 39 | Yenilik doğuran hakların türleri | Tasarruf, iptal, dava hakları |
| 40 | Hakkın kişinin kendi eliyle kullanıldığı durumlar | Meşru müdafaa vb. |
| 41 | Gerçek kişilik başlangıcı | Canlı doğum |
| 42 | Hak ehliyeti başlangıcı | Canlı doğum |
| 43 | Gerçek kişiliği sona erdiren nedenler | Ölüm |
| 44 | Gaipliğe karar veren merci | Sulh hukuk mahkemesi |
| 45 | Fiil ehliyeti türleri | Tam, sınırlı, yok |
| 46 | Olağan evlenme yaşı | 18 yaş |
| 47 | Kişinin rızası ile kısıtlanma sebepleri | Sağlık, akıl hastalığı |
| 48 | Kısıtlanmış kişiye atanan kişi | Vasi |
| 49 | Fiil ehliyeti şartları | Erginlik, akıl sağlığı |
| 50 | Kan bağından veya sözleşmeden doğan yakınlık | Akrabalık |
Eğer bu soruların açıklamaları veya başka konularda daha detaylı bilgi istersen, yardımcı olmaktan memnuniyet duyarım @Mehmet_Koray_Sari
Table of Contents
- Soru 37
- Soru 38
- Soru 39
- Soru 40
- Soru 41
- Soru 42
- Soru 43
- Soru 44
- Soru 45
- Soru 46
- Soru 47
- Soru 48
- Soru 49
- Soru 50
1. Soru 37: Yalnızca ilgili kişilere karşı ileri sürülebilen haklara ne ad verilir?
Cevap: Hukuki koruma alanına göre haklar “mutlak hak” (herkese karşı ileri sürülür) ve “nispi hak” (yalnızca belirli kişilere karşı ileri sürülür) olmak üzere ikiye ayrılır.
- Mutlak hak: Tüm hukuk düzenini korur.
- Nispi hak: Sadece borçluya karşı ileri sürülebilir.
2. Soru 38: Kullanılmasıyla var olan hukuki durumda hiçbir değişikliğe neden olmayan haklar hangileridir?
Cevap: Hukuki etki bakımından haklar
- Yenilik doğuran haklar (kullanımı yeni bir hukuki durum yaratır)
- Yenilik doğurmayan haklar (kullanımı mevcut durumu korur)
olarak ikiye ayrılır. “Kullanılmasıyla var olan hukuki durumda hiçbir değişiklik meydana getirmeyen” haklar yenilik doğurmayan haklardır.
3. Soru 39: Yenilik doğuran hakların türleri nelerdir?
Cevap: Yenilik doğuran haklar, tüzel muhatap sayısına göre üçe ayrılır:
- Tek taraflı yenilik doğuran haklar
- Sadece hakkın sahibinin tek taraflı irade beyanıyla sonuç doğar.
- Örnek: fesih hakkı, cayma hakkı.
- İki taraflı (karşılıklı) yenilik doğuran haklar
- Hak sahibinin ve muhatabın karşılıklı irade beyanlarına bağlıdır.
- Örnek: sözleşme teklifinin kabulü.
- Çok taraflı yenilik doğuran haklar
- Birden fazla kişinin bir arada irade beyanıyla sonuç doğuran haklardır.
- Örnek: anonim şirketlerde genel kurul kararı alma hakkı.
4. Soru 40: Hakkın kişinin kendi eliyle kullanılabildiği istisnai durumlar hangileridir?
Cevap: Genel kural olarak haklar temsil yoluyla kullanılabilirken, bazı hallerde mutlak şahsi kullanma zorunluluğu doğar. Başlıca örnekler:
- Mirasın reddi (Mirasçının şahsen yapacağı beyan)
- Soybağına ilişkin davalar (soybağı tespit veya reddi davaları)
- Boşanma davası açma
- Evliliğin iptali davaları
- Nişanlılıktan dönme beyanı
Bu hallerde hakkın kullanımı sadece hak sahibinin kendi iradesiyle mümkündür.
5. Soru 41: Gerçek kişilik ne zaman başlar?
Cevap: Türk Medeni Kanunu’na göre gerçek kişiliğin başlangıcı canlı doğum anıdır.
6. Soru 42: Hak ehliyetinin başlangıcı ne zamandır?
Cevap: Hak ehliyeti, hak sahibi olabilme kapasitesidir ve ana rahmine düştüğü andan itibaren başlar. Ancak fiil ehliyetinin etkili bir şekilde kullanılabilmesi için canlı doğmuş olması gerekir.
7. Soru 43: Gerçek kişiliği sona erdiren nedenler nelerdir?
Cevap: Gerçek kişiliği sona erdiren iki temel neden vardır:
- Ölüm (fiilen vefat)
- Gaipliğe karar verilmesi (mahkemece ilani ölüm kararı)
8. Soru 44: Gaipliğe karar veren merci hangisidir?
Cevap: Gaipliğe (ilani ölüme) karar verme yetkisi sulh hukuk mahkemesine aittir.
9. Soru 45: Fiil ehliyetinin türleri nelerdir?
Cevap: Fiil ehliyeti, kişiyi kendi fiilleriyle bağlayabilme yeteneğidir. Türleri:
- Tam ehliyetli (18 yaşını doldurmuş ve ayırt etme gücüne sahip)
- Sınırlı ehliyetli (kısıtlı) (mahkeme kararıyla kısıtlananlar)
- Tam ehliyetsiz (reşit olmayanlar ve ayırt etme gücünden yoksunlar)
10. Soru 46: Medeni kanuna göre olağan evlenme yaşı kaçtır?
Cevap: Olağan evlenme yaşı 18’dir. Mahkeme izniyle 17 yaşından itibaren evlenmeye izin verilebilir.
11. Soru 47: Kişinin rızası ile kısıtlanma sebepleri nelerdir?
Cevap: Kişinin talebi üzerine Sulh Hukuk Mahkemesi’nce kısıtlanma sebepleri:
- Akıl hastalığı veya akılsal gerilik
- Alkol, uyuşturucu veya kumar alışkanlığı
Bu durumlarda kişi malvarlığı ve işlemlerini kötüye kullanma riski taşır.
12. Soru 48: Kısıtlanmış kişiye sulh hukuk mahkemesince onu yönetimi diye atanan kişiye ne ad verilir?
Cevap: Kısıtlanmış kişinin hem şahsi hem malvarlığı işlemlerini yürütmek üzere atanan kişi vasi olarak adlandırılır.
13. Soru 49: Fiil ehliyetinin şartları nelerdir?
Cevap: Fiil ehliyeti için iki temel şart aranır:
- Ayırt etme gücüne sahip olmak
- Ehliyet yaşına (18) ulaşmış olmak
14. Soru 50: Gerçek kişiler arasında kan bağından veya sözleşmede doğan yakınlık ilişkisine ne ad verilir?
Cevap: Kan bağı (consanguinitas) veya evlenme sözleşmesinden (affinitas) doğan yakınlık ilişkisine hısımlık denir.
Özet Tablo
| Soru No | Sorunun Kısa Başlığı | Cevap |
|---|---|---|
| 37 | Sadece belirli kişilere karşı ileri sürülen hak | Nispi hak |
| 38 | Mevcut durumu değiştirmeyen hak | Yenilik doğurmayan hak |
| 39 | Yenilik doğuran hakların türleri | Tek, iki ve çok taraflı |
| 40 | Kişinin kendi eliyle kullanmak zorunda olduğu haklar | Miras reddi, boşanma vb. |
| 41 | Gerçek kişiliğin başlangıcı | Canlı doğum |
| 42 | Hak ehliyetinin başlangıcı | Ana rahmine düşme anı |
| 43 | Gerçek kişiliğin sona erme nedenleri | Ölüm, gaiplik |
| 44 | Gaipliğe karar veren merci | Sulh hukuk mahkemesi |
| 45 | Fiil ehliyetinin türleri | Tam, sınırlı, ehliyetsiz |
| 46 | Olağan evlenme yaşı | 18 |
| 47 | Rızayla kısıtlanma sebepleri | Akıl hastalığı, bağımlılık |
| 48 | Kısıtlanmış kişiye atanan yönetici kişi | Vasi |
| 49 | Fiil ehliyetinin şartları | Ayırt etme gücü, 18 yaş |
| 50 | Kan veya nikah bağıyla kurulan yakınlık | Hısımlık |
Özet: Bu çalışmada “hak türleri”nden “kısıtlanma”ya, “ehliyet” kavramlarından “hısımlığa” kadar temel medeni hukuk konuları özetlenmiştir. @Mehmet_Koray_Sari
