Resimli Soru 27-10-2025 08:56:05

ORTAOKUL
3

Aşağıda 7. sınıf Fen Bilimleri dersi 1. dönem 1. ortak yazılı “Senaryo 5” dağılım tablosuna uygun olarak 8 soru ve bu soruların cevapları yer almaktadır.

  1. Soru (F.7.1.1.2)
    Uzay kirliliğini tanımlayınız. Uzay kirliliğinin başlıca nedenlerini ve yol açabileceği iki olası sonucu örneklerle açıklayınız.

    Cevap:

    • Tanım: Uzay kirliliği, insan kaynaklı sondalar, atıl uydular, roket bölüm parçaları gibi materyallerin Dünya yörüngesinde birikmesiyle ortaya çıkan yapay enkazlardır.
    • Nedenler:
      1. Kullanılmayan veya ömrünü tamamlamış uyduların yörüngede kalması
      2. Roketlerden geride kalan kazan kısımları ve fırlatma artıkları
      3. Uzay görevlerinden kaynaklı küçük enkaz parçaları
    • Olası sonuçlar:
      1. Haberleşme ve gözlem uydularına çarpma riski, iletişim kesintileri
      2. Yörüngede çalışan teleskopların ve istasyonların zarar görmesi
      3. Astronotlu görevlerde çarpışma tehlikesi

  2. Soru (F.7.1.2.1)
    Yıldız oluşum sürecinin ana aşamalarını sırasıyla kısaca açıklayınız.

    Cevap:

    1. Nebula (gaz ve toz bulutu): Çok düşük sıcaklıkta hidrojen ve helyum gazı ile toz taneciklerinden oluşur.
    2. Yerçekimi çöküşü: Bulut içindeki kütle çekim etkisi artınca bulut büzülür, yoğunluğu yükselir.
    3. Protostar (yıldız öncesi aşama): Artan basınç ve sıcaklıkla merkezde yoğunlaşma başlar.
    4. Nükleer füzyonun başlaması: Çekirdek sıcaklığı ~10 milyon °C’yi aşınca hidrojen helyuma dönüşür, enerjisi yayılır.
    5. Ana dizi yıldızı: Füzyon dengesi kurulunca uzun süre yıldız bu fazda parlaklığını korur.

  3. Soru (F.7.2.1.1)
    Hayvan hücresinin temel organellerini ve her birinin görevlerini yazınız.

    Cevap:

    • Çekirdek: Genetik bilgiyi (DNA) depolar, hücre faaliyetlerini kontrol eder.
    • Sitoplazma: Organelleri ve besin maddelerini barındıran jel-benzeri sıvıdır.
    • Hücre zarı: Seçici geçirgenlik sağlar, madde giriş-çıkışını düzenler.
    • Mitokondri: Nefesleme yoluyla enerji (ATP) üretir.
    • Ribozom: Protein sentezinin yapıldığı noktadır.
    • Endoplazmik retikulum (ER): Madde taşınması ve bazı proteinlerin katlanmasında rol alır.
    • Golgi aygıtı: Protein ve lipit paketleme, salgılama ve hedefe gönderme işlevi vardır.
    • Lizozom: Hücre içi sindirimde görev alır, eskimiş organelleri parçalar.

  4. Soru (F.7.2.1.1)
    Bitki hücresinin temel organellerini ve her birinin görevlerini yazınız.

    Cevap:

    • Çekirdek: Hücrenin yönetim merkezi, genetik kodu taşır.
    • Hücre duvarı: Selüloz yapıda, hücreye şekil ve dayanıklılık kazandırır.
    • Hücre zarı: Temel madde geçişini denetler.
    • Kloroplast: Fotosentez yaparak ışık enerjisini kimyasal enerjiye çevirir (glikoz üretir).
    • Büyük merkezi koful: Su, besin ve atıkları depolar; hücre içi basıncı (turgor) sağlar.
    • Mitokondri, ribozom, ER, Golgi aygıtı: Hayvan hücresindeki görevlerine benzer şekilde çalışır.

  5. Soru (F.7.2.1.3)
    Hücre, doku, organ, sistem ve organizma kavramlarının anlamlarını kısaca tanımlayınız ve aralarındaki hiyerarşik ilişkiyi bir örnekle açıklayınız.

    Cevap:

    • Hücre: Canlıların en küçük yapı ve işlev birimidir.
    • Doku: Benzer yapıda ve işlevdeki hücrelerin bir araya gelerek oluşturduğu topluluktur.
    • Organ: Bir veya birden fazla doku çözümüyle belli bir işlevi yerine getiren yapıdır.
    • Sistem: Birlikte çalışan organlar bütünüdür.
    • Organizma: Birden fazla sistemi barındıran, bağımsız yaşam gösterebilen en üst düzey canlıdır.
      Örnek:
      Hücre (kardiyomiyosit) → doku (kalp kası) → organ (kalp) → sistem (dolaşım sistemi) → organizma (insan)

  6. Soru (F.7.2.2.1)
    Mitoz bölünmenin canlılar için önemini iki madde halinde yazınız.

    Cevap:

    1. Büyüme ve gelişme: Hücre sayısını artırarak organizmanın boy ve yapı olarak gelişmesini sağlar.
    2. Doku yenilenmesi ve onarımı: Yaralanma sonrası hasarlı hücrelerin yenilenmesine, doku bütünlüğünün korunmasına yardımcı olur.
      (Ayrıca genetik bilginin sabit kalmasını sağlar.)

  7. Soru (F.7.2.2.2)
    Mitoz bölünmenin evrelerini sırasıyla yazınız.

    Cevap:

    1. Profaz
    2. Metafaz
    3. Anafaz
    4. Telofaz

  8. Soru (F.7.2.2.2)
    Her bir mitoz evresinde gerçekleşen temel olayları kısaca açıklayınız.

    Cevap:

    • Profaz: Kromatin iplikçikleri yoğunlaşarak kromozoma dönüşür, iğ iplikleri oluşur, çekirdek zarı kaybolmaya başlar.
    • Metafaz: Kromozomlar hücrenin ekvator düzlemine dizilir, iğ ipliklerine bağlanır.
    • Anafaz: Kardeş kromatitler ayrılarak zıt kutuplara çekilir.
    • Telofaz: Yeni çekirdek zarları oluşur, kromozomlar gevşeyerek kromatin haline döner, sitoplazma bölünmesi (sitokinez) ile iki yavru hücre oluşur.