6. \displaystyle \frac{7}{1+7^{x-y}} + \frac{7}{1+7^{y-x}} işleminin sonucu kaçtır?
• Temel Çıkarımlar
- Tabanı 7 olan ifadelerde ters üs ilişkisi kullanılarak sadeleştirme yapılır.
- İki kesir ortak payda (1 + 7^{x−y}) üzerinden toplanabilir.
- Değişken ataması (t = 7^{x-y}) çözümü hızlandırır.
İşlemin sonucu 7’dir.
• İçindekiler
1. Çözüm Adımları
-
t = 7^{\,x - y} tanımlayalım. Böylece
7^{\,y - x} = \frac{1}{7^{\,x - y}} = \frac{1}{t}. -
İfade şu hâle gelir:
\frac{7}{1 + t} \;+\; \frac{7}{1 + \frac{1}{t}} = \frac{7}{1 + t} \;+\; \frac{7}{\frac{t + 1}{t}} = \frac{7}{1 + t} \;+\; \frac{7t}{t + 1}. -
Ortak payda t + 1 olduğundan kesirleri toplayalım:
\frac{7}{1 + t} + \frac{7t}{1 + t} = \frac{7 + 7t}{1 + t} = \frac{7(1 + t)}{1 + t} = 7. -
Dolayısıyla orijinal ifadenin değeri 7’dir.
2. Özet Tablosu
| Adım | İşlem | Sonuç |
|---|---|---|
| 1. Değişken atama | t = 7^{x-y}, 7^{y-x}=1/t | — |
| 2. Kesirleri yazım | \frac{7}{1+t} + \frac{7t}{t+1} | — |
| 3. Toplama | \frac{7 + 7t}{1 + t} = 7 | 7 |
3. SSS
-
S: Neden 7^{y-x} = 1/7^{x-y} diyebildik?
C: Aynı tabanın ters üssü formülü gereği a^{-k} = 1/a^k. Burada y-x = -(x-y). -
S: İki kesri toplarken neden ortak payda kullandık?
C: Farklı paydalı kesirlerin toplamı için önce paydaları eşitlemek zaruridir. -
S: Başka bir yöntem var mı?
C: Direkt 7/(1+7^{x-y}) + 7/(1+7^{y-x}) = 7 sonucu bazı sınav kaynaklarında kısa formülle verilir; ancak yukarıdaki adımlar her zaman geneldir. -
S: t yerine yeniden 7^{x-y} koymak gerekir mi?
C: Sonuç sabit olduğu için bu adıma gerek yoktur; zaten payda-payin sadeleşmesi sonucu üslü ifadeler kaybolmuştur.
Sonraki Adımlar
Benzer üs ve kesir problemlerinde pratik yapmak ister misiniz? Örnek soru seti hazırlayabilirim.