Resimli Soru 27-10-2025 21:04:10

Table of Contents

  1. Soru 9: İsra Suresi 36. Ayetin Mesajları ve Örnek Davranışlar
  2. Soru 10: “Allah’ın (cc) her şeyi görüp bildiğine inanmak…” Nasıl Davranışı Teşvik Eder?
  3. Özet Tablosu

1. Soru 7: Boşluk Doldurma

Aşağıdaki tabloda 7. sorunun dört maddesindeki boşluklar, tanım ve kavram eşleştirmesiyle gösterilmiştir:

Madde Tanım Özeti Boşluktaki Kavram
a. Duyular yoluyla algılanabilen varlıkları ifade eden “alem” bölümü Şehâdet Alemi
b. Akıl ve duyular yoluyla kavranamayan, görünmeyen varlıkları kapsayan alem bölümü Gayb Alemi
c. Başkalarının sırlarını, özel hayatlarını ve hata-kusurlarını araştırmak (casusluk, tecessüs) Tecessüs
d. Kaynağı kutsal ve yüce bir varlık (Allah) olan, içeriği inanç, ibadet ve ahlak gibi konular olan bilgi türü Naklî Bilgi

Açıklamalar:

  • Şehâdet Alemi: Görünen, duyularla algılanabilen varlıkları kapsayan âlem.
  • Gayb Alemi: Görünmeyen, akıl ve duyularla kavranamayan varlıkları içeren âlem.
  • Tecessüs: Başkalarının gizli hallerini araştırma, casusluk; Kur’ân’da “Birbirinizin gizli hallerini araştırmayın…” (Hucurât 49:12) ayeti ile yasaklanmıştır.
  • Naklî Bilgi: Kaynağı vahiy (Kur’an ve sünnet) olan, değişmeyen ve insanlara kesinlik sunan dini bilgi türüdür.

2. Soru 9: İsra Suresi 36. Ayetin Mesajları ve Örnek Davranışlar

Ayet:
“Hakkında kesin bilgi sahibi olmadığın şeyin peşine düşme. Çünkü kulak, göz ve kalp, bunların hepsi (bir bütün olarak) ondan sorumludur.” (İsrâ Suresi, 17/36)

Bu ayetin rehberi kabul eden bir kimsenin beklenen davranışları:

  1. Önce Doğrulama (Tahkik) Yapmak
  • Bir haber duyduğunda, resmi veya güvenilir kaynaklardan teyit eder.
  • Örnek: Sosyal medyada yayılan bir iddiayı paylaşmadan önce Diyanet İşleri Başkanlığı veya güvenilir haber ajanslarından kontrol etmek.
  1. Dedikodu ve Gıybetten Kaçınmak
  • Başkaları hakkında işitip de emin olmadığı sözleri yaymaktan çekinir.
  • Örnek: Sınıftaki bir arkadaşın bir öğretim üyesi hakkında duyduğun söylentiyi arkadaş grubunda anlatmamak.
  1. Önyargısız ve Adil Yaklaşmak
  • Kişinin suçlu olup olmadığına dair kesin bilgi olmadan, hakkını yememek, zan altında bırakmamak.
  • Örnek: Bir kişinin sınav kâğıdı kilitlendi diye kopya çektiğini düşünmek yerine, önce öğretmene sormak.
  1. Kulak, Göz ve Kalbe Dikkat Etmek
  • Duyduğu ve gördüğü bilgileri aklı süzgecinden geçirerek kalbinde adalet terazisiyle tartmak.
  • Örnek: Bir arkadaşının özel hayatıyla ilgili duyduğun detayları – eğer yanlışsa – yaymamak, kalbinde olumsuz yargı oluşturmamak.

3. Soru 10: “Allah’ın (cc) her şeyi görüp bildiğine inanmak…” Nasıl Davranışı Teşvik Eder?

Temel İlke:
Allah’ın her an bizi görüp bildiğini bilmek, vicdanî denetim, sorumluluk ve hesap bilinci oluşturur.

Beklenen Davranışlar:

  • Samimî İbadet:
    Tek başına veya topluluk içinde fark etmeksizin namaz, oruç, zekât gibi ibadetleri ihmal etmemek.

  • Ahlaki Dürüstlük ve Adalet:
    İnsanlarla ilişkilerde haksız kazançtan kaçınmak, verilen emaneti korumak.

  • Temiz Söz ve Görgü:
    Yalan söylememek, kötü söz, gıybet ve iftiradan uzak durmak.

  • Gizli Hayata Saygı:
    Kimsenin özel eşyasını veya dosyalarını rızasına başvurmadan incelememek.

Örnek:

  • Bir öğrenci, “ödevini önden görene kadar ödevini kontrol etmemeliyim” anlayışıyla arkadaşının çalışma kâğıdına izinsiz bakmaz.
  • Bir esnaf, dükkanında kasayı günlük olarak kapattıktan sonra stok sayımında hile yapmadan tüm alışveriş fişlerini eksiksiz kaydeder.

4. Özet Tablosu

Soru No Kavram/Özellik Cevap / Davranış
7a Şehâdet Alemi Duyularla algılanabilen varlıklar alemi
7b Gayb Alemi Akıl ve duyularla kavranamayan varlıklar alemi
7c Tecessüs Başkalarının gizli hallerini araştırmak (casusluk)
7d Naklî Bilgi Kaynağı kutsal varlık (Allah) olan, değişmez dini bilgi
9 Ayete İtaat Kesin bilgi edinmeden konuşmama, haberleri teyit etme, dedikodudan kaçınma
10 Hesap Bilinci Samimi ibadet, dürüstlük, adalet ve gizli hayata saygı

Özet:

    1. soruda dört temel dinî kavram işlendi: Şehâdet ve Gayb Âlemleri, Tecessüs, Naklî Bilgi.
    1. soruda, İsrâ 17/36 ayeti “kesin bilgi” aramanın önemini vurgular; doğrulamadan yaymadan, dedikodudan kaçınan bir tutum beklenir.
    1. soruda, Allah’ın gözetimini bilmek, ibadette ve sosyal hayatta sorumluluk ve hesap bilinci geliştirir.

@emaneman