Temel Hukuk Bilgisi Soruları ve Cevapları

Temel Hukuk Bilgisi Soruları ve Cevapları

Aşağıda, görseldeki temel hukuk bilgisi sorularının detaylı cevaplarını bulabilirsiniz. Sorular YKS TYT düzeyindedir ve temel hukuk kavramlarını kapsamaktadır.


SORU 37: Yalnızca ilgili kişilere karşı ileri sürülebilen haklara ne ad verilir?

Cevap: Mutlak haklar denir. Mutlak haklar, herkesin hukuka saygı göstermesi gereken ve yalnızca hak sahibine karşı ileri sürülebilen haklardır. Örneğin, mülkiyet hakkı.


SORU 38: Kullanılmasıyla var olan hukuki durumda hiçbir değişikliğe neden olmayan haklar hangileridir?

Cevap: Tasarruf hakkı doğurmayan haklardır. Örneğin, şahsi haklar (alacak hakkı gibi) kullanıldığında hukuki durum doğrudan değişmez, sadece talep hakkı doğar.


SORU 39: Yenilik doğuran hakların türleri nelerdir?

Cevap: Yenilik doğuran haklar, hukuki durumu değiştiren haklardır. Türleri:

  • Tasarruf hakları
  • İptal hakları
  • Dava hakları

SORU 40: Hakkın kişinin kendi eliyle kullanılabildiği istisnai durumlar hangileridir?

Cevap: Hakkın kendi eliyle kullanılması ancak acil durumlarda ve kanunen izin verilen hallerde mümkündür. Örneğin, meşru müdafaa hakkı.


SORU 41: Gerçek kişilik ne zaman başlar?

Cevap: Gerçek kişilik, canlı doğumla başlar.


SORU 42: Hak ehliyetinin başlangıcı ne zamandır?

Cevap: Hak ehliyeti, gerçek kişilikle yani canlı doğumla başlar.


SORU 43: Gerçek kişiliği sona erdiren nedenler nelerdir?

Cevap: Gerçek kişiliğin sona ermesi ölüm ile olur.


SORU 44: Gaipliğe karar veren merci hangisidir?

Cevap: Sulh hukuk mahkemesi gaipliğe karar verir.


SORU 45: Fiil ehliyetinin türleri nelerdir?

Cevap: Fiil ehliyeti türleri:

  • Tam fiil ehliyeti
  • Sınırlı fiil ehliyeti
  • Fiil ehliyeti yokluğu

SORU 46: Medeni kanuna göre olağan evlenme yaşı kaçtır?

Cevap: 18 yaş olağan evlenme yaşıdır.


SORU 47: Kişinin rızası ile kısıtlanma sebepleri nelerdir?

Cevap: Kişi, sağlık sebepleriyle veya akıl hastalığı nedeniyle kendi rızasıyla kısıtlanabilir.


SORU 48: Kısıtlanmış kişiye sulh hukuk mahkemesince onu yönetmesi diye atanan kişiye ne ad verilir?

Cevap: Vasi denir.


SORU 49: Fiil ehliyetinin şartları nelerdir?

Cevap: Fiil ehliyetinin şartları:

  • Ergin olmak
  • Akıl sağlığının yerinde olması

SORU 50: Gerçek kişiler arasında kan bağından veya sözleşmeden doğan yakınlık ilişkisine ne ad verilir?

Cevap: Akrabalık denir.


Özet Tablosu

Soru No Soru Özeti Cevap
37 Yalnızca ilgili kişilere karşı ileri sürülebilen haklar Mutlak haklar
38 Kullanılmasıyla hukuki durumda değişiklik olmayan haklar Tasarruf hakkı doğurmayan haklar
39 Yenilik doğuran hakların türleri Tasarruf, iptal, dava hakları
40 Hakkın kişinin kendi eliyle kullanıldığı durumlar Meşru müdafaa vb.
41 Gerçek kişilik başlangıcı Canlı doğum
42 Hak ehliyeti başlangıcı Canlı doğum
43 Gerçek kişiliği sona erdiren nedenler Ölüm
44 Gaipliğe karar veren merci Sulh hukuk mahkemesi
45 Fiil ehliyeti türleri Tam, sınırlı, yok
46 Olağan evlenme yaşı 18 yaş
47 Kişinin rızası ile kısıtlanma sebepleri Sağlık, akıl hastalığı
48 Kısıtlanmış kişiye atanan kişi Vasi
49 Fiil ehliyeti şartları Erginlik, akıl sağlığı
50 Kan bağından veya sözleşmeden doğan yakınlık Akrabalık

Eğer bu soruların açıklamaları veya başka konularda daha detaylı bilgi istersen, yardımcı olmaktan memnuniyet duyarım @Mehmet_Koray_Sari

Table of Contents

  1. Soru 37
  2. Soru 38
  3. Soru 39
  4. Soru 40
  5. Soru 41
  6. Soru 42
  7. Soru 43
  8. Soru 44
  9. Soru 45
  10. Soru 46
  11. Soru 47
  12. Soru 48
  13. Soru 49
  14. Soru 50

1. Soru 37: Yalnızca ilgili kişilere karşı ileri sürülebilen haklara ne ad verilir?

Cevap: Hukuki koruma alanına göre haklar “mutlak hak” (herkese karşı ileri sürülür) ve “nispi hak” (yalnızca belirli kişilere karşı ileri sürülür) olmak üzere ikiye ayrılır.

  • Mutlak hak: Tüm hukuk düzenini korur.
  • Nispi hak: Sadece borçluya karşı ileri sürülebilir.

2. Soru 38: Kullanılmasıyla var olan hukuki durumda hiçbir değişikliğe neden olmayan haklar hangileridir?

Cevap: Hukuki etki bakımından haklar

  • Yenilik doğuran haklar (kullanımı yeni bir hukuki durum yaratır)
  • Yenilik doğurmayan haklar (kullanımı mevcut durumu korur)
    olarak ikiye ayrılır. “Kullanılmasıyla var olan hukuki durumda hiçbir değişiklik meydana getirmeyen” haklar yenilik doğurmayan haklardır.

3. Soru 39: Yenilik doğuran hakların türleri nelerdir?

Cevap: Yenilik doğuran haklar, tüzel muhatap sayısına göre üçe ayrılır:

  1. Tek taraflı yenilik doğuran haklar
    • Sadece hakkın sahibinin tek taraflı irade beyanıyla sonuç doğar.
    • Örnek: fesih hakkı, cayma hakkı.
  2. İki taraflı (karşılıklı) yenilik doğuran haklar
    • Hak sahibinin ve muhatabın karşılıklı irade beyanlarına bağlıdır.
    • Örnek: sözleşme teklifinin kabulü.
  3. Çok taraflı yenilik doğuran haklar
    • Birden fazla kişinin bir arada irade beyanıyla sonuç doğuran haklardır.
    • Örnek: anonim şirketlerde genel kurul kararı alma hakkı.

4. Soru 40: Hakkın kişinin kendi eliyle kullanılabildiği istisnai durumlar hangileridir?

Cevap: Genel kural olarak haklar temsil yoluyla kullanılabilirken, bazı hallerde mutlak şahsi kullanma zorunluluğu doğar. Başlıca örnekler:

  • Mirasın reddi (Mirasçının şahsen yapacağı beyan)
  • Soybağına ilişkin davalar (soybağı tespit veya reddi davaları)
  • Boşanma davası açma
  • Evliliğin iptali davaları
  • Nişanlılıktan dönme beyanı
    Bu hallerde hakkın kullanımı sadece hak sahibinin kendi iradesiyle mümkündür.

5. Soru 41: Gerçek kişilik ne zaman başlar?

Cevap: Türk Medeni Kanunu’na göre gerçek kişiliğin başlangıcı canlı doğum anıdır.


6. Soru 42: Hak ehliyetinin başlangıcı ne zamandır?

Cevap: Hak ehliyeti, hak sahibi olabilme kapasitesidir ve ana rahmine düştüğü andan itibaren başlar. Ancak fiil ehliyetinin etkili bir şekilde kullanılabilmesi için canlı doğmuş olması gerekir.


7. Soru 43: Gerçek kişiliği sona erdiren nedenler nelerdir?

Cevap: Gerçek kişiliği sona erdiren iki temel neden vardır:

  • Ölüm (fiilen vefat)
  • Gaipliğe karar verilmesi (mahkemece ilani ölüm kararı)

8. Soru 44: Gaipliğe karar veren merci hangisidir?

Cevap: Gaipliğe (ilani ölüme) karar verme yetkisi sulh hukuk mahkemesine aittir.


9. Soru 45: Fiil ehliyetinin türleri nelerdir?

Cevap: Fiil ehliyeti, kişiyi kendi fiilleriyle bağlayabilme yeteneğidir. Türleri:

  1. Tam ehliyetli (18 yaşını doldurmuş ve ayırt etme gücüne sahip)
  2. Sınırlı ehliyetli (kısıtlı) (mahkeme kararıyla kısıtlananlar)
  3. Tam ehliyetsiz (reşit olmayanlar ve ayırt etme gücünden yoksunlar)

10. Soru 46: Medeni kanuna göre olağan evlenme yaşı kaçtır?

Cevap: Olağan evlenme yaşı 18’dir. Mahkeme izniyle 17 yaşından itibaren evlenmeye izin verilebilir.


11. Soru 47: Kişinin rızası ile kısıtlanma sebepleri nelerdir?

Cevap: Kişinin talebi üzerine Sulh Hukuk Mahkemesi’nce kısıtlanma sebepleri:

  • Akıl hastalığı veya akılsal gerilik
  • Alkol, uyuşturucu veya kumar alışkanlığı
    Bu durumlarda kişi malvarlığı ve işlemlerini kötüye kullanma riski taşır.

12. Soru 48: Kısıtlanmış kişiye sulh hukuk mahkemesince onu yönetimi diye atanan kişiye ne ad verilir?

Cevap: Kısıtlanmış kişinin hem şahsi hem malvarlığı işlemlerini yürütmek üzere atanan kişi vasi olarak adlandırılır.


13. Soru 49: Fiil ehliyetinin şartları nelerdir?

Cevap: Fiil ehliyeti için iki temel şart aranır:

  1. Ayırt etme gücüne sahip olmak
  2. Ehliyet yaşına (18) ulaşmış olmak

14. Soru 50: Gerçek kişiler arasında kan bağından veya sözleşmede doğan yakınlık ilişkisine ne ad verilir?

Cevap: Kan bağı (consanguinitas) veya evlenme sözleşmesinden (affinitas) doğan yakınlık ilişkisine hısımlık denir.


Özet Tablo

Soru No Sorunun Kısa Başlığı Cevap
37 Sadece belirli kişilere karşı ileri sürülen hak Nispi hak
38 Mevcut durumu değiştirmeyen hak Yenilik doğurmayan hak
39 Yenilik doğuran hakların türleri Tek, iki ve çok taraflı
40 Kişinin kendi eliyle kullanmak zorunda olduğu haklar Miras reddi, boşanma vb.
41 Gerçek kişiliğin başlangıcı Canlı doğum
42 Hak ehliyetinin başlangıcı Ana rahmine düşme anı
43 Gerçek kişiliğin sona erme nedenleri Ölüm, gaiplik
44 Gaipliğe karar veren merci Sulh hukuk mahkemesi
45 Fiil ehliyetinin türleri Tam, sınırlı, ehliyetsiz
46 Olağan evlenme yaşı 18
47 Rızayla kısıtlanma sebepleri Akıl hastalığı, bağımlılık
48 Kısıtlanmış kişiye atanan yönetici kişi Vasi
49 Fiil ehliyetinin şartları Ayırt etme gücü, 18 yaş
50 Kan veya nikah bağıyla kurulan yakınlık Hısımlık

Özet: Bu çalışmada “hak türleri”nden “kısıtlanma”ya, “ehliyet” kavramlarından “hısımlığa” kadar temel medeni hukuk konuları özetlenmiştir. @Mehmet_Koray_Sari